| .Words (using Phonetic Key) | In DM script | Meaning in English | Meanings, phonetic variations & morphes in DM | Illustrative sentences using the word | Remarks & Notes |
| paravaa | परवा.n. | minding. | पर्वा. | अम्च परिचय उजंड वर्षांतून आहे तरीन, काल बीदींत तो मला पाह्ताना परवा करनास्क॑ डोस्के ते पठीस करींगून गेला. | |
| paravaa | परवा.n. | caring (about). heed. (showing) concern. | पर्वा. परवा करणे. | | |
| paravaa karNe | परवाकरणे.vt. | to show concern. to be mindful. | पर्वा करणे. दुसरेंच स्थितीवर चिंता करणे. श्रद्धांत॑ पाह्यींगणे. | | |
| paravaa naahee | परवानाही.u. | "it is alright". "it is ok". "not bad". "never mind". | चालेल. | | this usage is identical with the Tamil usage परवा इल्लै. The word परवा is common to many Indian languages. |
| pardaa | पर्दा.n. | a curtain. | हेपटीस-तेपटीस दिसनासक॑ असाला अडवे बांधाच एक कापड. | | |
| pardaa | पर्दा.n. | a veil. | बुर्खा. | | |
| pareekShaa | परीक्षा.n. | examination. | परीक्षण॑. | | |
| pareekShaNa~ | परीक्षण॑.n. | examination. | परीक्षा. परिशोधन॑. | | |
| pareeT | परीट.n. | washerman. | धोबि. | | |
| pareeTeeNe~ | परीटीण॑.n. | washer woman. washerman's wife. | कापड धुवणारी बायको. | | परटीण in sm. |
| parichay | परिचय.n. | mutual introduction. | एकालेक कळींगणे. | | |
| parichay | परिचय.n. | acquaintance. | एकालेक कळून असणार. | | |
| parichay | परिचय.n. | familiarity through use, practice etc. | वागून, नाही, अभ्यास करून कळ्ळते. | | |
| paridhi | परिधि.n. | limit. | सीमा. | | |
| parihaar | परिहार.n. | remedy. | उपाय. | | |
| parihaas | परिहास.n. | ridicule. | मष्किरि. अपहास. उपहास. | | |
| parikramaa | परिक्रमा.n. | circumambulation in a temple. | देऊळांतल॑ प्राकार. देऊळाच भोंताले प्रदिक्षणा कराला असाच वाट. | | परिक्रम in sm. |
| parimaLa~ | परिमळ॑.n. | fragrance. | चोखोट वास. सुगंध. | | |
| pariNaam | परिणाम.n. | consequence. effect. | परिणाम. | | |
| pariNaam | परिणाम.n. | end result. product. | शेवटि झालते फल॑. | | |
| pariNaam | परिणाम.n. | conclusion. | परिणाम. | | |
| pariNaam | परिणाम.n. | change in condition, form, state etc. | परिणाम. | | |
| paripaalan | परिपालन.n. | taking care of. giving support. | सुरक्षा देणे. | अत्ता अम्च देशांत पोलीसाच परिपालन काहीं असास्क वाटत नाही. गुंडे लोकांच राज्य आहे. नेतालोक अणी गुंडे दोघीं मिळून सरकाराच जमीन-पैसे हडप करत आहेते. हे व्यवहार कोणतरीं बाहेर कळीवलतर॑ तेना मारूनटाकाला तेनी एक निमिषपणीं योचना करनात. | |
| paripoorNa~ | परिपूर्ण.adj. | in full measure. | संपूर्ण. | | |
| parisanchanaa | परिसंचना.n. | a ritual done before partaking of food. | जेवाच पुढ॑ कराच एक पद्धत॑. | | |
| parisar | परिसर.n. | environment. surroundings. | भोंतालच॑ ठिकाण. | | |
