b (ब) 2 (basaNe to buTTi)

.Words (using Phonetic Key)	In DM script	Meaning in English	Meanings, phonetic variations & morphes in DM	Illustrative sentences using the word	Remarks & Notes
basaNe	बसणे.vt.	to sit	बसणे
basivaNe	बसिवणे.vt.	to make one sit	दुसरेला बसिवणे		बसवणे/ बसविणे in sm.
basivaNe	बसिवणे.fig.	to render a person bankrupt.	(एकाला) दिवाळि करणे.
baski	बस्कि.n.	sit-ups.	बसकि. गुंजि. गुंजा.
baTavaaDaa	बटवाडा.n.	partition or division (of property etc.)	(आस्ताच॑) वांटा	थोर-थोर व्यापारि अणी पैसावंत कुठुंबांत त्यंच मधे भांडणे येऊन आस्त॑ बटवाडा होत असाच साधारणच॑
baththees	बत्तीस.n.	thirty two	तीसावर दोन	अम्च जीवनांत, लांब आयुष असून, शेवटल॑ दिवस पतोरि पूरा बत्तीस दांतीं पडनास्क॑ असणे फार अप्रूपच॑
baththi	बत्ति.n.	a wick of a lamp	दिवाच वात
bechchage	बेच्चगे.adj.	lukewarm	कोमट. जास्ति ऊन नाहीत॑
bedee	बेदी.n.	loose motions	ढाळणे
bee*	बीं.n.	seed	फळाच आंतल॑ घट्टि भाग. बीज॑
beeD	बीड.n.	reverential modesty	भीड. संकोचाच आदर॑
beed	बीद.n.	a lane	बीदि. गल्लि. उणे रुंदाच एक वाट
beed	बीद.n.	road	बीदि
beeDaa	बीडा.n.	betel leaf prepared for chewing	विडा. पान-सुपारि. तांबूल
beeDi	बीडि.n.	a country cigarette.	नाटि सिगरेट. एक ल्हान चुट्टा.
beedi	बीदि.n.	a lane	बीद. गल्लि. उणे रुंदाच एक वाट
beedi	बीदि.n.	road	बीद
beej	बीज॑.n.	seed	फळाच आंतल॑ घट्टि भाग. बीं
beeL	बीळ॑.n.	a burrow. a hole in the ground (used by rats, snake etc)	(उंदीर,सर्प असल॑ जंतूच) भोईंतल॑ एक ल्हान द्वार॑
beero	बीरो.n.	cupboard	अलमारि
bejaar	बेजार.adj.	fed-up. tiresome	मनाला पुरे होणे
bel	बेल.n.	creeper.	वेल. वळ्ळि (tamil). कोडि (tamil). लता.
bel	बेल.n.	a tree sacred to Lord Siva	बिलवा वृक्ष. भेल वृक्ष. बिल्वा वृक्ष. शिव देवाला महत्व असाच एक वृक्ष
belpatra~	बेलपत्र.n.	leaf of the bilva tree	बेल वृक्षाच पान. बिल्वपत्र॑
benaami	बेनामि.adj.	falsified name	लटक नावाच॑
benth	बेंत.n.	a plan, scheme, project etc.	योजना. प्रकल्प.		बेत in SM.
beram	बेरम.n.	haggle for reduction in price. bargain.	मोल उणे करिवाला बोलणे/तर्क करणे	बेताच॑ बुट्टि करून विकून रोडावर संसार कराच दरिद्र लोकांकडे मोटर-कारांत येवून उतरणार कितिकी पैसावंत लोक बेरम कराच पाह्यलतर॑ अम्हाला मनांत॑ कष्ट वाटते.	from Tamil
berees	बेरीस.n.	over and above. in addition to	बरीस. पक्षा	तुम्ही उद्या देऊळाला पूजाला येताना एक नारळईं थोड फूल-पंडूईं अणलतर पुरे. हेज बेरीस वेगळ॑ काहीं आणणे नको	बेरीज in sm means "sum", "total", "addition".
