k (क) 2 (kachcH To kaShaay)

.Words (using Phonetic Key)	In DM script	Meaning in English	Meanings, phonetic variations & morphes in DM	Illustrative sentences using the word	Remarks & Notes
kachcH	कच्छ.n.	dhoti worn by tucking in at the waist at the back.	कासोटा. काचा.	कित्ति प्रयत्न केलतरीन मला कच्छ बांधणे म्हणजे थोड कष्टच.
kachchaa	कच्चा adj	raw. unripe.	पिकल नाहीते. हिरव॑. कोवळ॑.	कच्चा चिंच खालतर॑ दांताला तंटा होईल.
kachchaa	कच्चा adj	imperfect. crude.	पक्का नाहीते.	कराच काम कच्चा असलतरीन ते कामाला विचाराच पैसा मात्र तो उणे करना.
kacheree	कचेरी.n.	कोर्ट (English).	न्यायालय. न्यायकचेरी.	कचेरीच न्यायाधीशांला त्यंचेच म्हणून असाच प्रत्येक खोलीला "चेंबर" म्हणून सांगतात.
kacheree	कचेरी.n.	office.	ऑफ़ीस.	अताच॑ सरकार सेक्रटेरियटाला जुने काळांत हुज़ूर कचेरी म्हणून सांगत होते.
kacheree	कचेरी.n.	a musical concert. a musical programme.	संगीताच कार्यक्रम॑.	चेन्नैंत॑ चाललते एम. एस. सुब्बलक्ष्मीच कचेरि एक पणीं मी चुकलते नाही.
kachkacha~	कचकच.n.	henpeck.	किचकिच. सळिवाच स्वभाव. किरकिरी.	बाईलीच कचकच सोसाल होईनात॑ करतां तेनी दिवसोडी ऑफीसाला पाष्टे साडे आठला हेऊन रात्री साडे आठ पर्यंतीन बसतील॑ म्हणून मात्र नहो, घर फार जवळ असून पणीं दुपारच॑ जेवण॑ पणीं बांधींगूनीं येतील॑.
kachoLaa	कचोळा n	a small vessel to keep sandal paste, mantrakshatha etc.	कचवाळा. गंधीं मंत्राक्षताईं ठिवाच एक ल्हान वाटि. पंचवाळा.	श्री राघवेन्द्रस्वामी मठांत॑ तीर्थ-प्रसाद आरंभ होयाच पुढे अग्गि दादिग्यांसीन हस्तोदक विचाराच बरोरेच कचोळांत अंगारा-अक्षता लावींगाला देणे आहे.	कचोळे in sm.
kachvaaLaa	कचवाळा n	a small vessel to keep sandal paste, mantrakshatha etc.	कचोळा. गंधीं मंत्राक्षताईं ठिवाच एक ल्हान वाटि. पंचवाळा ;	अता होत असाच अधिक महिनेच दान द्याकरतां उत्तरादि मठाच बाजू असाच देवसामग्री विकाच दुकानाला जाऊन तेहतीस कचवाळा घेईंगून आलों.	कचोळे in sm.
kaD	कड.n.	flank of the hips.	मादाच/माजाच बाजूच भाग. कडी. कडे. कटी. कमराच एक पटीसच॑ भाग.	घरदार नियंत्रणांत ठींगाच सासूलोक॑ किलसाताच गुच्छ केम्हाहीं कडेंत खोवींगून असतील॑.
kaDaa	कडा.n.	cliff. precipice.	कडा.	ब्रज़ील देशाच राजधानी ब्यूनस-एयर्सांत॑ "जीसस थ सेवियर" म्हणून येशू-क्रिस्तूच एक थोर शिलाविग्रह पट्णाच बाजू असाच कडाच व॑र स्थापना करलाहेत॑.
kaDak	कडक.adj.	strong textured.	घट्टि.	कॉफीच कडक डिकोक्शन पह्जे म्हणजे थोडक॑ चिकोरी मिळिवून केलतर॑ होईल॑.
kaDak	कडक.adj.	brittle.	शिवलतर मोडास्क॑ असाच॑.	कडक असाच पापड मौ होयनास्क॑ असाम॑ म्हणजे तळतांतरून ते एक डब्बांत॑ घालाम॑.
kadaLee	कदळी.n.	a variety of plantain.	एक प्रकारच केळ॑.	कदळी केळ॑ केरळांत भरून वाढिवतात॑ अणी तिकडून वेगळ॑ संस्थानाला पाठिवून देतात॑.	कर्दळी/कदली in sm.
kaddee	कद्दी.adv.	on what day ? which day ?	कोण्त॑ दिवस ? केद्दी. कधी.	उदंड दिवस झालकी तुला पाव्हून. कद्दी आलास॑ ?