| pariShad | परिषद.n. | a conference. a congregation. | सभा. मंडळ. | | |
| parishddha~ | परिशुद्ध.n. | pure. | पवित्र. | | |
| pariShkaraNa~ | परिष्करण॑.n. | changing for the better. | असाच स्थितींतून बदलिवून चोक्कोट करणे. | | |
| pariShkaraNa~ | परिष्करण॑.n. | renovation. | पुन्हा नव॑ करणे. | | |
| parishram | परिश्रम.n. | effort. | प्रयत्न. | | |
| paristhhithi | परिस्थिति.n. | situation. condition. | असाच स्थिति. | | |
| parivaar | परिवार.n. | family members. | कुटुंबांतल॑ लोक॑. | | |
| parivaar | परिवार.n. | descendants. | वंशज. | | |
| parivaar | परिवार.n. | retinue. followers. | सदा बरोर येणार लोक॑. | | |
| parivarthan | परिवर्तन.n. | transformation. change in character, nature etc. | असाच स्थितींतून व्यत्यास होणे. | | |
| parkor | परकोर.n. | a long skirt worn by girls. | माज अण्कि पांये दिसनास्क॑ पोरीलोके नेसाच एक वस्त्र. | | परकर in sm. |
| parkor | परकोर.n. | petticoat. | बायके नेसाच आंतल॑ एक वस्त्र. | | परकर in sm. |
| parkor | परकोर.n. | the greenish stem by which brinjal hangs from the plant. | वांगीच देठ. | | |
| parkor padar | परकोर पदर.n. | a half-saree worn by girls. | परकोर दावणि (Tamil). | हे काळांत॑ सलवार-कमीज़ाच जास्ति उपयोगामुळे बायकापोरींच मध्ये परकोरपदर नेसाच दंडक फार उणे झालाहे. | |
| paropakaar | परोपकार.n. | philanthropy. | उदारपण॑. | | |
| paropakaari | परोपकारि.adj. | a person with a helping nature. | दुसरेंला सहाय कराच मन्न असणार. | | |
| parthaNe | पर्तणे.vt. | to return. | परतणे. वापस येणे. पर्तून(परतून) येणे. | तो रेल्वे-स्टेषनाला जाऊन पावजोरी, ट्रेन निघून गेल होत॑. पर्तून घराला येऊन उद्या-नंतरच ट्रेनांत गेला. | परतणे in sm. |
| parthaNe | पर्तणे.vt. | to turn back. | परतणे. मागेपटीस फिरण॑. | एक दिवस मी बीदींत॑ चालत अस्ताना पुढे एकले जातहोते. तेनी मझ मित्रका नाहीका म्हणून मला संशय होत. तरीं, त्यंच नाव हळू वरडून बलावलोंकी-नाही, तेनी समच पर्तून पाह्यले. | परतणे in sm. |
| parthivaNe | पर्तिवणे.vt. | to reverse. to turn around. | मागे-पुढे फिरिवणे. उलटा करणे. परतिवणे. | (1) ते कागदाच मागे काय लिवलाहे म्हणून पर्तिवून पाह. (2) चूली वरच धिरडे फाटनास्क॑ बेष पर्तिवांव॑ म्हण्जे तवाच भोंताले आवश्या प्रकार तेल घालून, नंतरच पीठ घालुया. | परतवणे/परतविणे in sm. |
| parthivaNe | पर्तिवणे.vt. | to turn upside down. | परतिवणे. उलटा करणे. | अम्च घरांत प्रति एक घंटेला पर्तिवून ठिवाच एक जुने काळच "हवर-ग्ळासाच" घडिगार होते. | परतवणे/परतविणे in sm. |
| parthivaNe | पर्तिवणे.vt. | to flip through (a book etc.). | परतिवणे. (पुस्तकच) पान पुढे-पुढे करणे | फोटो-आल्बमाच एक-एक पानीं पर्तिवून-पर्तिवून पाहाचपक्षा, कंप्यूटरांत॑ स्लैड-षो पाहणे सुलुभ अस्ते ! | परतवणे/परतविणे in sm. |
