Foreword

For those not used to it, looking up a dictionary with words arranged in the alphabetical order of Devanagari script is always a daunting task. Most Dakshini Marathi speakers are not very familiar with Devanagari script. In this background, I felt it might be a good idea to re-cast my earlier work on Dakshini Marathi Dictionary by arranging the head-words in English Alphabetical order.

Thus was born "A to Z Dictionary of Dakshini Marathi " in www.vishnugharpk.blogspot.com,

Ananda Rao Vasishta.

a (अ) 1 (abaddha~ to ammaa)

.Words (using Phonetic Key)	In DM script	Meaning in English	Meanings, phonetic variations & morphes in DM	Illustrative sentences using the word	Remarks & Notes
abaddha~	अबद्ध॑.n.	blunder	चूक.	ब्रिटिष राज्याच ईस्ट-इंडिया कंपनीला मुगळ साम्राट जहांगीर भारतांत॑ व्यापर कराला अनुमती देलते एक अबद्ध झाले म्हणून नंतरल॑ इतिहासांतून कळते.
abhang	अभंग.n	hymn	देवाला सांगाच भक्ति गाणे. एक रीतीच भजन	पांडुरंग विठ्ठलाला स्तुती करून सांगट्लते अभंग फार लोकप्रीय होयाला एक मुख्य कारण तजांतल॑ भक्तीरस आहे.
abhay	अभय.n.	protection	शरण. रक्षा.	परदेशांच अभयांत॑ असलते अनेक राज्य दुसर॑ लोकयुद्धाच नंतर स्वतंत्र झाल॑
abhay	अभय (adj)	fearless. brave	धैरी. भें नाहीते	युद्धभूमींत॑ शत्रूच समोर अत्यंत अभय होऊन राज्याच रक्षा करणार सैनिकाला केंद्र सरकार "परम वीर चक्र" पदक देतात.
abhimaan	अभिमान॑.n.	pride	योग्याच गर्व	तंजाऊर मराठी भाषा पुढे सुधाराम॑ म्हण्जे हे भाषा बोलणार लोक त्यंच मातृभाशा वर अभिमान दाखिवाला पह्जे
abhinandan	अभिनंदन॑.n.	congratulations.	प्रशंसा. स्तुति.	सचिन टेंडूळकर सौत आफ़्रिकाच विरुद्ध 20-20 क्रिकेट खेळांत॑ 200 रण मारताना राष्ट्रपती अण्खी प्रधानमंत्री हेनी दोघीं त्यांस अभिनंदन॑ करले.
abhinay	अभिनय.n.	acting a part in a play, cinema etc	नाटक नाहीतर सिनिमांत॑ एक पात्राच भाग करणे	सिनिमांत॑ अभिनय कराला शिकिवाच एक संस्था पुणेंत॑ आहे
abhinay	अभिनय.n.	name of a concept in classical Indian dance	नाट्यशास्त्रांत॑ एक कल्पनाच नाव	कथकळी नृत्य-नाटकांत अभिनय रसाच पक्षा मुद्राच उपयोगाला प्रामाण्य देतात॑.
abhipraay	अभिप्राय.n.	opinion	विचार	एक विषयाचवर चर्चा होत असताना अम्ही अम्च स्वंत॑ अभिप्राय व्यक्त॑ करलांपिरी तज वर दृढ असणेच चोखोट
abhiShek	अभिषेक.n.	pouring consecrated offerings on God's idol	देवाच विग्रहाच वरून पंचामृत॑/सोन॑ असले पदार्थ घालून पूजा करणे	अम्च॑ घरांत कोणाच उजलादिवस आलतरीन ते दिवस पाष्टे श्रीराघवेंद्रस्वामी मठांत जाऊन पंचामृत अभिषेक करणे आहे.
abhivaadan	अभिवादन.n.	homage.	आदरांत॑ कराच वंदन॑.	डा. अब्दुळ कलाम देशाच राष्ट्रपती असताना त्यंच सरळ स्वभाव अणी देशाला विज्ञानांत॑ एक मोठ॑ नाव करीवाला युव जनाला प्रोत्साहन॑ कराच पाव्हून त्यांस॑ पूरा देशाच अभिवादन मिळत होत॑.
abhivriddhee	अभिवृधी .n.	improvement.	उद्धार.	भारत स्वतंत्र होऊन सत्तर वर्ष होताहे तरीन, अनेक विषयांत॑ अण्खीन अभिवृधी होयाच आहे.
abhyaas	अभ्यास.n.	practice	एक काम/कार्य पुन्हा-पुन्हा करून तज विषीं बेष/बेश कळींगणे	कोण्त॑ विषय झालतरीन फार अभ्यास करनातर॑ ते पूरा स्वाधीन कराला होयना
achch	अच्च॑.n.	mould.	अच्च॑.	वराडांत नवरीला मूल-पाह्याच वेळी कट्टाच (लांकडाच) अच्चांत केलते विध-विधाच साखरीच-बावोली ठिवणे आहे.	from Tamil.
achyuth	अच्युत.n.	Lord Krishna	श्रिक्रिष्णा	अच्युत म्हणाच गोष्टाच अर्थ आहे, दृढ स्थनांत॑ अथवा स्थितींत असणार, म्हणजे, कद्दीन नाश न होणार.
aDabhinth	अडभिंत.n.	a parapet	उंच उण॑ असाच भिंत.	तिरुपति देऊळांत देवाला दर्षन करालाम्हणून होठाकाच (ओठाकाच) लोकांच पंक्ति नियंत्रण कराकरतां अडभिंत बांधून तज वर कांबाच जाळीच व्यवस्था केलाहेत॑.	आडभिंत in SM
aDachaN	अडचण॑.n.	difficulty. constraint	तंटा. कष्ट	पैसाच काहीं अडचण असलतर संकोच भोगनास्क॑ मला सांगा. मी तुम्हाला सहाय करतों.
aDachaN	अडचण॑.n.	congestion	गुंपामळ॑ होयाच तंटा	पटणाच जनसंख्या भयंकर होऊन वाढलाहे. कित्येक बीदी वाटी चालाल पणीं होयनाते एवढे अडचण॑ झालाहे
aDakaNe	अडकणे.vi.	to snag	सांपडींगणे	पतंग उडिवत अस्ताना दोरी एक नारळीच झाडांत अडकल॑ अणी ते सुटिवाला प्रयत्न करताना दोरा तुटले.
aDakaraNe	अडकरणे.vt.	to block. to obstruct.	अडव॑ करणे. मध्य येणे. अडव॑ येणे.	कापड वाळिवाच कांब नंखर॑ व॑र बांधलनाहीतर॑ लेंकरे पळा-पळी करताना ते त्यांस अडकरून खाले पडतील॑.
aDakathyaa	अडकत्या.n.	a scissors like instrument to slice betelnut	सुपारी कापाच उपकरण॑. अडकिता. अडिकित्या	जुने काळांत एक एक घरांतीन अडकत्या होत॑तरीन अत्ता ते पाह्णे फार अप्रूप झालाहे.
aDake~	अडक॑ n	a type of cooking vessel.	संपाकाच एक विधाच भांडी.	अडक॑ भरून सांभार करून पणीन पुरे-पुरनास्क॑ होईल म्हणून अमच॑ आजी अण्खी एक अडकेंत॑ कढी करून ठिवले.	with it's diameter smaller than it's height.
aDakithaa	अडकिता.n.	betelnut slicer	अडकत्या. अडिकित्या. सुपारी कापाच उपकरण॑	मझ॑ लेंक तिज आजीच अडकिता कोठकी हरपूनटाकून काहीनच कळनात्यास्क॑ उगे बसूनगेली.