kaDdoraa	कडदोरा.n.	a twisted cord or twisted silver chain worn around the waist below the navel	बोंबीच खाले कडींत/कमरांत॑/मादांत॑/माजांत॑ बांधाच रुपेच दोरा. कटदोरा.	ल्हान लेंकरांला कडदोरा बांधताना कटीला घाव लागनास्क॑ पाह्यींगाम॑.	(1) कड+दोरा. (2) कटी+दोरा. (3) कडी+दोरा. (4) कटी/कडी/कड/कट/कडे means "hip" or "flank".
kade	कडे.n.	bracelet.	रुंद कांकण॑.	नव॑ काळाच पोरी अग्गीन कांकण घालाला संकोच भोगतात॑. तज बद्दिल रुंदाच कडे घालाला थोड तय्यार अहेत॑.
kade	कडे.prep.	in the direction of. towards.	एक बाजूला. एक दिशाला.	मझ घराच समोरच बीदींतल॑ भयंकर ट्राफ़िकांमुळे र्रोडाच एक बाजूकडून दुसर॑ बाजूकडे चालून जाणेम्हण्जे एक ब्रह्मप्रयत्न झालाहे.
kade	कडे.prep.	with: under the control, trust etc of (it/him/her etc).	बरोर.	तिजकडे विचारून काय प्रयोजनीं नाही. तिन॑ एक अप्पावी, काहीं कळना.
kade	कडे.n.	flank of the hips.	कटी. कड. कडी. कमर. मादाच/माजाच बाजूच भाग.	पाऊसाच दिवसी अडवाटेंत्सून स्कूटर पळिवत असताना म्हैशीच शिंग कडेला लागून घाव झाल॑ मला.
kaDe gheNe	कडे घेणे.vt.	to carry (a child) on the side of the hips.	लेंकरांला मादाच॑ एकबाजूकडे उच्चलून घेणे. कडी घेणे. कटी घेणे.	कडे घेऊन कडे घेऊन मझ॑ आंग दुखाला आरंभ झाल॑ म्हणून लेंकराला बाईलीच हाती देऊनटाकलों.	कडे means side or flank of hips.
kaDee	कडी.n.	latch.	कवाड नाहीतर॑ खिडकी उघडनास्क॑ असाला घालाच कोंडी.	वार॑ बडिवताना कवाड अपाप उघडनास्क॑ असाम॑ म्हणजे तला कडी ठिवणे चोखोट.
kaDee	कडी.n.	a chain.	सांखळी.	काले पाष्टे अमच॑ कुत्र कडी तुटींगून बाह्येर बीदींत पळून गेलत॑, अत्ता पर्यंतीन पर्तून आलेच नाही.
kaDee	कडी.n.	a link in a chain.	सांखळीच एक भाग.	मस्त धरल॑त॑ हत्ती, तला बांधून घाट्लत॑ सांगळीच एक कडी तुटींगून गांव पूरा पळत होत॑.
kaDee	कडी.n.	squirrel.	खडी.	सेतू बंधनाच वेळी सहाय केल॑ म्हणून श्रीरामा कडीला थापडून देलत्यामळे तज पाठींत॑ तीन रेखा आल॑ म्हणून रामायणांत एक उप-कथा आहे.	खार in sm
kaDee	कडी .n.	flank of the hips.	मादाच/माजाच बाजूच भाग. कटी. कडे. कड. कमराच एक पटीसच॑ भाग.	घरदार नियंत्रणांत ठींगाच सासूलोक॑ किलसाताच गुच्छ केम्हाहीं कडींत खोवींगून असतील॑.
kaDee gheNe	कडी घेणे.vt.	to carry (a child) on the side of the hips.	लेंकरांला मादाच॑ एकबाजूकडे उच्चलून घेणे. कडे घेणे. कटी घेणे.	कडी घेऊन कडी घेऊन दंडक झालत॑ ते लेंकरू अता कोठ गेलतरीन कडी घे म्हणून हट्ट करत आहे.	कडी or कटी means side or flank of hips.
kaDhaayee	कढाई.n.	frying pan.	तळाला उपयोग कराच भांडि	तेलकट, म्हणजे, तेलाच चिकटपणामुळे घांसून विसलाला तंटा होईल म्हणून हे काळांत॑ लोखंडाच कढाईच बद्दिल लोक॑ "नोण-स्टिक" कढाई वापरतात॑.	कढई in sm.
kaDhaNe	कढणे.vi.	to boil.	तावून ऊत होणे.	चूलावरच दूध कढणे झाल-की-नाही समेच(सवेच) उतरिवनातर॑ उतून बाहेर येईल॑.
kaDhath	कढत.adj.	boiling hot.	वाफ यापर्यंतीन तावलते.	लेंकरांला आंघोळी करिवापुढे पाणी कढत आहेका नाहीका म्हणून पाह्णे चोखोट.
kaDhee	कढी.n.	a dish made of buttermilk.	ताकांत॑ केलते एक कालवण॑.	अंबट ताक उरून असलतर॑ तजांतून मझ॑ बाईल कढी करूनटाकेल॑.