| parthivaNe | पर्तिवणे.vt. | पर्तिवणे vt to turn over. to flip over. | परतिवणे. | (1) धिरडेच पीठ तवांत चिकटून बरोर पर्तिवाला झाल नाही-ते-करतां आज पाष्टे मी केलते धिरड॑ करपून गेल॑. (2) चूली वरच धिरड॑ फाटनास्क॑ बेष पर्तिवांव॑ म्हण्जे तवाच भोंताले आवश्या प्रकार तेल घालून, नंतरच पीठ घालुया. | परतवणे/परतविणे in sm. |
| parthoon | पर्तून.adv. | once again. | पुन्हा. परतून. परतूनीं | | परत in sm. |
| parthoon paahynaaska~ asaNe | पर्तून पाह्यनास्क॑ असणे.id. | to ignore deliberately. | पह्ज॑म्हणून अवगणना करणे. | मोट्ठ॑ मनुष झालांपिरी तो तज जुने मित्रांस॑ पर्तून पाहाला पणीं तय्यार नाही म्हणून मी ऐकलों. | |
| parthoon parthoon | पर्तून पर्तून.adv. | again and again. repeatedly. | पुन्हा-पुन्हा. परतून परतून. | | परत-परत in sm. |
| parthoonee* | पर्तूनीं.adv. | again. | पुन्हाईं. परतूनीं. | | |
| parva~ | पर्व.n. | a section of an (epic) book. | (पुराण) ग्रंथांत॑ एक भाग. | | |
| parvaa | पर्वा.n. | concern. care. | परवा. | | |
| parvaa karNe | पर्वाकरणे.vt. | to show concern. to be mindful. | परवा करणे. दुसरेंच स्थितीवर चिंता करणे. श्रद्धांत॑ पाह्यींगणे. | | |
| parvaa naahee | पर्वानाही.u. | "it is alright". "it is ok". "not bad". "never mind". | चालेल. | | this usage is identical with the Tamil usage परवा इल्लै. The word परवा/पर्वा is common to many Indian languages. |
| parvath | पर्वत.n. | a mountain. | एक मोट्ठ॑ डोंगूर. | | |
| paryaaya~ | पर्याय.n. | a procedure (for effecting a ceremonial change). | अधिकार बदलाला कराच एक व्यवस्था/कार्यक्रम. | उडुपि श्रीक्रिष्णाच देऊळांत प्रति दोन वर्षाला पर्याय अस्ते. हेजमुळे ऊडुपींत असाच आठ मठाधिपतीलीं देऊळ चलिवाला अवसर/संदर्भ मिळते. श्री मध्वाचार्य त्यंच काळांतच केलते व्यवस्था हे. | |
| paryanth | पर्यंत.prep. | till then. | पतोरि. पर्यंतीन. | | |
| paryantheen | पर्यंतीन.prep. | till then. | पतोरि. पर्यंत. | | |
| pasaaraa | पसारा.n. | spread out. scattered. | पसरून असाच. | एक दिवसी मझ खोलींत मी अफीसाच कागद, पुस्तक सर्वीं खाले घालून तेवढीन वेगळ-वेगळ 'सेट' करत अस्ताना मझ माय येऊन म्हण्ट्ले " हे काय पसारा करींगून बसलाहेस॑. ते-ते दिवसीच 'फ़ैल' करींगाला होयनाका ?" | |
| pasaraNe | पसरणे.vt. | to spread (all over). | विखुरणे. | मताच (धर्माच) नावांत॑ समुदायांत॑ उपद्रव पसरणांला थोडपणीं दया दाखिवताने. | |
| pasaraNe | पसरणे.vi. | to spread (all over). | विखुरून असणे. | समुद्रांत मिळाच ठिकाणि गोदावरि नदि सुमार दोन किलोमीटर पतोरी (पर्यंतीन) पसरून प्रवाह कराच दृश्य पाह्याला अतिशय असत॑. | |
| pashchaathaap | पश्चाताप॑.n. | repentance. remorse. | केलते कार्य चूक म्हणून संकट वाटणे. | | |
| pashchim | पश्चिम.n. | west. | सूर्य अस्तमन होयाच दिक्. | | |
| pashu | पशु.n. | animal. | मृग॑. | | |
| pashupathi | पशुपति.n. | Lord Siva. | भगवान शंकर. | | |