aDakivaNe	अडकिवणे.vt.	to hang someting (in a hook etc.)	लोंबून घालणे. अडिकिवणे. लटकिवणे	साळेंतून वापस घराला अलांपिरी भिंतींत॑ असाच खिळांत॑ अडकिवलते पुस्तकाच पिशवी पुन्हा साळेला जाया पर्यंतीं उघडाच दंडक तला नाही.	अडकवणे/अडकविणे/अडिकिवणे in sm means 'to hinder', 'to stop'.
aDakivaNe	अडकिवणे.vt.	to fasten cross-wise (as an hindrance).	अडव॑ बांधून ठिवणे. अडिकिवणे.	कापड वाळिवाच कांब अडकिवून बांधनको म्हणून मी तला सांगट्लोंतरीन तसच बांधूनठिवलाहे तो.
adalaa badalee	अदलाबदली.n.	mixed-up. swaped.	एकालेक बदलणे.	सरकारी हॉसपिटलांत उजलते लेंकरांना अदलाबदली कराच विषय पत्रांत फारदपा येऊन पणीं ते अक्रम अत्तपतोरी उण॑ झाल नाही.
aDamaan	अडमान॑.n.	pledge. mortgage. pawn	वस्तूच जाम्य देऊन रीण काढणे.	अडमान ठिवलते घर त्यांस सुटिवाला झाल नाही	from Tamil.
aDaNe	अडणे.vi.	to boil to a thick consistancy.	अटणे. तावून उणे होणे.	दूधपेढा करताना दूधाच अडणे बरोर गवनांत ठीवींगाम॑, कां म्हणजे, जास्ती अटलतर॑ दूधपेढा करपून जाईल.
aDaraaN	अडराण.n.	barren wilderness	विजन (काहीं नाहीते) ठिकाण. ओस बढिवलते ठिकाण	अम्ही लेंकरे असताना एकदपा अनंतशयतांतून मद्रासाला जातम्हा कोठकी अडराणांत॑ बंडीच यंत्र नाश होऊन रात्री पूरा तिकडेच राह्मते पडले.	आडरान in SM
aDavaaT	अडवाट॑ .n.	an ill prepared by-lane.	उणे रुंदाच कच्चा वाट	(1) अम्च घरांतून देऊळाला एक किलोमीटर आहे. अडवाटी गेल तर॑ अर्ध किलोमीटर पणीं नाही तरीन अंधार झालांपिरी सर्पांच तंटामुळे तस॑ चालणे चोखोट न्हो. (2) ते अडवाटांत॑ सर्पांच पुत्तु भरून असाकरतां अम्ही तस॑ जाणच नाही.	आडवाट in SM
aDave~	अडव॑ .n.	across. cross	वलांडून असणे. एक बाजूकडून अण्खी एक बाजूकडे असणे	(1) उंबरांत॑ पांय अडव॑ ठिवून बसताने म्हणून थोरळे सांगतील. (2) मध्यच अडव॑ वाटांतून गेलतर लोक्कुर जाउया	अडवा in sm.
aDave~ paDaNe	अडव॑-पडणे.vi.	to interfere	अडवे येणे. मध्य पडणे	तो एक अवघड मनुष. अम्च सगळे कार्यालीं अडव॑ पडल तरच तला मनसमाधान होईल॑	अडवणे in sm.
aDave~ thiDave~	अडव॑-तिडव॑ .n.	crooked. not aligned	वंकड॑-तिंकड॑. वक्र	मझ नातू तज स्नेहितांच बरोर खेळींगत असताना मी दोन दपा मागेसूं गेलों. तो समच "आजा, एक ठिकाणी बसा, उगच अडव॑-तिडव॑ येनाका. अम्ही खेळत आहों" अस वरडला
aDave~ yeNe	अडव॑-येणे.vt.	to cross one's path	वाटेंत॑ समोर वलांडून येणे	घर सोडून बाह्येर जाताना काळ॑ मांद्र अडव॑ आलतर चोखोट शकुन नहो म्हणतील॑.	अडवणे in sm.
aDave~ yeNe	अडव॑-येणे.vt.	to interfere	मध्य पडणे	मझ भाऊ त्यंच 'प्ळोटांत॑' घर बांधाला आरंभ करतानाच कोणकी चार लोक अडव॑ येऊन काम राहत कराला सांगीटले. विचारताना, जमीन त्यंच म्हणून बडिवून सांगीटले
aDaveL	अडवेळ .n.	odd time.	सौकर्य नाहीते वेळ.	अमच बाजू घरच मनुष केम्हा पाह्यलतरीन मी दुपारा झोंपी जायाच वेळच मझकड बोलाला येतील. अडवेळांत येईनाका म्हणून कित्ति दपा सांगटलतीर ऐकनात.	आडवेळ in SM
adbhuth	अद्भुत.adj.	wondrous	अद्भुत	हे भूमींत॑ जीव अपाप उजलते/झालते एक अद्भुत विषयच॑
adbhuth	अद्भुत.adj.	wonderful.	अद्भुत.	दीपावलीला अत्तलीकडे विकाच नानाविध 'रोकेट' एकदम माघ असलतरीन आकाशांत अद्भुत रंगीं, डिसैनीं आणीवते. पाह्याला फार बेष/बश अस्ते.
adbhuth	अद्भुत.adj.	wonder	अद्भुत	प्रकृतीच सृष्टीपक्षा मोट्ठ॑ अद्भुत वेगळ॑ कोण्तीनच नाही
aDeech	अडीच.adj.	two and a half	दोनाच पक्षा अर्ध जास्ती	एक किलो मीठ घेताना दुकानदाराला मी तीन रुपे देलों. तेनी मला पन्नास पैसे परत (वापस) देले. म्हण्जे, एक किलो मीठाला अडीच रुपे म्हणून जाल॑
adhairya~	अधैर्य.adj.	lack of courage. lack of confidence. diffident	स्वंत शक्तीवर धैर्य अथवा विश्वास नसाच॑.	मझ॑ काकाला मध्य-मध्य मेन्टल-डिप्रेशन येताना त्यंच तोंडांत अधैर्याच लक्षण स्पष्ट होऊन दिसल॑.
adhalaamadhe	अधलामधे.adj.	to come in between. to interfere. to intrude	मध्ये पडणे	मीटिंग चालत असताना कित्येकदन॑ अधलामधे बोलून चर्चांला गोंधळ करतात॑. असल॑ समस्या अधीकीं समूह मंडळांत॑ अस्ते. ऑफीसांतल मीटिंगांत॑ जास्ती अस्त॑ नाही.
adhapathana~	अधपतन॑ .n.	downfall	एक चोखोट स्थितींतूं नाश स्थिलीला येणे. अधोगत॑	एक राज्यांत॑ अन्याय, अक्रम॑ असल॑ अधर्म वाढलतर तज अधपतन॑ फार दूर नाही म्हणूया
adhar	अधर॑.n.	lower lip	खालेच॑ ओंठ	पंध्रवां शतकांत श्री वल्लभाचार्या श्री क्रिष्णाला स्तुती करून लिव्हलते "अधरम मधुरम, वदनम मधुरम" म्हणाच मधुराष्टकमांत देवाच वर्णना अधरमांतून आरंभ होते.
adharm	अधर्म.n.	unrighteousness	धर्म, न्याय, नीती असल॑ गुणांच विरुद्ध गुण॑	अधर्म अधीक होताना भगवान विष्णू अवतार काढून पुन्हा धर्म स्थापना करतील अस हिंदू धर्म विश्वास करते.
adharm	अधर्म.n.	(behaviour) contrary to religion or against accepted morality of society	धर्म अथवा समुदायाच विरुद्ध होयाच (कार्य)	अत्ता समुदायांत॑ होत असाच अन्याय, अक्रम॑ हे सग्ळ॑ पाहताना अधर्म नियंत्रण॑ कराला होयनात एवढे वाढलाहे अस वाटते
adheek	अधीक.adj.	more.	जास्ती. फार. उदंड. उजंड	पोटसूळांतून कष्टी भोगत असताना आवश्यापक्षा अधीक जेवणे चोखोट नहो.	अधिक in sm.