kadhee	कधी.adv.	on what day ? which day ?	कोण्त॑ दिवस ? केद्दी. कद्दी.	मझ॑ मित्र फार संकटांत बसल॑होते. कां म्हणून विचारताना सांगिट्ले, त्यंच लोंक परदेशाला निघून गेला अणी कद्दी परतून येईल म्हणून कळना, ते करतां संकट आहे म्हणट्ले.
kadhee kadhee	कधी-कधी.adv.	whenever sometimes. whenever at times. whenever now and then.	तम्हा-तम्हा. कित्येक वेळ. केद्दी-केद्दी.	घरच॑ वड्या तळून खायाला अदृष्ट नाही मला, कां म्हणजे, मझ॑ बाईल कद्दी-कद्दी लाह्येंच वड्या करून ऊनांत वाळिवाला घालतीकी, तद्दी अग्गीन पाऊस येऊन ते हाळ करेल॑.
kaDhee viTanaa, soyareek suTanaa	कढी विटना, सोयरीक सुटना.say.	a saying meaning, "you can not get rid of your relatives. You have to live with them !"	"सोयरीकांकडून सुटणे कद्दीन होयनाते विषय" अस॑ सांगाच एक म्हण.		the literal meaning being, कढी will never get spoiled and you can never change your relatives.
kadheecha~	कधीच॑.adv.	at some earlier time.	कित्तीकी दिवसाच पुढेच. केद्दीच॑.	मझकडे बोलणे कद्दीच सोडूनटाकला तो, कां म्हणून कळत नाही.
kadheecha~	कधीच॑.adj.	of what day ? on which day ?	कोण्त दिवसाच ? केद्दीच॑.	ते विषय मला कळनाकी, कद्दीच न्यूसपेपरांत आल॑होत॑ ते समाचार ?
kadheen	कधीन.adv.	at all times.	केम्हा पह्जेतरीन. केद्दीन.	मला नीट कळेल॑, कद्दीन तो मझ॑ विषयीन चोखोटेच बोलल॑ म्हणून.
kaDheepaththaa	कढीपत्ता.n.	curry leaves.	करेपाक. संपाकाच पदार्थाला वास द्याच एक पान.	अम्च घराच समोरल॑ तीन कढीपत्ताच झाडीन मझ॑ आजी वर्षा-वर्षी कुत्तकेला देवूनटाकून, नंतर॑ संपाकाला कढीपत्ता पह्जे म्हणताना कोणालीन कळनास्क॑ तेच झाडांतून थोड-थोड तोडून काढतील॑.
kadheetareen	कधीतरीन.adv.	at some time or other. at some day or other.	कोण्त॑ वेळांत॑ तरीन. कोण्त॑ दिवस तरीन. केद्दीतरीं.	कद्दीतरीन वेळ मिळताना मला येऊन पाह्शीलका ?
kaDhivaNe	कढिवणे.vt.	to boil.	ऊत होयापर्यंतीं तावणे	दूध कढिवताना उतून बाहेर येनास्क॑ असालाम्हणून एक प्रत्येक भांडी मिळते.	कढविणे/कढवणे in sm
kaDoo	कडू.adj.	bitter.	एक मातिरिच/विधाच रूच.	कारलीच गोज्जांत॑ कडू अणी गुळचीट मिळून असाच रूच कित्येकदनास॑ अवडना.
kaDugu~	कडुग॑.n.	mustard.	मोहरी. संपाकाला उपयोग कराच एक बीं.	नुस्त जीराच फोड्णीपक्षा तजबरोर कडुगीं घाटलतर॑ रूच अण्खीन थोड बर॑ असेल॑.	from Tamil.
kaDulimb	कडुलिंब.n.	neem tree.	निंबाच झाड.	वाळिवलते कडुलिंबाच फूल तळून भाताच बरोर मिळिवून खायाला रूच असेल॑.
kaid	कैद.n.	imprisonment.	जयिलांत॑ घालणे.
kaidi	कैदि.n.	prisoner.	कैद झालते मनुष.	पाकिस्थानाच पूर्व प्रधान-मंत्री ज़ुल्फीकर अली भुट्टोला स्थानभ्रष्ट करून भरून वर्ष कैदी म्हणून ठिवून, नंतर॑ मरिवूनटाकले.
kailaas	कैलास.n.	mountain abode of Lord Shiva, beyond Himalayas.	शिव निवास कराच पर्वताच नाव.	हिंदू धर्माला पवित्र झालते कैलास पर्वत चैनांत॑ टिबेटांत॑ आहे.	हिमालया वलांडून हे आहे.
kaincha~	कैंच॑.adj.	which ? relating to what place ?	कोण्त॑ ? कोठल॑ ?		कैंचा sm.
kairas	कैरस.n.	an edible preparation made from bitter lime.	ईडाच एक पदार्थ.