| pasoon | पसून.prep. | a preposition implying "from (a place)". | "(एक ठिकाण) सोडून पुढे" असलते अर्थ द्याच शब्दयोगि अव्यय ; | | पासून in sm. |
| paT | पट.n. | cinema film. | चित्रपट. सिनिमा. पेट. | हे काळांत॑ याच पटांतल॑ अश्लीलीं असभ्यहीं पाह्यलतर॑, तसलते पट एक कुटुंब पूरा बसून पा्ह्याला लायक नाहीते म्हणून सांगूया. | |
| paT | पट.n. | framed picture. | चित्र. पेट. | "डिजिटल फ्रेम" आल नंतर घरांत॑ भिंतीवर पट/पेट अडकिवणे उणे झालाहे. | |
| paT | पट.n. | a sketch. a drawing. | हातांत होडलते(ओढलते) चित्र. पेट. | एकशे वर्ष पुढे राजा रवि वर्मा होडलते/ओढलते पट अत्तपणीं देशांत॑ उदंड प्रचारांत आहे. | |
| paT | पट.n. | cinema film. | चित्रपट. सिनिमा. पेट. | हे काळांत॑ याच पटांतल॑ अश्लीलीं असभ्यहीं पाह्यलतर॑, तसलते पट एक कुटुंब पूरा बसून पा्ह्याला लायक नाहीते म्हणून सांगूया. | |
| paT | पट.n. | framed picture. | चित्र. पेट. | "डिजिटल फ्रेम" आल नंतर घरांत॑ भिंतीवर पट/पेट अडकिवणे उणे झालाहे. | |
| paT | पट.n. | a sketch. a drawing. | हातांत होढलते(ओढलते) चित्र. पेट. | एकशे वर्ष पुढे राजा रवि वर्मा होडलते/ओढलते पट अत्तपणीं देशांत॑ उदंड प्रचारांत आहे. | |
| paTaar | पटार.n. | a sound (created while slapping). | (रपाटा होढताना/ओढताना/देताना होयाच) शब्द. फटार. पळार. | | |
| paTees | पटीस.adv. | by the side. | बाजु. | | |
| pathaakaa | पताका.n. | flag. | ध्वज॑. गुढि. कोडि (Tamil). | | |
| paTHaaN | पठाण.n. | a person of Pathan tribe. | पठाण वर्गाच एक मनुष॑/व्यक्ति. | | |
| paTHan | पठन.n. | reading. | वाचणे. | | |
| pathang | पतंग.n. | kite. | पट्टम (Tamil). | दुसरे पोरे पतंग आकाशांत॑ उडिवताना तज दोरा कापाला कित्येक वक्र बुधीच पोरे प्रयत्न करतील॑. हे कामाला तेन्ही मांजाच दोरा प्रयोग करणे आहे. | |
| pathhya~ | पथ्य.n. | the regimen of diet. | खाणे पीणेच बरोरल॑ व्यवस्था. | | |
| pathhya~ | पथ्य.n. | restricted or special diet due to health reasons. | आरोग्याला आवश्यप्रकार कराच/खायाच विशेष जेवण॑. | तो येतां-येतां विपरीत फुगत आहे. पथ्याच जेवण॑ करून वजन उणे करींगणे तलाच चोक्कोट. | |
| pathi | पति.n. | husband. | दल्ला. दाल्ला. | | |
| pathivrthaa | पतिव्रता.n. | a dutiful and chaste wife. | एक पवित्र पत्नि. | | |
| pathni | पत्नि.n. | wife. | बाईल. | | |
| pathori | पतोरि.prep. | till then. | पर्यंत॑. पर्यंतीन. | | पावेतो in sm. |
| pathraavaLi | पत्रावळि.n. | dried leaves of a particular type stitched together to form a circular dining leaf. | एक रीतीच वाळलते पानांत॑ शिवून केलते जेवाला उपयोग कराच पान. | | पत्रावळ in sm. |
| pathre~ | पत्र.n. | postal letter. | तपालाच कागद॑. | | |
| paththaa | पत्ता.n. | address. | अड्रस. विलासम (Tamil). एक घर, दुकान अथवा कचेri कोण्त॑ ठिकाणी आहेम्हणून कळिवाच विवर॑. | | |
| paththaa | पत्ता.n. | leaf. | पान. | | |