adheekaprasang	अधीकप्रसंग.n.	uncalled for utterances.	आवश्यापक्षा अधीक बोलणे. अनावश्य बोलणे.	अधीकप्रसंग करून करूनच तो तज नाव पूरा हाळ करींगट्लते. अत्ता कोणीन तला परवा करत नाहीत॑.
adheekaprasangee	अधीकप्रसंगी.adj.	one who utters unnecessarily.	आवश्यापक्षा अधीक बोलणार. अनावश्य बोलणार.	तज गोष्ट ऐकाला कोणालीन इष्ट अस्त॑ नाही म्हणून कळींगूनपणीन अनावश्य बोलून बोलून तो एक अधीकप्रसंगी झालाहे.
adheekpakSha~	अधीकपक्ष॑.n.	mostly	पोणावांटा	मला पाह्याला आज तो येतो म्हणून सांगिटलहोता. पण, अत्ता रात्री होत आहे. अधिकपक्ष॑ येईना म्हणून वाटते.
adheekpakSha~	अधीकपक्ष॑.n.	at the most	जास्ती-जास्ती.	तू तेच योचना करून अवस्था भोगनको. अधीकपक्षा तुजकडे असाचांत॑ अर्ध तला देमते पडले, एवढेच॑.
adheekuNe	अधीकउणे.n.	more or less.	थोड जास्ती अथवा थोड उणे. जास्ती व्यत्यास नाहीते	हे वर्षाच पाऊस गेलवर्षाच बरोर तारतम्य करून पाह्ताना अधिकउणे तेवढेच होत॑ म्हणूया.	अधिकाउणा in sm.
adheen	अधीन॑.adj.	subjugated	स्वाधीन झालते. अधिकारांत असाच॑.	अम्च राज्य ब्रिटीषयांच अधीनांत॑ सुमार दोनशें वर्ष होत॑
adhikaar	अधिकार.n.	authority	हक्क॑. निर्णय कराच जवाबदारि	एक राज्याच विषयांत॑ मध्यपडाला वेगळ॑ कोण्त राज्यालीं अधिकार नाही.
adhikaaree	अधिकारी.adj.	person with authority. officer	अधिकार असाच मनुष	सरकाराच विद्याभ्यास विभागाच अधिकारीलोक अम्च गांवाला येवून उदंड॑ दिवस झालतरीन, हे पर्यंतीन एक चखोट साळे उघडले नाहीत॑.
adhikamaas	अधिकमास.n.	an additional thirteenth month introduced every thirty-three months as a correction in the Hindu lunar calendar.	प्रति तेहतीस महिने चंद्रमान पंचांगांत जोडाच तेरावां महिना.	अधिकमासंत दान देलतर॑ उजंड पुण्य येईल म्हणून ते महिनेंत विध-विधाच साधन॑, तसच तेहतीस अपूप॑ योग्य लोकांला दान देणे आहे.
adhikavarSh	अधिकवर्ष.n.	leap year	फेबृवरींत॑ 29 दिवस असाच वर्ष	भारताच प्रधान मंत्री म्हणून होतते श्री मोरारजी देसाई फेब्रुवरी 29 तारीखला उजले अणी त्यंच ऐंशीच उजलादिवस आघोष करत असताना "मझ॑ जन्म अधिकवर्षांत झालत्यामळे आज मझ॑ वीसवां उजलादिवस" अस॑ म्हणट्ले.
adhipathee	अधिपती.n.	master. lord.	राजा. स्वामी.	लंकापुरीच अधिपती असुर राजा रावणाला युद्धांत॑ हरिवून श्रीराम सीतादेवीला मुक्त करले.
adhirasam	अधिरसम.n.	a sweet preparation made from rice flour.	तांदूळाच पीठांतून करलते एक गुळ्चीट पदार्थ. अनारस॑. अपूप॑.	अधिरसम खायाला मला फार अवडल तरीन तज वर शिंपडून असाच खसखस खाल्लतर॑ मला आंगाला होईना.	from Tamil.
adhogathee	अधोगती.n.	downfall	दुर्गती. अधपतन॑	चरस पीणे, भांग खाणे, मद्य पीणे सिगरट फुंकणे हे स्वभाव तेवढीन अत्ता तो नव होवून (नवविणी) आरंभ केलसाच पाव्हून तज कुटुंबाच अधोगती आरंभ झालाहे म्हणून सांगूया.
adholok	अधोलोक.n.	nether world. hell	पाताळ. नरक	रामायण युद्धाच समय एक रात्री श्रीरामालीन लक्ष्मणालीन अहिरावण विभीषणाच रूपांत येऊन अपहरण करून अधोलोकाला उचलींगून गेला.
adhyaapak	अध्यापक.n.	teacher.	पंतोजी. विद्या शिकिवणार. विद्या शिकिवून देणार.	हे वर्ष अम्च संस्थानांत॑ दोन हदार अध्यापक नव होवून नियुक्त कराच उद्धेश आहे म्हणून विद्याभ्यास मंत्री गेल वार केलते प्रसंगांत॑ सांगिट्ले.
adhyaapikaa	अध्यापिका.n.	lady teacher.	विद्या शिकिवणारी. विद्या शिकिवून देणारी.	पोरींच साळेंत॑ शिकिवाला अध्यापिका कोणीं नाही म्हणून तीन महिना पसून मोठ गलाटा होत असाच खाणी दिवसोडी टी.वींत॑ येत आहे.
adhyaathma jnyaan	अध्यात्मज्ञान.n.	knowledge of philosophy of soul	अध्यात्माविषींच ज्ञान	भारताच राष्ट्रपती म्हणून हेतते श्री सरवेपल्लि राधाक्रिष्णन एक थोर पंडित होते अणी आध्यात्मज्ञाना विषीन त्यनी लिव्ह्लते अनेक पुस्तक अत्तापणीन अनेक महाविद्यालयांत प्रचारांत आहे.
adhyaathma~	अध्यात्म.n.	philosophy relating to soul	आत्मांच विषयींच तत्वज्ञान	वय होतां-होतां अम्ही संसाराच विषय सोडून आध्यात्मिक विषया वर योचना करणे चोखोट
adhyaay	अध्याय.n.	chapter	पुस्तकाच एक भाग. खंड	मझ मित्र एक नव पुस्तक लिव्हत आहेत अस ऐकून एक वर्ष झाल॑. काल अकस्मात मी त्यांस॑ दुकानबीदींत मिळून बोलताना कळ्ळ॑, एक अध्यायपणीं पूर्त झाल नाही म्हणून.
adhyakSh	अध्यक्ष.n.	main person.	नेता. मुख्य मनुष.	ब्रिटिषयांचकडून स्वतंत्र झाला नंतर अत्ता पर्यंतीन (पतोरी) पाकिस्थानाच अध्यक्ष ते राज्याच सेनापती लोकेच पुन्हा-पुन्हा होताहेत.
adhyakSh	अध्यक्ष.n.	presiding officer	मंडळीच प्रधानी	presiding officer. मंडळीच प्रधानी. uis एक ठिकाणी मला कार्यक्रमाच अध्यक्ष म्हणून बलावल्होते, पण बरोरल॑ वेळाला मी तिकड गेलतम्हा एक चिटपांखरूपणीं तिकड होत नाही.
aDi ghaalaNe	अडि-घालणे.vt.	scheming. plotting stealthily	रहस्यंत॑ वंगळ(ओंगळ॑) कामाच योजना तय्यार करणे	मझ बरोर काम करणार एकला कंपनीच वाटेंतच अमेरिकाला जायाला अडिघालत आहे म्हणून मला आजच कळ्ल॑	from Tamil.