besan	बेसन.n.	gram flour	चणाच पीट
beSh	बेष.adj.	good. excellent. fitting. proper.	योग्य. चोक्कोट. चोक्कट. चोखोट. चोखट	Note :- the DM word बेष appears to be an example of hyper-emphasis of the SM word बेश. The root of the SM is from the Persian "baysh", meaning "great, of a greater degree, best, well, excellent" etc. In Tulpule's Old Marathi भेष means "good, fine".
beth	बेत.n.	cane. rattan. wicker. reed.	गवत वर्गाच बरीक काठीच एक झाड		(1) वेत in sm. (2) बेत is used for making containers, light weight furniture etc.
beTkoLi	बेटकोळि.n.	frog	पाणींतीं भोईंतीं राहाच एक ल्हान प्राणि. मंडूक		बेडूक/मंडूक in sm. बेटकुळी/बेडकुळी/बेंडकुळी/बेडकोळी in sm means 'a small frog'.
bibbaa	बिब्बा.n.	cashew-nut	काजु
bichhaaNaa	बिछाणा.n.	a mattress or anything to spread on the floor to sleep	निजाला अंथराच अंथरूण, जमखाण॑, चदर असल॑ काहीं एक	अम्च दंडकाप्रकार वराडाच छत्रांत रात्री निजाला एक थोर बिछाणा घालून एक वसरींत तवढ दादिगेहीं निजतील॑, अणी दुसर॑ वसरींत बिछाणा घालून बायके निजतील॑	बिछाना in sm.
bichoDaa	बिचोडा.n.	a chignon. combed hair set in a lump at the back of a woman's head, a type of fashion adopted especially by older women.	(थोरळे बायके) केंस विंचरून दोस्केच मागे बांधून ठिवाच संप्रदाय॑		बुचडा in sm.
bilavaa	बिलवा.n.	a tree sacred to Lord Siva.	बेल वृक्ष. भेल वृक्ष. बिल्वा वृक्ष. शिव देवाला महत्व असाच एक वृक्ष
billaa	बिल्ला.n.	a badge	टांकाच पदक॑
bilvaa	बिल्वा.n.	a tree sacred to Lord Siva	बेल वृक्ष. भेल वृक्ष. बिलवा वृक्ष. शिव देवाला महत्व असाच एक वृक्ष
bilvapatra~	बिल्वपत्र.n.	leaf of the bilva tree	बिल्वा वृक्षाच पान. बेलपत्र
bimb	बिंब.n.	disk of the Sun, Moon or a planet	सूर्य, चंद्र अथवा एक ग्रहाच चक्राकाराच रूप॑
bimb	बिंब.n.	a body which casts a reflection	प्रतिबिंब अथवा पडसावळीला कारण असाच वस्तु
bindi	बिंदि.n.	the round mark of vermilion applied on the forehead	कपाळांत॑ लावलते कुंकू
bindu	बिंदु.n.	a dot. a point	गोळ आकाराच एकदम ल्हान चिन्ह
biraDe	बिरडे.n.	a type of thin gruel	एक नित्तळ कालवण॑
birud	बिरुद.n.	degree (in collegiate education etc.)	उंच विद्याभ्यासाच एक पदवि
boDaNe	बोडणे.vt.	to shave the head	डोस्के क्षवर करणे
boDaNe	बोडणे.vt	to render the top portion to be uncovered	व॑रच भाग मोकळा करणे
boDaNe	बोडणे.fig.	to swindle a person of his money	एक मनुषाच पैसा पूर एमारिवून काढणे
bodh	बोध.n.	awareness	कळून असणे
boDka~	बोडक॑.adj.	bare. without the usual cover	मोकळ॑	गामाला जायापुढे अंबाच झाडाच एक-दोन फांटा कापाला मालीकडे सांगूनटाकून गेलों. परतून येऊन पाह्ताना झाडाच व॑रच भाग पूरा कापूनटाकलते दिसल॑. अत्ता झाड बोडक॑ दिसत॑
boDka~	बोडक॑.adj.	shaven headed. bald headed	क्षौर केलते डोस्के. केंस पूरा झडलते डोस्के
boDki	बोडकि.adj.	a widow	विधवा
boka	बोका.n.	tom-cat	दादिगा मांद्र॑. मांद्राच वर्गांत॑ नर॑. भोका
boka	बोका.n.	a loutish uncouth person	भोका. दांडगा-बोका
bol	बोल.n.	speech	भाषण॑
bola boli	बोला-बोलि.n.	विवाद.	विवाद.