| paththaL | पत्तळ.adj. | thin and flat. | बरीक हलक॑ चपटा. | जुनेकाळांत॑ मिळतहोतते पात्र/भांडि अस्कीन घट्टि होते. अत्ता मिळाच नुस्त पत्तळ अस्ते. | पातळ in sm. |
| paththaL | पत्तळ.adj. | watery. dilute. | नित्तळ. पाणीस्क॑. पाणी सार्ख. | आज दुपारा जेवलते होटलांत॑ जेवण॑ बरच होतनाही. सांभारीं सारीं पत्तळ होते. दाळ आवश्याजोक्त घाट्ल नाही वाटते. | पातळ in sm. |
| paththaL | पत्तळ.adj. | faint. | बरीक. | क्रिष्णतुळसिच पान पत्तळ जांबळ॑ रंगाच अस्ते. | |
| paTNi | पट्णि.n. | starvation. | अनशे पोट. | | from Tamil. |
| paTT ghaalNe | पट्ट घालणे.vt. | to apply a medicinal paste (eg. of vibhuthi on the forehead for runny nose and of tamarind on any other limb for pain relief). | मलम पट्टि बांधणे ( उदाहरण: पडसाला कपाळांत॑ विभूति लावणे अण्खी आंगाच वेगळकड॑ सूळ/सूज असलतर चिंचाच पट्टि बांधणे). | मझ माय मला पडसा/खोंकळा असतम्हा/असताना वीभूतिच पट्ट घालतील. दूसर दिवसच नाकांसून पाणी गळणईं खोंकळाईं राहून जाते. | |
| paTTaa | पट्टा.n. | cinnamon bark. | संपाकाला उपयोग कराच एक वनस्पति. लवंगपट्टा. | | दालचिनी in sm. the लवंग in लवंगपट्टा does not refer to clove, which is also called just लवंग. |
| paTTaa | पट्टा.n. | a document evidencing ownership of land. | जमीनाच वर अधिकार दाखिवाच एक पत्र. | | |
| paTTaa | पट्टा.n. | a waistband of gold worn by women. | बायका मादांत बांधाच एक आभरण॑. ओड्याणम (Tamil/Telugu). | एक सोनेच पट्टा वीस तोला वजन असत॑. तज मोल उणेपक्षा चार लाख रुपे तरीन होईल. | |
| paTTaa | पट्टा.n. | a flat strip. | एक लांब चपटा उण॑ रुंद आकाराच साधन॑. पट्टि. | | |
| paTTaabhiShek | पट्टाभिषेक.n. | coronation. | राज्याभिषेक॑. राज्यभाराच पदवि देणे. | | |
| paTTaaki | पट्टाकि.n. | fire-crackers. | पट्टास. फटाकि.. | | |
| paTTaaNi | पट्टाणि.n. | sweet peas. | एक भाजीपाला | | from Tamil. वाटाणा in sm. |
| paTTaapaTTi | पट्टापट्टि.adj. | criss-cross. | अडवे-तिडवे ठिवलते पट्टि. | | |
| paTTaas | पट्टास.n. | fire-crackers. | पट्टाकि. फटाका. | | |
| paTTam | पट्टम.n. | kite. | पतंग. | | from Tamil. |
| paTTi | पट्टि.n. | a narrow flat strip. | रुंद उणे, पण, लांब असाच एक पत्तळ वस्तु. पट्टा. | | |
| paTTna~ | पट्टण॑.n. | city. | नगर॑. | | |
| paTTna~ | पट्टण॑.n. | Madras city. Chennai. | मद्रास पट्टण॑. चेन्नै. | | |
| paTTraaNi | पट्टराणि.n. | queen consort. chief queen. | राजाच मुख्य पत्नि. | | |
| pavaLaa | पवळा.n. | coral. | एक रत्न. पवळी. | | पोवळा/पोवळीं/पोवळें in sm. |
| pavaLee | पवळी.n. | coral. | एक रत्न. पवळा. | कित्येक नक्षत्राला पवळीच आभरण होऊन येईना म्हणून सांगण आहे, पण ते कित्ति खरे म्हणाच मला कळना. | पोवळा/पोवळीं/पोवळें in sm. |
| pavan | पवन.n. | a unit of measure (equal to eight grams) for weighing gold and silver. | सोन॑ अण्खी रुपेच वजन पाह्याच एक माप (आठ ग्रामाच तुल्याच॑). uis | मध्यम वर्गाच लोक पणीं पंध्रा-वीस पवन सोनेच वस्था वराडांत घालतात॑. अत्तच मोलाला तेच तीन लाख रुपे होऊन जाते. | from Tamil. |