aDikithyaa	अडिकित्या.n.	a hand held pincer like instrument for slicing betel nut	अडकत्या. अडकिता. सुपारी कापाच उपकरण॑. सुपारी चूर-चूर कराच एक ल्हान उपकरण॑	पान-सुपारीच पेटींतून त्यंच अडिकित्या काढतानेम्हणून मझ॑ अम्मा कित्ती सांगटलतरीन मझ॑ लोंक ऐकनाम्हणतो. ते काढून कोठतरीन लप्पून ठिवणेंत॑ तला संतोष वाटत॑की कायकी
aDikivaNe	अडिकिवणे.vt.	to hang someting (in a hook etc).	अडकिवणे. लटकिवणे.	पलंगाच चार पटीसीन भिंतींत खिळा बडिवून ठिवलतर॑ केम्हा पह्जेतरीन डांचाच पर्दा अडिकिवाला सौकर्य असल॑.
aDikivaNe	अडिकिवणे.vt.	to fasten cross-wise (as an hindrance).	अडव॑ बांधून ठिवणे. अडकिवणे.	रात्रीच वेळ गाईच गोठांतून वांसरू बाह्येर पळून जाईनाक॑ असाला एक बांबू अडिकिवणे बर॑.
aDivaNe	अडिवणे.vi.	to come in the way. to impede	अडव॑ येणे	चूक असाच काम करताना अम्च मनसाक्षि अम्हाला अवश्य अडिवत अस्त॑ (अडिवते).	अडवणे in sm.
aDnaav	अडनाव.n.	surname.	उपनाव. कुलनाव.	मराठी लोकां मध्ये अडनाव प्रति व्यक्तीनीं ठींगतात॑. पण, अनेक तंजाऊर मराठी कुटुंबांत॑ उदंड वर्षापसून त्यंच अडनाव विसरलामुळे/सुटलतामुळे अडनावाच बद्दल/भरती नुस्त "राव" म्हणून ठिवींगतात॑.	आडनाव in SM
aDneed	अडनीद.n.	half sleep. half awake. drowsiness.	अर्ध झोंप॑	दुपारच वेळ मी अडनीदांत असताना मला उठीवून सिनिमाला येतांतका म्हणून विचारलतर॑ मी काय सांगू ?
adruShT	अदृष्ट.n.	luck	भाग्य	मझ॑ मित्राला अदृष्ट बडीवले. भूटान लाट्टरींत॑ त्यांस॑ पन्नास लाख मिळ्ले
adruShT	अदृष्ट.n.	fate	गेत. गत. कपाळच विधी.	कित्येकदन॑ अदृष्ट म्हणतात॑, कित्येकदन॑ कर्म म्हणतात॑, काय झालतरीन तेनी तेनी काय करलेकी, तज परिणाम तेनीच अनुभव कराम॑.
adrushya~	अदृश्य.adj.	invisible	दिसनास्क॑ (होणे)	साळेंत॑ एक जादूगराच कार्यक्रम होत॑. त्यांत॑ तेनी एक ल्हान पोरीला अम्च डोळे समोरच अदृश्य करीवले.
adrushya~	अदृश्य.adj.	unseen	दिसनाते	रात्रीच वेळ आकाशांत॑ एक मनुषाला नुस्त दोळेंत तीन हदार नक्षत्र दिसेल॑. तजपक्षा कोटान-कोटी नक्षत्र अम्च डोलेला पडनास्क॑ अदृश्य होऊन हे ब्रह्मांडांत॑ आहे.
advaith	अद्वैत.n.	monotheism	एकत्व. आदिशंकराचार्यांच सिद्धांत	अद्वैत सिद्धांताप्रकार जीवात्म-परमात्म दोनीं एकच झाल तरीन अम्हाला वेगळ अस वाटते. शंकराचार्य हे सर्व ईश्वराच माया म्हणतात
agaadh	अगाध॑.adj.	profound. deep	गाढ. तीव्र	तत्वज्ञानांत॑ अगाध पांडित्य असाच व्यक्तींच भाषण ऐकलतर अम्च मनांत त्यंचवर अपाप मर्यादा वाढल॑.
agaavoo	अगाऊ.adj.	in advance. beforehand.	पुढेच॑	बाह्येर गामाला कोठतरीन जायाच असलतर॑ वापस याच टिकट अगाऊ घेऊन ठीवींगणे चोखोट.	अघाऊ in SM
agaavooch kaaL	अगाऊचकाळ॑.n.	earlier times	गेलते काळ॑	पंतोजीलोकांना अगाऊच काळांत॑ मिळास्क॑ अत्ता मर्यादा मिळणे अप्रूप झालाहे.
agarbaththee	अगरबत्ती.n.	incense stick	ऊदुबत्ती.	अगरबत्तीच वास लागलतर॑ श्वास सोडणे कष्ट होईल म्हणून कित्येक लोकांस॑ ते बरोर पडना.
agathya~	अगत्य.n.	without fail	कंडिप	मझ लेंकीच वराडाला तुम्ही येयीनास्क॑ असताने. अगत्य येऊनेच सराम॑
agathya~	अगत्य.n.	essential/necessary condition or requirement. imperative	अवश्य	तुम्च नव॑ घराला याला वाट मला कळेल॑. वाट दाखिवाला म्हणून एक मनुषाला तुम्च कडून पाठिवून देवूनच सराम॑ अस अगत्य काहीं नाही.
agathya~	अगत्य.n.	required attention. concern.	पह्जते एवढ॑ लक्ष्य	उद्या शेवटीच परीक्षा आहे, तरीन, थोडपणीं अगत्य नाहीस्क॑ तो टी.वी. पाह्त बसलाहे
age~	अग॑.ind.	a manner of addressing a girl or a woman	पोरींना/बायकांना बलावाच एक रीत॑	मझ बाईलीला मी "अग॑" म्हणून बलावाच थोडकपणीं इष्ट नाही. "नाव सांगून बलावांत॑" अस सांगते.
aggeen	अग्गीन.pron.	everything. all.	अस्कीन. अस्गीन. अग्गीं. सग्ळीन. पूराहीं.	हे खोलि अत्ताच खालीकरून देम॑. आंत असाच सामान अग्गीन/अस्कीन काढून बाहेर ठिवांत॑.	The word अग्गि/अग्गीं/अग्गीन appears to be a morphed version of अख्खि/अख्खीं/अख्खीन. अख्खा in SM means "full"/"entire".
aghor	अघोर॑.adj.	dreadful	घोर॑. भयंकर. भें वाटाच॑	प्रेत पिशाचाच सिनिमा "ड्राकुळा" मला अघोर वाटल॑
agnee	अग्नी.n.	fire	विस्तू	अग्नी कस॑ करणे म्हणून आदि मनुषाला शिकाला झालते, मानव संस्काराच एक थोर विषय आहे म्हणून शास्त्रज्ञ लोक सांगतात॑.
agnee	अग्नी.n.	the fire-god	अग्निदेव	ऋगवेदांत॑ विष्णू, शिव॑ ह्यांचपक्षा अग्निदेवाला स्तुती कराच श्लोकांच संख्या जास्ती आहे.
agnihothra~	अग्निहोत्र.n.	name of a Hindu religious ritual dating to the Rigvedic times.	ऋग्वेद कालांतून आचरण कराच एक हिंदू यज्ञाच नाव	ऋग्वेदाच अग्निहोत्र यज्ञालीन, अग्नील फार महत्व द्याच पारसी धर्म, म्हणजे, ज़रथुष्ट्री धर्मालीन संबंध आहे म्हणून धर्म पंडितांच एक अभिप्राय आहे.	in this homa cow's milk or ghee is offered into fire every day at sunrise and sunset accompanied by the agnihotra slokas.