bolavaNe	बोलावणे.vt.	to call	शब्द देवून याला सांगणे. बलावणे		बोलवणे in sm.
bolavaNe	बोलावणे.vt.	to summon	बलावणे. याला निर्देश देणे		बोलवणे in sm.
bolee	बोली.n.	a saying	एक म्हण. एक गोष्ट. वचन॑
bolee	बोली.n.	a dialect	एक भाषाच वेगळ॑ एक रूप. उप-भाषा
bolee	बोली.n.	manner of speaking	बोलाच रीति
bolee	बोली.n.	a language	भाषा
bolee	बोली.n.	speech	भाषण
bolichaalee	बोलीचाली.n.	discussions/meetings to arrive at a settlement or decision	एक निर्णय अथवा संमत काढाला कराच चर्चा	अम्च कंपनीच कामगार प्रतिनिधी अणी मालकामध्ये बोली-चाली होत आहे. ते सुरळीत झालतर कारखाना पुन्हा उगडतील॑. नाहीतर अम्च गत काय होईल की अम्हाला कळना
bolivaNe	बोलिवणे.vt.	to make a person talk	दूसरेच तोंडांतून सांगिवणे
bolkhaT	बोलखट॑.adj.	talkative	वायाडि (tamil)	ते बायको आले म्हण्जे घंटोन-घंटा बसून गामाच व्यवहार पूराहीं चर्चा करत असतील॑. तेनी एक मोट्ठ॑ बोलखट॑. बोलखट
bolNe	बोलणे.vt.	to speak	बोलणे
bolNe	बोलणे.n.	way of talking	बोलाच रीति
bolNe-chaalNe	बोलणे-चालणे.n.	behaviour type. mannerisms. idiosyncrasies	वागाच रीत॑. व्यवहार कराच रीत॑
bombabomb	बोंबाबोंब.n.	general outcry or protest.	एकाचवर जोरांत॑ विरोध करणे	सरकार पेट्रोलाच मोल दहा प्रतिशत वाढिवलत्याला विरोध पक्षवाले बोंबाबोंब करून पूरा देशांत॑ हरताल केले. तेना हे अर्थ होत नाही अस करणामुळे साधारण मनुषाला अण्खीन जास्ति नष्ट होत॑ आहे म्हणून.
bombi	बोंबि.n.	navel. belly button	नाभि		बेंबी in sm.
bonDa	बोंडा.n.	a fried snack. a type of fritter	एक तळलते पदार्थ
bonDi	बोंडि.n.	bankruptcy	दिवाळ
boNee	बोणी.n.	the first cash sale of the day	दिवसाच पहिलच विकणे (रोक्कमांत॑)		बोहनी in sm.
bontha	बोंता.n.	a thin quilt without cotton stuffings	कापूस भरनाते एक पत्तळ लेप		from Telugu.
boochaanDi	बूचांडि.n.(slng)	a scare word (used on children) to describe a fearsome looking begger	भयंकर दिसाच भीकारि (लेंकरांला भें दाखिवाला संगाच एक गोष्ट). बूशांडि		from Tamil.
booD	बूड.n.	bottom. bottom layer or part.	खालच भाग॑
booD	बूड.n.	sediment at the bottom.	एक द्रव्याच खालच भागांतल॑ घट्टि पदार्थ. राड
booD basaNe	बूड बसणे.vi.	the process of food items getting burnt and sticking to the bottom of a vessel while cooking	संपाकाचवेळी पदार्थाच घट्टि भाग जळून पात्राच/भांडीच खालच भागांत॑ चिकटून बसणे
boond	बूंद.n.	a drop	बूंद
boondi	बूंदि.n.	a fried savory	खारा बूंदि
boondi laaDu	बूंदि लाडु.n.	a ball shaped sweetmeat	बूंदीच लाडु. गुंजालाडु
booshaanDi	बूशांडि.n. (slng)	a scare word (used on children) to describe a fearsome looking begger	भयंकर दिसाच भीकारि (लेंकरांला भें दाखिवाला संगाच एक गोष्ट). बूशांडि		from Tamil.