| pavan | पवन.n. | Lord Hanuman's father's name. | श्री हनुमानाच बापाच नाव. | | |
| pavithra~ | पवित्र.adj. | holy. | परिशुद्ध. | | |
| pavithra~ | पवित्र.n. | holy darba grass twisted and worn in finger during a religious ritual. | पूजाच वेळी बोटांत घालाच दर्भाच साधन॑. | | |
| peD | पेड.n. | trunk of a tree. | झाडाच पेड. झाडाच घट्टि असाच भाग. | | |
| peDhaa | पेढा.n. | a sweet preparation made by condensing milk. | दूधपेढा. | | |
| pee | पी.imp. | drink. | द्रव्य गिळणे. | | |
| peeDaa | पीडा.n. | trouble. torment. distress. | कष्ट. (मनाच) तंटा. | त्यंच लेंक वेगळ॑ मताच/धर्माच एक पोराला वराड कराला निश्चय केली. ते वराडाच विरुद्ध॑ तिज माय-बाप सांगट्लते गोष्ट एकीन ऐकाला तिने तय्यार न्होती. शेवटी तिज माय-बाप "तिने काय पह्जतरीन करींगूनदे अम्च॑ पीडा वरलतर पुरे" अस सांगून उगे बसून गेले. | generally the word पीडा is used in the context of mental torment. |
| peeDhe~ | पीढ.n. | a raised platform for ceremonial or special occassions. | थोड उंचांत बांधलते एक विशेष स्थळ॑. | | |
| peek | पीक.n. | a crop. a harvest. | जमीनांतून काढाच धान्य, फल असल॑ पदार्थ. | अतीवृष्टीमुळे दाळीच पीक तेवढीन हेमधे नासूनगेलाहे म्हणून कालेच मला कळ्ळ॑. सर्व दाळीच मोलीं पुन्हा वाढत आहे. | |
| peekhor | पीखोर.n. | drunkard. | पीकोर. दारू पीयाच दंडक सोडाल होयनाते मनुष. | | |
| peekor | पीकोर.n. | drunkard. | पीखोर. दारू पीयाच दंडक सोडाल होयनाते मनुष. | | |
| peeL | पीळ.n. | a twist. | मुरड॑. | | |
| peeNe | पीणे.vt. | to drink. | द्रव्य गिळणे. | | |
| peeNe | पीणे.fig. | to consume liquor. | दारू पीणे. | | |
| peeTH | पीठ.n. | flour. | पूड केलत॑ धान्य/धान. धान्याच/धानाच चूर्ण. | | |
| peeTH | पीठ.n. | cooking batter. | पाणींत कालिवून संपाकाला तय्यार केलते पीठ. | | |
| peeTH | पीठ.n. | an exalted location of a saint pontiff. | एक मठाधिपतीच पुण्यस्थान. | | |
| peeTH | पीठ.n. | throne. | सिंहासन. | | |
| peeTH prabhaavaLi | पीठ-प्रभावळी.n. | a circular decoration behind the head in a throne or पीठ. | प्रभावळि. | | |
| peeThaadhipathi | पीठाधिपति.n. | pontiff of a Mutt. | पीठाच मुख्य यति. मठाधिपति. | | |
| peethaambara~ | पीतांबर॑.n. | yellow silk cloth. | पिवळ॑ रंगाच रेशमाच कापड. | | |
| peeThaarohaNa~ | पीठारोहण॑.n. | annointing as the pontiff of a Mutt. | मठाच पीठाधिपति म्हणून घोषणा होण॑. | | |
| peeThaarohaNa~ | पीठारोहण॑.n. | ascending the throne for coronation. | सिंहासनांत बसून पट्टाभिषेक होणे. | | |
| peeTNe | पीटणे.vt. | to beat. to thrash. | मारणे. मार-पीट करणे. | | |
| pelaa | पेला.n. | a small container used in puja. | प्याला. | | |
| penD | पेंड.n. | oil cake. | पिण्णाक (Tamil). बींतून तेल पूरा पिळून काढल॑ नंतर उरलते चक्का. पेंडे. | | |