kakSha~	कक्ष.n.	armpit.	हात आंगाला मिळाच स्थल॑. कांखा.	पिकलत॑ अंबा खाल्लतर॑ मला कक्षांत पोंपडा येईल म्हणून, घरच॑ बादामी अंबाच झाडांत होयाच अंबा एकपणीं मी खाईना.
kakSha~	कक्ष.n.	flank of body shoulder.	खांदाच एक पटीसच भाग.	आज पाष्टे अण्थूणांतून उठताना मझ॑ उजव॑ कक्षाकडे लचक धरल॑ म्हणून थोडक॑ ओलीनी लावलों.
kakShi	कक्षि.n.	a political party.	कक्ष. राजकीय जनतंत्राच एक विभागाच संस्था.	हे काळाच जनतंत्रांतल॑ कक्षींच वागणे पाह्लतर॑ अम्च वोट कोणालीं देम॑ म्हणून वाटत नाही.
kakShi	कक्षि.n.	an organisation. a group of persons.	एक विभाग. एक संस्था.	साळेच बाजू मोकळ॑ पडलसाच मैदान स्वाधीन कराच प्रयत्नांत॑ दोन विभाग लोकांच मध्ये थोर वर्ग विवाद होऊन मारामारी झाल॑.
kalaa	कला.n.	art.	सौंदर्यरूपाच वस्तु कराच पद्धति.	साळेंत॑ पाठ शिकिवाच बरोर विध-विध कला पणीं शिकिवून देणे आहे.
kalaakaar	कलाकार.n.	artist.	कलावंत.	भारताच कलाकारांच नावांत॑ राजा रविवर्माच नाव श्रेष्ट स्थानांत॑ आहे.
kalaapremee	कलाप्रेमी.n.	lover of art.	कला आस्वाद कराच मनुष.	बांगळूराच कलाप्रेमीलोग वर्षा-वर्षी हिमाळाच वेळ, म्हणजे, डिसंबर महिनेंत॑ चालिवाच "बंगळूर-हब्बा" उत्सव उदंड प्रसिद्ध होत येत आहे.
kalaayee	कलाई.n.	tin coating given to brass cooking vessels.	पित्तळाच संपाकाच पात्राला लावाच टिन्नाच पत्तळ लेपन॑	पित्तळाच भांडीला कलाई लावणार घराला येतांतरून अम्ही लेंकरे अग्गीन तज बाजू गुंडाळून होठाकून तज काम उदंड उत्साहांत्सून पाहओं.	कल्हई in sm.
kalangaDi	कलंगडि.n.	water melon.	कलंगडि.	उन्हाळाच दिवसी कलंगडि खालतर॑ आंगाला हिंस॑ वाटेल॑.	कलिंगड in sm.
kalash	कलश.n.	a small water pot made of gold, silver or copper used in puja.	पूजाला उपयोग कराच सोनेच अथवा रुपेच अथवा तांबेच एक ल्हान पात्र.	वरमहालक्ष्मि पूजाला लक्ष्मीदेवीच पट होडलते कलश ठिवणे आहे.
kaLath	कळत.adv.	knowingly. deliberately.	कळींगून. पह्जे म्हणून.	कराच काम नियमाच विरुद्ध आहेम्हणून कळत असूनीं तला ते कराला थोडपणीं संकोच झाल॑नाही.
kalbooth	कल्बूत.n.	dolls made by pouring sugar syrup into wooden moulds.	साखरीच अच्च. साखरीच बावोली.	अमच॑ आजी अमच॑ डोस्केच व॑रून बोर ओताच वेळी तज बरोर कल्बूत पणीन मिळिवत होते.	these are made during Sankranti festivals.
kaLeengoon	कळींगून.adv.	knowingly. deliberately.	कळत असून.	कराच काम नियमाच विरुद्ध आहेम्हणून कळींगूनपणीं तला ते कराला थोडपणीं संकोच झाल॑नाही.
kaLivaNe	कळिवणे.vt.	to inform. to make known.	समजिवणे	मला पाह्याला कद्दि येतोसम्हणून मला कळिवलतर॑ मी ते दिवस वेगळ॑ कोण्त कामीं काढींगनास्क॑ तुज कामाला मात्र वेळ करतों.	कळविणे/कळवणे in sm.
kaliyuga~	कलियुग.n.	the fourth yuga.	चार युगांत॑ शेवटीच युग.	अत्ताच कलियुग महाभारत युद्ध॑ संपल॑ नंतर॑ आरंभ झाल॑ म्हणतात॑.
kaLLathe	कळ्ळते.adj.	known.	पुढेच कळून असाच॑.	ते विषय गामांत॑ तेवढेदनालीं कळ्ळतेचकी म्हणून मी तुजकड॑ ते सांगनास्क॑ उगे बसलों.