agnihothree	अग्निहोत्री.n.	a priest who performs agnihothra	अग्निहोत्र यज्ञ कराच पुरोहित	अग्निहोत्र कराच कित्येक ब्राह्मणकुलांच लोक त्यंच अडनाव अग्निहोत्री म्हणून ठिवींगतात.
agnijwaalaa	अग्निज्वाला.n.	flame	विस्तूच ज्वाला. विस्तूच पेट	यंदा अम्च गांवांच जवळच राणांत॑ मोठ जाळ पेटून पूरा नाश झाल॑. दोन मैल दूरांत्सून अम्हाला अग्निज्वाला दिसत होत॑.
agnikaaShT	अग्निकाष्ट.n.	cinder	पेटून उरलते कोळसा. पेटून उरलते लांकड॑	होम झाल नंतर भोईं पुसताना आचारेच बोट अग्निकाष्ट लागून लासले
agnikunD	अग्निकुंड.n.	a fire-pit for performing sacred rites	होम कराच अग्नीच कुंड. होमकुंड	घरांत॑ होम करताना भोईं (भोए) हाळ होयनास्क॑ असाला वाळू घालून तजवर अग्निकुंड करणेच चोक्कोट.
agninakShathra~	अग्नि नक्षत्र.n.	a particular day in summer when the temperatures are very high	सूर्याच ऊन भयंकर असाच उन्हाळाच दिवस	हे वर्ष अग्निनक्षत्राच दिवसी मी चेन्नैंत॑ जाऊन सांपडींगून तिकडल॑ भयंकर ऊबांत॑ तरपडून गेलों.
agniparavath	अग्निपर्वत .n.	volcano	ज्वालामुखी	भारताच एकच-एक अग्निपर्वत अंदमान-निकोबार द्वीपांत आहे.
agnipareekShaa	अग्निपरीक्षा.n.	extreme ordeal to prove veracity	पवित्रता दाखिवाला कराच उग्रपरीक्षा	पैसा घेवून क्रिकेट मॅचाच परिणाम बदलिवाला प्रयत्न करलते अपवादांतून चुकाला कित्येक लोकांस॑ एक मोठ अग्निपरीक्षा करामस्क॑ झाल॑.
agnipravesh	अग्निप्रवेश.n.	walking over burning embers of coal or wood fire under a vow.	नवस करून कोळसाच विस्तू नाहीतर॑ लांकडाच विस्तूच व॑र चालून जाणे.	तमिलनाडांतल॑ कित्येक देऊळांत॑ अग्निप्रवेशाच नवस उदंड प्रसिद्ध आहे.
agnishamana~	अग्निशमन॑.n.	putting out the fire	विस्तु विजिवणे	फार उंच असाच बांधणींला/बांधोटींला विस्तू पेटलतर॑ ते शमन कराला पह्जते उपकरणीं अग्निशमनाच बंडीनीं अम्च गांवांत॑ (गामांत॑) आहेका, हे अम्हाला संदेहच.
agra~	अग्र.adj.	leading or top end or edge	पुढ॑च भाग. कोने भाग. शेवटीच भाग. अग्रभाग	महाराष्ट्रांत॑ गोकुलाष्टमी दिवस ओठाकिवून/होठाकिवून ठिवलते एक मोठ काठीच अग्र भागांत॑ दहींच मडके बांधून तला फुटिवाच खेळ उदंड आवेशांत॑ खेळतील॑.
agra~	अग्र.adj.	foremost. best	स्रेष्ट	पंचपांडवांत॑ अर्जुनाला "अग्र" म्हणून सांगतात
agrabhaag	अग्रभाग.n.	leading or top end or edge	पुढ॑च भाग. वर्चभाग	सणाच दिवसी पान मांडून जेवण वाढताना पानाच अग्रभागांत मीठ वाढतील॑.
agragaNya~	अग्रगण्य.adj.	outstanding. counted amongst the best. principal	मुख्य. प्रधान॑	भूलोकांत एवढ॑पर्यंतीन जन्म झालते शास्त्रज्ञांत॑ अल्बर्ट ऐनस्टीन सगळ्याचीनपक्षा अग्रगण्य म्हणून सांगूया.
agrahaar	अग्रहार.n.	an enclave or a street in a village occupied by brahmins	ब्राह्मणलोक राहाच वाडा. ब्राह्मणलोक॑ राहाच बीद॑	बंगळूराच जवळ तमिलनाडाच धर्मपुरी जिल्लांत श्री राघवेंद्रस्वामीच ब्रिंदावन पाप्परपट्टी अग्रहार म्हणाच ठिकाणी आहे.
ahambhaav	अहंभाव.n.	haughtiness. pride. conceit. egoism.	अहंकार. स्वता गर्व वाटणे. स्वता मोठ॑ मनुष म्हणींगणे.	अहंभाव असणार त्यंचस्कच॑ अण्कीन एक व्यक्तीला पाह्यलतर॑ लोक्कुरच वरडा-वरडी आरंभ होईल.
ahankaar	अहंकार.n.	haughtiness. pride. conceit. egoism.	अहंभाव. स्वता गर्व वाटणे. स्वता मोठ॑ मनुष म्हणींगणे.	अहंकार असाच मनुषाला दुसरेंच चोखोट उपदेशपणीं तज मनाला बरोर पडल॑ नाहीतर॑ इष्ट होईना.
ahankaaree	अहंकारी.adj.	one who is haughty, proud, conceited or egoistic.	गर्विष्ट	रावण अण्खी हिरण्यकषिपु हे दोनीं मोट्ठ॑ अहंकारि राक्षस होते
aher	अहेर.n.	gifts given at a wedding etc.	वराडांत॑ द्याच बक्षीस/दान. आहेर	वराडाला बलावाला येतानाच (आमंत्रण पत्र द्याला येतानाच) अहेर पणीन द्याच संप्रदाय अत्ता हे काळांत आरंभ जालाहे.
ahimsaa	अहिंसा.n.	non-violence	हिंसा विरुद्ध. दुसरेंना हिंसा करनास्क॑ असणे, हे सिद्धांत.	भारताच संस्कारांत॑ अहिंसा सिद्धांत॑ बौध अणी जीन धर्मांतून आलते अस एक अभिप्राय आहे. कां म्हाण्जे, हे दोन धर्म याच पुढे/स्थापना होयाच पुढे वेदकाळांत॑ हिंदू पूजा पद्धतींत मांस उपयोग करत होते.
aho	अहो (ind)	a vocative used while addressing a person with respect	मर्यादांतूं एक व्यक्तीला बलावाच एक गोष्ट	एक दोन पिढीच पुढे दल्लाला बाईल अहो म्हणून बलावाच सहज होत॑ तरीन, हे काळांत नाव सांगूनच बलवाच पद्धती आरंभ झालहे.
aikaNe	ऐकणे.vt.	to hear	श्रवण करणे. कानांत॑ शब्द पडणे.	येतां-येतां मला कानाच ऐकणे उण॑ होत येत आहे.
aikaNe	ऐकणे.vt.	to follow instructions	(देलते) निर्देशाच प्रकार करणे	थोरळे सांगाच ऐकणे म्हणाच चोक्कोट गुण॑ तला ल्हानपणांत पसून आहे.
aikaNe	ऐकणे.vt.	to hear.	श्रवण करणे. कानांत॑ शब्द पडणे.	दिवसोडि पाष्टे सात घंटेला मी रेडियोंत भक्ति गाणे ऐकणे आहे.
aikyamathye~	ऐकमत्य.n.	unanimity	अग्गि दनीं (अस्कि दनीं) एक होऊन/मिळींग्यून असणे.