| penDe | पेंडे.n. | oil cake. | पिण्णाक (Tamil). बींतून तेल पूरा पिळून काढल॑ नंतर उरलते चक्का. पेंड. | | |
| peranDe | पेरंडे.fig. | a nagging person. | मनाला उब्बस करणार॑. | | from Tamil, in which पेरंडे means "a cactus which causes itch on contact". |
| peru | पेरु.n. | guava fruit. | पेरुच फळ॑. जाम. जांब. | | |
| peT | पेट.n. | cinema film. | चित्रपट. सिनिमा. पट. | | |
| peT | पेट.n. | framed picture. | चित्र. पट. | | |
| peT | पेट.n. | a sketch. a drawing. | हातांत होढलते (ओढलते)चित्र. पट. | | |
| peT | पेट.n. | a blaze of fire. | विस्तूच जाळ॑. | | |
| peTaa | पेटा.n. | a round cap. | एक विधाच टोपि. | | फेटा in sm. |
| peTaaraa | पेटारा.n. | a rattan or reed basket with a lid. | झांकणि असाच बेताच बुट्टि. टोकरी. | पट्णाच 'मेरीना बीचांत॑' सुंडल विकणार॑ त्यंच सुंडल, भोंचणे, कडले हे सग्ळीन एक पेटारांत॑ ठींगून एकडे-तिकडे चालाच समुद्राच वार॑ खयाला जाणारांस पाव्हुया. | |
| peTe | पेटे.n. | necklace. | गळाच माळ | अत्तच मोलाला एक वज्राच पेटे घ्याला उण॑ पक्षा दोन/तीन लाख रुपे तरीन होईल. तस घेट्लतरीन घालिंगाला/घरांत ठिवाला भींगाम॑. | पेटी in sm. |
| peTeengaNe | पेटींगणे.vi. | to ignite. | (अपाप) जळणे. | उन्हाळाच काळांत॑ डोंगूराच वर्च राण अपाप पेटींगणे भरून दपा अम्ही पाह्यलाहों. | |
| peTeengoon yeNe | पेटींगून येणे.id. | to flare up in anger. | उदंड राग करींगणे. | कित्तिदपा सांगटलतरीन तो सांगाच गोष्ट ऐकना. येतां-येतां तला पाह्यिलतर॑ मला पेटींगून येते. | |
| peTi | पेटि.n. | a trunk, either of metal or of wood. | लोकुंडाचकी लांकडाचकी पेटि. | | |
| peTi | पेटि.n. | a card board packet or box. | रट्टाच पेटि. | | |
| peTi | पेटि.n. | any small container like that of match-box, letter box, a box for keeping keys etc. | ल्हान पेटि. | | |
| peTi | पेटि.n. | a large box. | संदूक. थोर पेटि. | | |
| peTi | पेटि.n. | a rail carriage. | रैल गाडीच पेटि. | | |
| peTi peTaaraa | पेटी-पेटारा.n. | bag and baggage. household goods packed in boxes and bamboo baskets. | पेटींतीन बेताच बुट्टींतीन सांभालून ठिवलते घरच सामान. | उत्तर-प्रदेशांतीन बीहारांतीन वर्षा-वषी याच जलप्रळयाच समय तिकडल॑ खेडेच लोके त्यंच पेटी-पेटारा उचलींगून गाम सोडून पळाच दृश्य पाह्यलतर॑ मनाला कष्ट वाटल॑. | |
| peTivaNe | पेटिवणे.vt. | to set fire. to ignite. | विस्तु लावणे. | | पेटवणे/पेटविणे in sm. |
| peTivaNe | पेटिवणे.n. | fuel. material used for setting fire. | विस्तु पेटिवाला उपयोग होयाच वस्तु. इंधन॑. | | |
| pichchaNe | पिच्चणे.vt. | to tug apart. to tear apart. to pluck out. to open up. | उप्पडणे. | लोक॑ कष्टि भोगून चोखोट 'गिफ़्ट' काकदांत त्यंच-त्यंच आहेर 'पॅकिंग' करून आणतात॑. पण ते काढिंगणार माकडाच हाति फूलाच माळ मिळलतस्क॑ एक निमिषांत॑ ते पिच्चून उघडूनटाकतात॑. हे पाह्ताना एवढ॑ श्रम भोगून 'पॅकिंग' कराच आवश्य आहेका अस वाटून जात॑. | from Tamil. पिचणें in sm means 'to crack, to split, to open out, to burst out' etc |