bor	बोर.n.	the jujube berry	एक रीतीच फल॑. बदरी फळ
bor othaNe	बोर ओतणे.vt.	the ritual of pouring jujube berries and other goodies over childrensheads during Shankranthi festival	संक्रांतीच सणाच वेळी लेंकरांच डोस्केवरून बोरीं कुसरीं ओतणे	अम्ही ल्हान असताना अमच॑ आजीम्मा अमच॑ दोस्केच व॑रून बोर ओतणे करताना भोईंत॑ पडलत॑ अग्गीन वेंचून काढाला मझ॑ भाऊ-भावंडेंच लक्ष्य पैसे-नाण्य पंडू हेज व॑र होत अणी मझ॑ लक्ष्य नुस्त कुसरीच व॑र होत॑ !
bosee	बोसी.n.	a small vessel kept atop a larger water vessel for taking out required quantity of water for cooking etc	संपाकाला/पीयाला आवश्य तेवढे पाणी बाहेर काढाला पाणीच डवराच वर असाच एक ल्हान पात्र
boT	बोट.n.	a finger	हाताचीं पायेंचीं अग्र भाग
brahaspathi	बृहस्पति.n.	the planet Jupiter	गुरु ग्रह
brahaspathi	बृहस्पति.n.	guru of Devas	देवांच गुरू. वाचस्पति
brahaspathi	बृहस्पति.fig.	a term of ridicule for a person with pretensions to scholarship.	सग्ळीन कळल म्हणून स्वता सांगिंगाच मनुषाला मष्किरींत॑ बलावाच नाव.
brahaspathivaar	बृहस्पतिवार.n.	thursday	गुरुवार. ब्रेस्तवार
brahma	ब्रह्मा.n.	Lord Brahma	ब्रह्म देव
brahmachaarya~	ब्रह्मचार्य.n.	celibacy	दादिगे वराड करनास्क॑ असाच स्थिस्थिति
brahmachari	ब्रह्मचारि.n.	a student of brama jnyaan	ब्रह्मज्ञानाच विद्यार्थि
brahmachari	ब्रह्मचारि.n.	a bachelor	वराड झाल नाहीते मनुष
brahmadev	ब्रह्मदेव.n.	Lord Brahma	ब्रम्हा
brahmagaanTH	ब्रह्मगांठ.n.	knot in the sacred thread worn by brahmans.	जानवांतल॑ गांठ.
brahmagaanTH	ब्रह्मगांठ.n.	a difficult knot. Gordian knot.	कठिन गांठ.
brahmagaanTH	ब्रह्मगांठ.fig.	a very complicated problem.	फार कठिन प्रश्न॑.
brahmajnyan	ब्रह्मज्ञान॑.n.	divine knowledge	तत्व ज्ञान॑. आध्यात्मिक ज्ञान॑
brahmaN	ब्राह्मण॑.n.	Brahmin, one of the four castes of Hinduism	हिंदु धर्मांच चार वर्णांत॑ एक वर्ण
brahmanand	ब्रह्मानंद.n.	divine bliss	परमानंद. आत्म संतोष॑
brahmaprayathna~	ब्रह्मप्रयत्न.n.	great effort. herculean effort.	मोट्ठ॑ प्रयत्न॑. भगीरथ प्रयत्न॑.	मझ घराच समोरच बीदींतल॑ भयंकर ट्राफ़िक्कांमुळे र्रोडाच एक बाजूकडून दुसर॑ बाजूकडे चालून जाणे एक ब्रह्मप्रयत्न झालाहे
brahmaraakShas	ब्रह्मराक्षस.n.	a Brahmin's ghost	ब्राह्मणाच भूत
brahmasoothra~	ब्रह्मसूत्र.n.	an ancient philosophic treatise of Hinduism	हिंदु धर्माच एक पुरातन॑ तत्वग्रंथ