aikye~	ऐक्य.n.	unity	एक होऊन/मिळींग्यून असणे.	अम्च मद्य ऐक्य असल तर॑ धैर्यान कोण्त प्रश्नीं सांभाळाला होईल॑.
ainshee	ऐंशी.n.	eighty.	दहा गुणा आठ
airavatha~	ऐरावत॑.n.	celestial elephant of Indra	इंद्राच हत्ति	क्षीरसमुद्र मंथन करताना मिळ्लते पंढ्र रंगाच ऐरावताला चार दंत आहे म्हणून हिंदु संप्रदाय सांगते.
aise~	ऐस.decl.	wait	थांब. राह.	मी या पर्यंतीन अण्खीन थोड वेळ तिकडेच ऐस.	the verb (intransitive) form being असणे.
ajay	अजय.adj.	unconquerable. one who cannot be defeated	हरिवाला होयनाते	मल्लयुद्धांत॑ भीमसेन॑ अजय होते
ajeerNa~	अजीर्ण.n.	indigestion	जीर्ण होयनास्क॑ असणे. दहन होयनास्क॑ असणे	कित्येकदनास॑ कच्चा फणसाच भाजी खाल्लतर अजीर्ण होईल.
ajith	अजित.adj.	unconquered	हरनाते	तज माय-बाप तला अजित म्हणून नाव बरोर ठिवलते, कां म्हणजे, हातांत कोण्त काम काढलरीन, कसलते कष्ट आलतरीन, ते अग्गीन समाळाच सामर्थ्य तला आहे.
ajnyaath	अज्ञात.adj.	incognito. anonymous	स्वंत रूप कोणालीन दाखिवनास्क॑	बारा वर्षाच वनवास झाल नंतर पांडव एक वर्ष अज्ञातवास विराटराजाच अधीनांत॑ केले.
ajoon	अजून (adv)	yet. still	एवढ॑ पर्यंत	चार घंटेच पुढे येतों म्हणून तो सांगीट्ल्होता. अत्ता साडे चार होत आहे. अजूनीं तो आला नाही. उगेच थांबून प्रयोजन नाही, जावुम्हणे.
akaal	अकाल॑ (adj)	untimely	अवेळ॑	मृकंडु ऋषी अणी मरुदमतीच लोंक होऊन उजलते मार्कंडेया सोळा वर्षांत अकाल मरण प्राप्त होईल म्हणून होत॑ तरीन, यमधर्माकडून ते बालऋषीला भगवान शिव वांचिवले.
akaala maraNa~	अकालमरण॑.n.	untimely death	ल्हान आयुषांत॑ होयाच मरण॑. अकालमृत्यू	तिला तीस वर्षपणीं झाल नव्हते. कॅनसर येऊन अकालमरण॑ झालते ऐकून मला संकट वाटले.
akaala mruthyu	अकालमृत्यु.n.	untimely death	ल्हान आयुषांत॑ मरणे. अकालमरण॑	गणित शास्त्रांत फार सामर्थ्य दाखिवलते स्रीनिवास रामानुजन बत्तीस वर्षांत अकालमृत्यू प्राप्त करले.
akaaraNa~	अकारण॑.adv.	without reason	कारण नाहीस्क॑. विना कारण	तू कायतरीन खोडी केलासील॑. अकारण॑ तुला कोणीं हाक्का मारनात॑/शिवा देनात॑.
akarmak kreeyaapad	अकर्मक क्रियापद.n.	intransitive verb (gram).	वाक्याच अर्थ पूरा कळिवाला कर्माच आवश्य नाहीते क्रियापद.	निसरणे, हे एक अकर्मक क्रीयापद आहे.
akasmaath	अकस्मात.adv.	unexpectedly. suddenly	असलास्क असून. दिडीरशी (Tamil).	साळेंत॑ मझ॑ बरोर वाचलते मित्राला पाव्हून उदंड दिवस झाल॑ होत॑. काल दुकानबीदीला गेलास्ताना मी तला अकस्मात पाह्यलों.
akaTa vikaTa~ saamarthhya~	अकटविकट सामर्थ्य .n.	oversmart. extra cunning	विपरीत॑ वक्रबुद्धीच॑	पाकिस्थानाच नेतालोके भारताच विरुद्ध अकटविकट सामर्थ्य दाखिवून अत्ता त्यंच देश अधोगेतांत जात आहे.
akaTavikaTa~	अकटविकट.adj.	monstrously huge. hideously large.	भें वाटाच एवढ॑ थोर. मोठ घोर आकाराच.	यक्षराजा सुकेतूच लेंक ताडका एक सुंदर पोरी होती, पण अगस्त्य ऋषीच शापामळे तिन॑ अकटविकट रूपाच राक्षसी झाली.	अकटोविकट in SM.
akhanD	अखंड.adj.	undivided. wholly in tact.	सग्ळ॑होऊन असाच॑	अखंड होऊन असलत॑ "यु. एस. एस. आर" 1996 नंतर॑ पंध्रा वेगळ॑-वेगळ॑ राज्य झाल॑.
akhanD divaa	अखंड-दिवा.n.	an oil lamp kept burning perpetually in front of gods' idols	देवाच विग्रहाच समोर लावून ठिवाच निरंतर दिवा. नंदादीप॑	अखंड दिवा लावाला तीळाच तेल श्रेष्ट म्हणून शास्त्र सांगते.
akhatheej	अखतीज.n.	the Hindu festival of Akshay-thriteeya falling on the third lunar day of the first half of Vaishákha	अक्षयतृतीया. अक्षतृतीया	1) वैशख महिनेच शुक्लपक्षाच तृतीया दिवसी अक्कतीजाच सण येत॑. 2) अक्कतीजाच दिवसी चोखोट काय करलतरीन वर्ष पूरा अण्कीन ते वाढत जाईल म्हणून भरून लोके ते दिवसी सोनेच आभरण घेतील॑.	from अक्षय+तीज (third day of the lunar fortnight).
akkaa	अक्का.n.	elder sister	वडील बहीण॑	शेखराला धक्टी बहीण कोणी नाही. एक अक्का मात्र आहे.	ताई/आक्का in sm.
akkare	अक्करे.n.	eagerness.	अति आशाच विचार॑	बाजू घरच॑ लोकांमध्य॑ कायतरीं भांडा-भांडी झालतर॑ अम्ही त्यंच विषयांत॑ तोंड घालून अक्करे दाखिवणे चोखोट न्हो म्हणतील.	from Tamil.
akkatheej	अक्कतीज.n.	the Hindu festival falling next day to भाऊबीज (after Dipavali) when brothers honour sisters.	दीपावली सण झाल नंतर॑ अणी भाऊबीजाच दुसर॑ दिवसी भाऊंडे बहिणींस आदर कराच सण.	मझ॑ बहीण विदेशांत आहे-ते-करतां अक्कतीज सणाला वर्षा-वर्षी एक हदार रुपे तिज बॅन्क खातांत मी घालून टाकतों.	अक्का (sister) + तीज (third day of the lunar fortnight).
akki	अक्कि.n.	a type of pox.	एक विधाच दीवी-रोग.	अगाऊच काळांत लेंकरांस अक्कि आलतर कुंभाराकडे बलाईंगून जावून मंत्र करींगून हातांत यंत्र बांधींगून येतील.
akraa	अक्रा.n.	eleven	दहाच नंतरल॑ संख्या	क्रिकेट, फुटबाल, हॉकी असलते खेलांत एक एक पक्षांतीन अक्रा अक्रा दन अस्तील॑.	अकरा in sm.
akram	अक्रम.n.	unlawful act	नियमाच विरुद्ध कराच काम	चोर्टेलोक अक्रमकार्य काहीं करनास्क॑ असाला अम्च गामच (गांवांच) पोलीस उदंड पाह्यींगतात॑.