kaLLathe maakaD	कळ्ळते माकड॑.fig.	a known devil.	तंटा करणार म्हणून पुढेच कळ्ळते मनुष.
kaLNe	कळणे.vi.	to know.	समजणे.	हे ब्रह्मांड कस॑ संपेल॑, हे कोणालीं कळना.
kaLoon kaLanaaska~	कळून-कळनास्क॑.fig.	stealthily. secretly.	कोणालीन कळनास्क॑/कळिवनास्क॑.	ते कंपनींत॑ कळून-कळनास्क॑ तो एवढे थोर मोस॑/'फ्रोड' कस करलाकी, हे मला अर्थ होत नाही.
kalpa~	कल्प.n.	one full day of Lord Brahma, consisting of 1000 chaturyugas.	ब्रह्मदेवाच एक संपूर्ण दिवस म्हणजे एक हदार चतुरयुग॑.	71 चतुर्युग एक मन्वंतराच तुल्य. अस॑ 14 मन्वंतर झालतर॑ एक कल्प होत॑. म्हणजे, 71x14=994 चतुर्युग झालतर॑ एक कल्प होत॑, अस॑ पणीन एक इषोब आहे.	according to other sources 994 chaturyugas make one कल्प.
kalpanaa	कल्पना.n.	thought. imagination. idea. conjucture.	विचार. योचना.	मी सांगाच पूरा श्रद्धांत॑ ऐकूनपणीं हे अवघड काम तो करेल॑ म्हणून मला कल्पना कराला होत नाही.
kalpanaa	कल्पना.n.	idea. plan. concept.	योजना.	उदंड चोखोट कल्पना करून तो तज नव घर बांधलाहे.
kalpanaashakthee	कल्पनाशक्ती.n.	capacity for imagination/ideas.	कल्पनाशक्ती	मनुष्यांस मात्र कल्पनाशक्ती आहे अणी दुसर॑ जीवजंतूला हे नाही म्हणाच किती खर॑ म्हणून सांगणे कष्टेच॑.
kalpatharu	कल्पतरू.n.	celestial tree that yields whatever one wishes for.	कल्पवृक्ष.	क्षीरसमुद्र मंथन करताना कल्पतरू मिळ्ळ॑ म्हणून हिंदू धर्म विश्वास करत॑.
kalpavrukSha~	कल्पवृक्ष.n.	celestial tree that yields whatever one wishes for.	कल्पतरु.	क्षीरसमुद्र मंथन करताना कल्पवृक्षाच बरोर कामधेनू पणीन मिळ्ळ॑.
kalyaaNee	कल्याणी.n.	a Carnatic musical raga.	कर्नाटक संगीतांत॑ एक राग.	दक्षिण भारतांत होयाच पोणावांटा हिंदू वराडांत कल्याणी रागाच गाणे वाजिवणे आहे.
kalyaaNee	कल्याणी.n.	a temple tank.	पुष्करणी. देऊळाच तीर्थकुंड.	माघ महिनेंत माघस्नान देऊळाच कल्याणींत करलतर॑ फार पुण्य मिळेल म्हणून विश्वास करतात॑.
kamaLeech phool	कमळीच फूल.n.	lotus.	तामरै (tamil).	वरमहालक्ष्मीच सणाला कमळीच फूल॑ फार श्रेष्ट आहे
kamanDal	कमंडल.n.	a small water pot with a spout.	नळी असाच एक ल्हान पाणीच पात्र	बलि चक्रवर्ती वामन रूपाच विष्णूला दान द्या करतां कमंडल वाटे पाणी ओतताना पाणी बाहेर येताने म्हणून शुक्राचार्य ल्हान रूपांत॑ कमंडलाच नळीच आंत घूंसून अडव॑ बसले. विषय कळून, वामन मूर्ती गवताच एक काडीनिशी नळीच आंत टोंचले अणी तेमळे शुक्राचार्यांच एक डोळे फुटून नाश झाल॑.	कमंडलु in sm.
kambaLipoochi	कंबळिपूचि.n.	a type of catterpillar whose touch causes allergic skin rashes.	शिवलतर॑ आंगाला कंड याच एक विधाच किडा.	कंबळीपूचीच रोम अम्च आंगाला लागलतर॑ उदंड वेळ खाज होत असल॑.	from Tamil.
kambee	कंबी.n.	wire.	तांत॑. कांबी. कांब. तार.	खिडकीच कोंडी मोडूनगेल-ते-करतां सद्याला कंबींत॑ बांधून ठिवलों.	from Tamil.
kammi	कम्मि.adj.	less.	उणे.	मला कडक कॉफी अवडना म्हणून थोड कम्मि डिकोक्षन घालूनच पीणे.	कमी in sm.
kammi	कम्मि.adj.	कम्मि adj wanting.	उणे असणे	तज वागणे पाह्लतर॑ पैसाच कष्ट अहेस्क॑ दाखींगतो. पण, तला पैसाच कम्मि काहीं नाही म्हणून मला कळेल॑.	कमी in sm.