brahmasthra~	ब्रह्मास्त्र.n.	a divine weapon of immense power of Lord Brahma's patronage	फार शक्तीच ब्रह्मदेवाच अनुग्रहाच दिव्य अस्त्र
brahmayajnya~	ब्रह्मयज्ञ.n.	studying and teaching of Vedas, being one of the five requirements of Gruhasthashrama.	गृह्स्थाश्रमाच पांच लक्ष्यांत॑ एक लक्ष्य (वेद॑ वाचाचीं शिकिवाचीं)
brahmi	ब्रह्मि.n.	a creeper plant with pod growing in the foothills of mountains, the oil of which is reported to have medicinal qualities for reactivating the brain	आयुर्वेदाच एक वेल/वल्ली झाड. (हेज तेल बुद्धीला चक्कोट म्हणून सांगतात)
brahmopadesh	ब्रह्मोपदेश.n.	scriptural teachings relating to Brahmajyan	ब्रह्मज्ञानाच उपदेश
brahmopadesh	ब्रह्मोपदेश.n.	sacred advice given to a son by his father at the time of the sacred thread ceremony	मुंजाच वेळी लोंकाला द्याच पुण्योपदेश
brahmothsav	ब्रह्मोत्सव.n.	one of a major festivals conducted in Hindu temples	हिंदु देऊळांत कराच एक मोट्ठ॑ उत्सव
bramaanD	ब्रह्मांड॑.n.	Universe	विश्व लोक
bramaanD	ब्रह्मांड॑.fig.	gigantic. extremely large.	उदंड थोर	तमिल-नाडाच मुख्य मंत्रि जयलळिताच दत्त लोंकाच वराडाच एर्पाड ब्रह्मांड होते म्हणून थोर आरोप झाल॑
bresthvaar	ब्रेस्तवार॑.n.	Thursday	गुरुवार॑. बृहस्पतिवार॑
brindavan	ब्रिंदावन.n.	name of a place associated with Lord Krishna	श्रीकृष्णाला संबंध असाच एक ठिकाणाच नाव. वृंदावन		The ब्रिंदा or वृंदा means तुलसी and so ब्रिंदावन means "a forest of तुलसी"
brindavan	ब्रिंदावन॑.n.	Brindavan. a structure containing the mortal or immortal remains of a Madhva saint	मध्वा यतींच अवसान पुण्यस्थळ॑
bubbuLaa	बुब्बुळा.n.	pupil of the eye.	डोळेच काळ॑ भाग	उपनेत्र (अर्सा) घालींगट्लतर॑ ते डोळेच बुब्बुळाला रक्षा पण करते. तजमळे कारखानांत अस्कीन "सुरक्षा चशमा" म्हणून तेवढ॑दनालीं देतात॑	बुबूळ/बुबळ in sm.
buchakaa	बुचका.n.	a bunch of entangled hair coming loose while combing	विंचरताना याच केंसाच गुंता
buchakaLaNe	बुचकळणे.vt.	to dip. to immerse	(पाणींत॑/द्रव्यांत॑) बुडिवून काढणे
buDaanth	बुडांत॑.adv.	at the bottom	आंत॑ खाले. बूड आंत॑
buDaki maaraNe	बुडकी मारणे.vt.	a dip in water	पाणींत॑ आंग बुचकळून काढणे
buDaNe	बुडणे.vi.	to drown. to sink	पाणीच आंत॑ पडणे. पाणीच आंत॑ बुचकळून जाणे
buDaNe	बुडणे.fig.	to be ruined	दिवाल होणे. नाश पावणे. नष्ट होणे
buDbuDaa	बुडबुडा.n.	dry copra, still inside the coconut shell/husk	सोलनाते नारळाच आंतल॑ वाळक॑ खोब्र		बुडबुडा in sm means "a blister" or a "bubble."