akram	अक्रम.n.	disorder	क्रमाच विरुद्ध॑	मध्य-मध्य बंगळूराच पोलीस अक्रम पसराच गुंडा लोकांस धरून किलुपांत घालणे आहे.
akShaNa~	अक्षण॑.n.	arathi done by two ladies for bestowing blessings to people (not to gods) with haldi-kumkum-akshata mixed with water in a brass/silver plate but without a lamp/camphor	हळदी-कुंकू अक्षताच पाणीच ताटांत॑ (विना वाताच/कापूराच दिवा) लोकांला आशीर्वाद कराच एक विधाच ओवाळणे	अठांगुळाच वेळी गरवार बायकोला अक्षण करणे आहे.
akShar	अक्षर .n.	letter of an alphabet	अक्षरमालांतले एक स्वर॑/व्यंजन॑	कन्नड अणी तेलुगु लिपीच अक्षर पाह्याला जवळ जवळ एक सारख असत॑.
akSharaabhyaas	अक्षराभ्यास.n.	learning of the alphabets.	अक्षरमाला शिकणे.	सरकारी नियमाप्रकार लेंकरांला साळेंत मिळिवाला त्यांस उणेपक्षा सहा वर्षाच वय झाल असाम॑ म्हणून आहेतरीन, पोणावांटादनीन त्यंच लेंकरांला चार पांच वर्ष असतानाच अक्षरमाला शिकिवाला आरंभ करूनटाकतात॑.
akSharaabhyaas	अक्षराभ्यास.n.	the ceremony of initiating a child to education.	लेंकरांस लिव्हणे-वाचणेंत॑ प्रारंभ करिवाच सण॑. विद्यारंभ.	हिंदू धर्म संप्रदायाप्रकार नवरात्री सणाच शेवटल॑ तीन दिवस सरस्वतीपूजा आचरण करताना तज शेवटल॑ दिवसी, म्हणजे विजयदशमीच दिवसी लेकरांस अक्षराभ्यास शुभकार्य आरंभ करिवणे आहे.
akSharamaalaa	अक्षरमाला.n.	alphabet	एक भाषाच स्वर/व्यंजन॑ लिपीच समूह	दक्षिण-कन्नड जिल्लाच तुळु भाषा बोलणार॑ त्यंच मध्ये काहींतरीं लिव्हाला कन्नडा लिपी उपयोग करतात॑. कां म्हण्जे तुळु भाषाला प्रत्येक लिपी अणी अक्षरामाला नाही.
akShathaa	अक्षता.n.	a caste mark applied on the forehead by men of Madhwa sect.	मध्व संप्रयादाच दादिगे/दाद्ग्ये कपाळांत॑ लावाच चिन्ह.	(1) मध्व संप्रदायाच दादिगे त्यंच कपाळांत अक्षता घालींगट्लाहेत म्हण्जे त्यंच पाष्टेच पूजा झाल॑ म्हणून अर्थ. (2) वाळून पूड करलते केळीच फूलाच चिप्पाहीं हळेदहीं मिळिवून अक्षता कतात॑. (3) एकादशीच दिवसी अक्षता लावणे नही.
akShathaa	अक्षता.n.	the paste used for applying the caste mark of the same name.	अक्षताच मिश्रण.	अत्तच काळांत, म्हणजे शीघ्र-शीघ्र ऑफीसाला पळामस्क॑ असाच काळांत अक्षता कराला वेळ मिळना म्हणून पुढेच तयार करून ठिवलते अक्षताच मिश्रण दुकानांतून घ्या मिळते.
akShay	अक्षय.adj.	imperishable. perpetual	केद्धीहीं नासनाते. केद्धीहीं असाच॑	त्यंच घरांत॑ दिवसाला कित्तीदन आलेतरीन जेवण॑ वाढतील. त्यंचकडे अक्षयपात्र आहेकी कायकी !
akShouhiNee	अक्षौहिणी.n.	a huge army formation of foot, cavalry, chariots and elephants of ancient times.	जुनेकाळच सैन्यांच एक महासंग्रह.	महाभारत युद्धांत पांडवांच सैन्यांत॑ सात अक्षौहिणी अणी कौरवांच सैन्यांत अक्रा अक्षौहिणी होत॑ म्हणून महाभारत महाकाव्याच आदिपर्वांत आहे.	according to Adi Parva 2.15-23 of Mahabharatha one akshauhini consists of 21,870 elephants, 21,870 chariots, 65,610 horses and 1,09,350 foot soldiers
aLaa	अळा.n.	worms that infest fruits and grains	फळ, धान्यांत॑ याच किडा. कृमि	(1) उदंड दिवस तांदूळ, दाळ उपयोग करनास्क ठिवलतर तजांत अळा येऊनजाते. (2) चार मिर्सिंगा नाहीतर थोड करेपाकाच पान/पत्ता तांदूळाच डब्बांत॑ घालून झांकून ठिवलतर॑ अळा येईना.	अळ/अळी/अळई in sm.
aLaa	अळा.n.	any maggot (in general)	किडा. कृमी. पूची	गुलाबाच झुडूपाला अळा येईनास्क॑ असाला तम्हा-तम्हा औषद (ओखद) शिंपडत असाम॑.	अळ/अळी/अळई in sm.
alakShya~	अलक्ष्य.n.	inattention	गवन॑ नाहीस्क॑ असणे. ध्यान देनास्क असणे	गेलंदा मझ लोंक परीक्षांत॑ उणे मार्क घेटळा म्हणून साळेच प्रिन्सिपाल मला त्यांस॑ येऊन पाह्याला सांगून पाठिवले. मझ लोंक वाचणांत॑ उणावा दाखिवाच कारण॑ पंतोजी शिकीवताना अलक्ष्य होऊन बसतो अस तेनी मला सांगट्ले.
alamaaree	अलमारी.n.	cupboard.	बीरो. कपाट.	जुने काळांत लांकडाच अलमारी सुताराकडून करून घेत होतों, तज नंतर॑ गोदरेज अलमारी आल॑, पण अत्ताअग्गीन मलेश्यांतकी चैनांतकी करलते सवंग अलमारी मिळते.
alankaar	अलंकार.n.	adornment. beautification	पाह्याला/दिसाला बेष(सुंदर) करणे	"अलंकार करींगट्लते पुरे, वराडाला निघला वेळ झाल॑"
aLas	अळस.n.	sloth. lazyness	(शों)सोंबेरिपण॑	तला काय काम सांगिटलतरीन अळस भोगींगून तजांतून चुकाच वाट पाह्त असतो
ale~	अलें.n.	ginger plant or its (undried) root	आलें. ओल॑/हिरव॑/वाळिवनाते सुंठे	अलें वाळून असलतर॑ तला सुंठ म्हणतों.
aleekaDcha~	अलीकडच॑.adj.	belonging to recent times	थोड पुढ॑. थोड दिवसा पुढ॑च॑	अलीकडेच अतीवृष्टीमळे पाकिस्थान अणी कॅष्मीरांत॑ भयंकर नाश-नष्ट झाल॑.
aleekaDcha~	अलीकडच॑.adj.	belonging to this side	हे बाजूच॑	अलीकडच देऊळाला जायाला मला एक बीद॑ वलांडलतर॑ पुरे.
aleekaDe	अलीकड॑.n.	recently	हे जवळ॑	केंद्र उद्योगमंत्री अलीकडे एक नव उद्योग नियम॑ विधानसभांत॑ चर्चाल ठिवले.
aleekaDe	अलीकड॑.n.	on this side	हे बाजूकडे.	कालवाच अलीकडे जमीनाच मोल अत्ता जास्ती झालाहे.