| pichkaa | पिचका.adj. | squeezed. | चेंपलते. पिचक॑. | | |
| pichkaa pichkaa | पिचका पिचका.adj. | sticky. | चिकटाच॑. | कित्ति सांगट्लतरीन ऐकनास्क॑, ते लंकरू गोंदाच डब्बा उघडून डोस्केव॑र घालींगून केंस पूरा पिचका-पिचका करींगट्ला. | |
| pichke~ | पिचक॑.adj. | niggardly. insignificant. very small. slight. | कंजूसपण॑. | तो कसल॑ दुकानदार ! अम्ही तजकडे एक हदार रुपेच सामान घेट्लतरीन॑ पिचक॑ पन्नास रुपे उणे कराला खाले-व॑र पाह्तो ! | पिचका in sm means cracked, split, slit. In a figurative sense in sm it also means slight, feeble, flimsy etc. |
| pichke~ | पिचक॑.adj. | squashed or crushed out of shape. | चेंपून विकार झालते. पिचका. | आज मला फार बेजार वाटल॑. कां म्हण्जे, पाष्टे मी मझ मोटर-कार मागे काढताना मागल॑ चक्र एक मांदराच वर वेघून तज दोन पांय पिचक॑ झाल॑. ते मांदर भंडीच चक्राच खाले लप्पून बसलते मला कळ्ळ॑ नाही. | |
| piDaari | पिडारि.fig. | a figurative expression for a very ill kempt or unclean person. | पाह्याला ओंगळ(वंगळ॑) अणी अशुद्ध आकाराच मनुषाला सांगाच एक गोष्ट. | | the expression पिडारि is from पिंडारि, a clan of freelancing plunderers of the 19th century. |
| piDhee | पिढी.n. | genealogical descent or succession. | वंशच वारस. | | |
| piDhee | पिढी.n. | generation. | पिढी. | | |
| piDheensoon | पिढींसूं.adv. | from generations. hereditarily. | परंपरांसूं. | ते घरचे कितिकी पिढींसू भाग्यवंत लोक॑. एक काळांत तेना एक हदार एकर जमीन होते. | |
| pikalathe | पिकलते.adj. | ripe. | पंडु झालते. | | |
| pikaNe | पिकणे.vi. | to ripen. | पंडु होणे. | | |
| pikivaNe | पिकिवणे.vt. | to ripen. | पिकिवून काढणे. ओरे घालून पिकिवणे. | | पिकवणे in sm. |
| piLaa | पिळा.n. | a woman's hair intertwined and twisted with a thin towel after a hairbath in order to dry it. | आंघोळीच नंतर वाळा करतां चौकांत॑ गुंडाळलते केंस. | हे काळांत "हेरड्रैयर" मिळ्ळ तर॑ पणीं बायका पिळा घालिंगतात॑. कारण, "ड्रैयरांतून" याच ऊब वार॑ केंस झडिवते म्हणून तेना वाटते. | |
| pillu | पिल्लु.n. | newly born young one of an animal or bird. | उजून जास्ति दिवस झाल नाहीते एक प्राणि. | | |
| piLNe | पिळणे.vt. | to twist and squeeze. to wring. | गुंडाळून चेंपणे. मुरडून चेंपणे. | | पिवळा in sm. |
| piLoon kaaDhNe | पिळून-काढणे.fig. | to harass no end. take through the wringer. | प्राण काढास्क॑ तंटा करणे. | | |
| pinD | पिंड.n. | rice ball offered as oblation to ancestors. | पितृलोकांस॑ श्राद्धाच वेळ द्याच भाताच गोळा. | | |
| pinD pradaan | पिंडप्रदान.n. | offering of rice balls as oblation to ancestors. | पितृलोकांस॑ श्राद्धाच वेळ भाताच गोळा देणे. | | |
No comments:
Post a Comment