kaNaj	कणज.n.	attic.	मळवट.	कवलाच घरांत कणज असलतर त्यांत उंदीर, सर्प हे अग्गीन असेल॑.
kanak	कनक.n.	gold.	सोने. स्वर्ण.	कनकाभिषेक करताना साधारण होऊन कनक नाणे डोस्के व॑रून घालतों विना, सोनेच आभरण की, सोनेच वेगळ॑ कोण्तीन साधन की घालणे नाही.
kanakaabhiShek	कनकाभिषेक.n.	ceremony of performing abhishek with gold coins.	सोनेच नाण्याच अभिषेक.	दादिगा वंशजांत॑ नातूच लोंक, म्हणजे, पणतू उजलतर॑ पणजाला कनकाभिषेक करणे आहे.
kanch	कंच.n.	brass.	पितळ॑.	कंचांत केलते ल्हान ल्हान विग्रह मध्य-मध्य घांसून झळकास्क॑ शुद्ध करून ठिवाला अम्ही ब्रास्सो वापरतों.	कंच (brass) is an alloy of copper and zinc, whereas कांस॑ (bronze and gun metal) has some tin also in it.
kanch	कंच.n.	brass vessel (used for cooking rice etc.)	कंचाच/पितळाच भांडि.	प्रेषरकुक्कर मिळाच पुढे भात कंचाच भांडींत कोळसाच सगडी वर (शेगडी वर) करत होते. नीट शिजलानंतर गंजी वेळून, अण्खीन थोड उशीर चुलीवर ठिवून उतरीवलत॑ भात फार रूच असत॑.
kanD	कंड.n.	itch.	खंड. खाज.	दोन दिवसांतसून मला घसाच कंड होतहोत॑. नंतर, मीठाच पाणी खुळखुळ (गुळु-गुळु) केलांपिरी थोडक उणे झाल॑.	कंडू/कंड in sm. खंड is the hyper emphazised form of the correct कंड.
kandeel	कंदील.n.	glass covered lantern.	अरसांत झांकटलत॑ दिवा.	गेल॑ वार आलते थोर वार॑पाऊसांत॑ अम्च॑ घरच॑ नडुवीच भिंतांत॑ अडकिवून ठिवलत॑ कंदील खाल॑ पडून फुटल॑.
kandeel	कंदील.n.	brass hanging oil lamp with five or seven wicks.	पांचकी सातकी वाताच पित्तळाच लोंबून घालाच दिवा.	छप्परांतून लोंबून घाट्लत॑ कंदीलाच सांखळी तुटून पडास्क॑ आहे म्हणून समेच लोहाराला बलावून ते बदलणे चोखोट॑.
kanDip	कंडिप.adj.	certain. without fail.	अगत्य. पक्का. संदेह नायीस्क॑. संशय नायीस्क॑.	मझ लोंकाच वराडाला तुम्हाला आमंत्रण पत्र पाठिवलोहें. कंडिप होऊन येम॑.	from Tamil.
kaNe	कणे.n.	small broken particles or granules of outside materials (found in grains).	धान्यांच बरोर मिळून असाच दुसर॑ वस्तूच ल्हान-ल्हान मोडक॑ चूर	तांदूळाच कणे सूपानिशी पाखडून काढाम॑ म्हणजे बरोरल अभ्यास असलतरेच होईल॑.	कणी/कण in sm.
kaNe	कणे.n.	a broken bit, kernel or particle of food grains.	धान्याच चूर.	पोटाला बर नाहीस्क॑ असताना कणेच गंजींत॑ ताकीं मीठीं घालून पीलतर॑ हायशी असेल॑.	कणी/कण in sm.
kangaal	कंगाल.adj.	poverty stricken. abjectly poor.	फार दरिद्र.	घोडाच रेसांत पैसे घालणार कोणीन जिंतून बाहेर आलते नाही. घाटलते पैसे पूर्त जाऊन कंगाल झालेवरेच॑ ते वेड दंडक सुटल॑.
kaniShTH	कनिष्ठ.adj.	youngest.	सगळेंतीं पक्षा धक्ट॑.	दोन भाऊ-भाऊंडे (भावंडे) एकच ठिकाणी बसून श्राद्ध करताना दोघ्येंत कनिष्ठ भाऊला थोरळेंच मागे बसिवून कार्यक्रम करणे आहे.
kaniShTHpakShaa	कनिष्ठपक्षा.adv.	at the least.	उणेपक्षा.	महाभारत युद्ध आरंभ होयाच पुढे श्रीकृष्ण कौरवांस मिळून त्यंचकडे न्याय बोलून काहीं साध्य झाल नाही. शेवटी कनिष्ठपक्षा एक गांव तरीन पांडवांस द्याला होईलका म्हणून विचारल॑त्यालापणीं दुर्योधन तिरस्कार केला.