buddh	बुद्ध॑.n.	intelligence. intellect	बुद्धि. योचनाशक्ति
buddhi	बुद्धि.n.	intellect. intelligence	योचना शक्ति. बुद्ध॑
buddhimaan	बुद्धिमान.adj.	intelligent. wise	बुद्धिवंत॑. षाणा. शाणा	बाप-माय दोघीं नीट वाचिंगटलते लोके असलतर॑ लेंकरे उजतानाच बुद्धिमान असतात॑. हेला उदंड उदाहरण आहे
buddhivanth	बुद्धिवंत॑.adj.	an intelligent person	बुद्धिमान. षाणा. शाणा
buddhu	बुद्दु.adj.	a foolish person.	मुट्ठाळ (tamil). विवर॑ नाहीते मनुष॑
budh	बुध.n.	the planet Mercury	सूर्याच जवळ असाच पहिलच ग्रहाच नाव
budh	बुध.n.	the fourth of the Navagrahas	नवग्रहांत॑ चौथ॑ ग्रह
buDhDhaa	बुढ्ढा.adj.	an aged person	म्हातारा
budhvaar	बुधवार.n.	Wednesday	मंगळवाराच नंतरल॑ दिवस
buDivaNe	बुडिवणे vt	to drown. to scuttle. to sink	पाणीच आंत॑ घालणे		बुडवणे/बुडविणे in sm.
buDivaNe	बुडिवणे.fig.	to cause a person to be ruined.	एकलांस॑ दिवाल करणे. एकलांस र्रीणांत बुडिवणे.
bukaa	बुका.n.	a type of fragrant powder applied during auspicious occasions.	भुका. शुभ संदर्भांत लावाच एक विधाच सुगंध पूड.	अम्ही क्रिष्णगिरी पांडुरंग-विठ्ठलाच देऊळाला गेलतेम्हा देवाच प्रसादाच बरोर पंढरपूरांतून आणिवलत॑ बुका पणीन देले.
bukaa bheTaNe	बुका भेटणे.n.	a ritual during a wedding when the बुका powder is applied mutually on each other between the groom's and bride's families.	भुका भेटणे. वराडाच वेळी नवरा अणी नवरीच घरचे एकएर्क्यांचीन आंगाला बुका लावाच पद्धत॑.		this denotes the happy and auspicious coming together of the two families.
bulaakh	बुलाख.n.	a kind of nose-ring ornament worn by ladies.	एक रीतीच नथ (नेथ).
buraa saakhare	बुरा साखरे.n.	palm sugar. brown sugar	ताडीच साखरे
burasee	बुरसी.n.	mould or fungus formed due to dampness	बुरशी. भुरशी
burashee	बुरशी.n.	mould or fungus formed due to dampness	बुरसी. भुरशी. बुरटा	रेफ़्रिजिरेटर' नासून जाऊन एक दिवस काम करनास्क असलतर॑ आंत ठिवलते बुडबुडा, खोवर॑, अणी भाजी-पंडू सर्वीन बुरशी लागून टाकाम्ते पडते. कित्येक लोके ते बुरशी पुसूनटाकुन उपयोग कराला पाह्तीले. तस करणे आंगाला चोखोट न्हो
buraTaa	बुरटा.n.	a vegetable disfigured because of blight, disease, fungus etc.	रोगामळ॑ विकार झालते भाजी-पाला
burkaa	बुर्का.n.	a veil covering the head and face (worn by Muslim women)	बुर्खा. भुर्का. मुसलमान बायके तोंडाच वरून घालाच/नेसाच एक पर्दा	घरा जवळ एक 'सूपर मारकेट' आहे. तथे कित्येक बुर्का नेसलते बायके येऊन ल्हान सामान चोरतात॑ म्हणून मी ऐकलों.
burkhaa	बुर्खा.n.	a veil covering the head and face (worn by Muslim women)	बुर्का. भुर्का. मुसलमान बायके तोंडाच वरून घालाच/नेसाच एक पर्दा
buTkuLi	बुटकुळि.n.	a dip in water. ducking in water.	पाणींत॑ आंग बुचकळून काढणे. बुडकी मारणे. बुचकळि.	हरिद्वाराला गेलते लोक सांगतात॑, गंगा नदींत तीन बुटकळि घालजोरि हींमांत आंग कांपून जाते. पण केला वर एक विचित्र विधाच त्रृप्त/संतोष येत॑.
buTTi	बुट्टि.n.	root of a medicinal plant	औषदाच झाडाच मूळ॑. झडी-बुट्टी
buTTi	बुट्टि.n.	a reed, cane or plastic basket.	बेतांत॑की प्ळास्टिकांतकी केलते बुट्टी.