allaaDaNe	अल्लाडणे.vi.	to be forced to run from place to place.	निर्बंधामळे पळापळी होणे.	मझ॑ लोंक दहावा वर्ग संपिवून अक्रावा वर्गाला मिळाच समयांत मला वेगळ॑ गांवाला ट्रान्सफर झाल॑. नव साळेंत मिळिवाजोरी मी अल्लाडूनगेलों.	from Tamil.
almaaree	अलमारी.n.	cupboard	बीरो. कपाट	जुने काळांत लांकडाच अलमारी सुताराकडून करून घेत होतों, तज नंतर॑ गोदरेज अलमारी आल॑, पण अत्ताअग्गीन मलेश्यांतकी चैनांतकी करलते सवंग अलमारी मिळते.
alp	अल्प.adj.	a little	थोड. थोडक॑. नंखर॑	मला आंगाला बर॑ नस्ताना आयुर्वेद डोक्टर देलते ओखदाच चूर्ण जेवून अल्प वेळाच नंतर पाणींत॑ मिळिवून गिळाला सांगिट्ले
alpaayuSh	अल्पायुष.n.	short-lived	उणे आयुषाच॑	स्वामी विवेकानंद, स्रीनिवास रामानुजन असलते महानलोके अल्पायुषाच होते.
alpaayuSh	अल्पायुष.n.	short life	उणे आयुष	(1) रामक्रिष्ण मिषन असल॑ एक थोर संस्था स्वामी विवेकानंदाला त्यंच अल्पायुषांतच स्थापना कराला झाल॑. (2) मनुषांच जीव॑ सरासरि सत्तर वर्ष अस्ते. हेज बरोर पाह्ताना कुत्राच सरासरि बारा वर्षाच जीव अल्पायुषाच म्हणूया.
alpabuddhee	अल्पबुद्धी.n.	narrow-minded. mean minded	ल्हान मनाच॑	राष्ट्रीय कक्षींच अल्पबुद्धीच वागणांमळे समुदायांत॑ गोंधळ पसरते विना वेगळ॑ काहीं उपयोग होत नाही.
alpabuddhee	अल्पबुद्धी.n.	of limited intelligence	बुद्धिशक्ती उणे असणार.	अल्पबुद्धीच लेंकरांस॑ शिकिवाला म्हणून अम्च गांवांत॑ नव होऊन आरंभ करलते साळेंते मझ लेंक उद्योगांत॑ आहे.
alpadrShTee	अल्पदृष्टी.n.	not given to far sighted thinking	पुढे होयाच विषयावर जास्ती योचना नकरणार.	अम्च नेतांच अल्पदृष्टीच व्यवहारामळे देशाच स्थिती हाळ होताहे.
alpasvalp	अल्पस्वल्प.adv.	whatever little	नंखर थोडक॑. uis	आफ़्रिकाच सोमाळिया देशांत॑ भयंकर क्षाम झालतांमळे लोक जमीनांत॑ काय अल्पस्वल्प मिळाच धान्य (धान), वनस्पती हे सग्ळीन खावून पोट भरींगाच अवस्थाला आलाहेते.
aLu	अळु.n.	a variety of edible tuber. colocasia	अळूच गड्डे. मूळाच एक गड्डे	अळु घेताना बरोर पाव्हून घेम॑, कां म्हणजे कित्येक वर्गाच अळु खाल्लतर॑ घसाला कंड (खाज) येईल.
alyaa	अल्या.n.	worm	अळा. किडा. कीडा. कृमि.	हे वर्ष अम्च॑ घरच॑ अंबाच झाडांत भरून पंडू झाल॑, तरीन ते पूरा अल्या खाऊन नाश होऊनगेल॑.
amaavasyaa	अमावस्या.n.	new moon day.	क्रिष्णपक्षाच शेवट्ल॑ दिवस.	अमावस्य दिवस॑ केळे संपाकांत वापरणे श्रेष्ट म्हणून सांगणे आहे.
amacha~	अमच॑.pron.	our. ours.	अम्च. अम्हाला संबंध झालते.	एवढे वर्ष अम्ही भाडेच घरांत राह्त होतो, अत्ता पुढच॑ महिनापसून अमच॑ स्वंत घराला घरप्रवेश करींगून सरकाला जातों.
amakkaL	अमक्कळ॑.n.	chaos. disorder	गोंधळ॑	अम्च वठारांत॑ राहणार लोक आजू-बाजूच कित्येक कार्य कस॑ सांभाळाम॑/समाळाम॑, हे निश्चय कराला एक सभा बलावून चर्चा करले. मझ बाजू घर्च मनुषाच मूर्खपणामळे सभांत॑ अमक्कळ होऊन एक निर्णयपणीं काढाला झाल नाहीस्क॑ झाले.	from Tamil.
amar	अमर.adj.	immortal	चिरंजीवी	हे भूलोकांत॑ जन्म काढलतर एक दिवस मरामतेच. कोणालीन अमर असाला होयना
ambaa	अंबा.n.	mango	एक पंडूच नाव॑	हिरव॑ असताना, म्हणजे पिकनास्क॑ असताना फार अंबट असाच अंबाच वर्ग पिकलानंतर॑ फार गुळ्चीट अंबा होईल॑.	आंबा in sm.
ambaa	अंबा.n.	Goddess Durga	दुर्गादेवी	पार्वतीदेवीला, अंबा, दुर्गा, ललिता अस॑ अनेक रूपांत हिंदूलोक॑ आरधना करतात॑.
ambaaree	अंबारी.n.	caparisoned seat on an elephant	हत्तीच पाठीवर बसाला बांधाच व्यवस्था	मैसूर दस्सराच वेळी चामुंडीदेवीच विग्रह अंबारी बांधलते हत्तीच वर ठिवून जंबू-सवारी कराच॑ दृश्य तिकडल॑ उत्सवाच एक मुख्य भाग आहे.
ambaT	अंबट.n.	sour	अंबट रूच	बरोरल॑ अंबट असाच अंबांतून केलते लोणचे फार रूच अस्ते !	आंबट in sm.
ambaTbhaajee	अंबटभाजी.n.	a liquid preparation usually made of greens or cabbage or pumpkin eaten with cooked rice	पाला अथवा कॉबेज अथवा भोंपळाच कालवण॑	दक्षिणी मराठी लोकांला सगळ्यांचीनपक्षा अवडाच कालवण अंबटभाजी म्हणून संशय नाहीस्क॑ सांगूया.
ambaTkoLLI	अंबटकोळ्ळि.adj.	extremely sour.	उदंड अंबटाच.	हे दहीं मला वाढनको. उन्हाळांत॑ ते अंबटकोळ्ळि झालाहे !
amche~	अम्च.pron.	our. ours	अमच. अम्हाला संबंध झालते	हे सोनेच माळ अम्च नहो. तिला ते परतून देवूनटाक.	आमचा in sm.
amche~ amche~	अम्च-अम्च.pron.	belonging to each of us	अम्ही एक-एक दनांचीं/व्यक्तींचीं	अम्च-अम्च काम व्यवस्थांत॑ करत गेलतर पुरे. तेवढीन बरोर होईल
amhee	अम्ही.pron.	we	अम्ही	आज संध्याकाळी सहा बडिवाच पुढे अम्ही तुला पाह्याला येतों.
amhee amhee	अम्ही-अम्ही.pron.	we by ourselves	अम्ही स्वता. अम्ही अपाप	अम्च देश उद्धार होम॑ म्हण्जे अमेरिकाकी वेगळ॑ देशकी अम्हाला सहाय करतील म्हणून बसलतर॑ होईना. अम्ही-अम्ही कायतरीन केलतरेच होईल.
ammaa	अम्मा.n.	mother	माय॑	दक्षिणी मराठी बोलणार पोणावांटा लोकीन त्यंच मायाला अम्मा म्हणून बलवतात तरीन कित्येकदन॑ आई म्हणून बलावतात॑.