kanjoos	कंजूस.adj.	miserly. stingy.	हिमटा. पैसा खर्च कराला इष्ट नाहीते	तो एक शुद्ध कंजूस मनुष. स्वंत लेंकरांलापणीं आवश्याप्रकार कापड घेऊन देयना.	कंजूष in sm.
kanjoospaNa~	कंजूसपण॑.n.	miserliness. stinginess.	हिमटपण॑. भीकारिपण॑.	तज कंजूसपण॑ सोसाला होयनास्क॑ तिन॑ माहेराला परतून गेली.
kankaN baandhaNe	कंकण-बांधणे.vt.	to tie an ochre coloured thread offered in Puja on the right hand of a couple as a sign of their commitment for the purpose of the Puja.	पूजा झालनंतर पूजाच॑ उद्धेश व्यक्त कराला गाढ-पिवळ रंगाच दोरा (दंपतींच) हातांत॑ बांधणे.	वराडांत नवरा-नवरीला कंकण बांधण आहे. कंकण असजोरि तेनी बाहेर जायाला नाही. तसच, अंथरूण शिवाला पणीं नाही.
kanTaaLaa	कंटाळा.n.	disgust. abhorrence.	मनाच बेजारपण॑.	हे काळाच कित्येक टी.वी. कार्यक्रम पाह्यतर॑ मला उदंड कंटाळा वाटते.
kanTaaLaa	कंटाळा.adj.	filthy. unhygienic.	गलीज.	मझ नातू बस-स्टान्डांतल॑ बात-रूमाच आंत गेलातरीन समच परतून येऊनगेला. काय झाल॑ म्हणून विचारलतर॑ आंत पाह्याला कंटाळा आहे म्हणून सांगट्ला.
kanTH	कंठ.n.	throat.	गळा.	क्षीरसागर मंथन करताना आलते विष गिळनास्क॑ कंठांतच राह्यल-ते-करतां महादेवाच कंठ नील रंग झाल॑ अणी त्यांस॑ "नीलकंठ" अस नाव आल॑.
kanTH	कंठ.n.	voice.	कंठाच स्वर॑.	कर्णाटक संगीत सांगणार एम.एस. सुब्बलक्षीच कंठ ऐकल्यात्यांस॑, तसल॑ कंठ मिळाम॑ म्हणजे देवाच अनुग्रह असलतरेच होईल म्हणून वाटल॑.
kanyaa	कन्या.n.	prospective bride.	वराडाच वयेच पोरी.	अमच॑ सूनाच भाऊला अण्खीन नवरी निश्चय झाल॑ नाही. विचारताना कळ्ळ॑, दहा कन्यांस पाह्यले अणी त्यांत कोण्तीन बरोर पडल॑ नाही म्हणून.
kanyaa	कन्या.n.	virgin.	कुमारी.	येशु क्रिस्तूच माय मेरी एक कन्या होते म्हणून इसवी धर्माच लोके विश्वास करतात॑.
kanyaa	कन्या.n.	daughter.	लेंक.	मझ॑ बरोर ऑफीसांत काम करत होतत॑ एकलांस पांच लेंक होत॑ अणी पाप तेनी केम्हाहीं सांगतील॑, "एक कन्या असलतरेच तिला वराड करून पाठिवाला पैसाच फार कष्ट होईल॑, पण मला पांच कन्या आहेत, मझ॑ कष्ट पावा" म्हणून.
kanyaadaan	कन्यादान.n.	name of one of the rituals associated with a Hindu wedding.	वराडाला संबंध झालते एक पद्धती.	वराडाच नवरीला बाप-माय नाही म्हणून कन्यादान कराला तिज काका-काकी पाटांत बसले.
kapaaL	कपाळ.n.	forehead.	डोळेच वरच॑ डोस्केच पुढेच भाग.	दोन दिवसाच पुढे मझ॑ मित्राच नातू स्कूटरांतून खाले पडून कपाळाला घाव लागींगटला.
kapaaL	कपाळ.n.	skull.	डोस्केच हड॑.	इंग्ळीष नाटकीय लेखक विल्ल्यम शेकस्पीयराच हॅम्लेट नाटकांत॑ मरून गेलते योरिक विदूषकाच कपाळ हाती धरींगून स्मशानांत॑ हॅम्लेट द्याच भाषण ते नाटकाच एक मुख्य दृश्य आहे.
kapaaLaach lipee	कपाळाच लिपी.fig.	pre-destined fate.	कर्म. प्राराब्ध. कपाळाच विधी.	सांगून सांगून पुरे झाल॑, बरोर वाचलतर॑, वाचूनदे. नाहीतर॑ कपाळाच लिपी काय आहेकी ते होईल. अम्हाला काहीं कराला होईना म्हणून सोडूनटाकणेच बर॑.	प्रारब्ध means 'fate' in sm whereas it is प्राराब्ध in DM.
kapaaLaach vidhee	कपाळाच विधी.fig.	pre-destined fate.	कर्म. प्राराब्ध. कपाळाच लिपी.	अवघड वाटांतून तला चुकिवाला किती प्रयत्न केलोंतरीन काहीं प्रयोजन झाल॑ नाही. नंतर॑, काय होयाल जात की, ते तझ॑ कपाळाच विधी म्हणून सोडूनटाकलों.
kapaaLsooL	कपाळसूळ.n.	head ache.	डोस्केसूळ. डोस्केच दुखणे.	पाष्टे उठतांतरून मला कपाळसूळ आरंभ झाल॑. तरपडत आहें मी.	कपाळशूळ in sm.
kapaaLsooL	कपाळसूळ.fig.	troublesome botheration.	तंटाच शल्य. तंटाच उपद्रव.	बंग्ळादेशांत॑ बदलून-बदलून येत असाच सरकार भारताला एक कपाळसूळ झालाहे. कारण, त्यांत॑ एक सरकार भारताच विरुद्ध॑ अक्रम कराच आतंगवादी लोकांला प्रेरणा देत असत॑.
kapaT	कपट.n.	deceit. fraud.	लबाड. लटक॑.	कपट सन्यासी नित्यानंदाच अवघड काम पोलीसाला दाखिवून देलते तजेच एक चेला म्हणून सांगतात॑.
kapaTroop	कपटरूप.n.	disguise.	लटक वेष.	रामायणांत॑ सीताला अपहरण कराला रावण राक्षस सन्यासीच कपटरूप घालींगून आला.
kaph	कफ.n.	phlegm.	थुंका. पडसा, खोंकळामुळे घसांतीं नाकांतीं होयाच मेळ (मळ).	एक वारापसून मला पडसाच तंटा होत॑. अत्ता खोंकताना हिरव॑-पिवळ॑ रंगाच कफ येत आहे.
kappee	कप्पी.n.	a remnant.	उरलत॑.	दंतांत (जंतांत) पीठ कित्ती बेष दळलतरीन नंखर कप्पी त्यांत उरणे सहजच॑.
kara~	कर॑.n.	tax. toll.	सरकार वसूल कराच रोक्कम.	सरकाराला देमते कर॑ वेळावेळी बांधूनटाकलतर॑ नंतर॑ तंटा काहीं असना.	रक्कम in sm.
karaar	करार.n.	agreement.	सम्मत॑. ओप्पंदम (tamil).	गंगा नदीच पाणी वाटींगणे विषयीं भारतीं बंग्ळादेशीं मध्ये तय्यार झालते करार पश्चिम बंगाळाच आवश्या प्रकार नाही म्हणून तृणमूल कांग्रसाच नेता ममता बानर्जी हेनी राहते करूनटाकले.
karaar kanDip	करार-कंडीप॑.n.	proper systems and practices of behaviour.	बरोरल॑ वागणे-चालणेच धर्म.
karaDaNe	करडणे.vt.	to nibble or gnaw.	चूर चूर उक्करून चावणे.	भोईंत॑ करडून पडलसाच खोब्रेच चूर पाव्हून मला समेच कळ्ळ॑, संपाक घरांत उंदीर घूंसलाहे म्हणून.
karaDi	करडि.n.	bear.	भालू. र्रांणांतल॑ एक मृग॑.	रामायणांत॑ जांबवान म्हणून एक करडी श्रीरामालीं वानरसेनालीं उपदेश करत होते.	from Tamil.
karaNe	करणे. vt & vi.	to do. to execute. to make.	काम/कृत्य कराच॑.	मझकडून काय करामते होतेकी, ते मी करणे झाल॑. अण्खि इथपर तुज इष्ट प्रकार करींग॑.
karapaNe	करपणे.vi.	to get scorched. to get singed.	एक वस्तूच बाहेरच भाग मात्र काळ॑ होया पर्यंतीं भाजाणे.	पापड भाजताना करपून जायनास्क॑ असाम॑ म्हणजे चूलाच विस्तू उणे करणे चोखोट.
karapivaNe	करपिवणे.vt.	to scorch. to singe.	एक वस्तूच बाहेरच भाग मात्र काळ॑ होया पर्यंतीं भाजून काढणे	थोर वांगीच भरीत करताना चूलीच विस्तूंत॑ वांगीला नंखर करपिवून काढतील॑.	करपवणे/करपविणे in sm.
karasenaa	करसेना.n.	infantry.	भूसेना.	भूलोकांतच तिसर॑ थोर करसेना भारताच म्हणतात॑.
kare	करे.n.	sap of a plant, fruit, etc.	वनस्पतीच रस.	फणस कापताना हाताला करे लागनास्क॑ असाला बोटाला तेल लावींगणे आहे.	from Tamil.
karepaak	करेपाक.n.	curry leaf.	संपाकाच॑ स्वाद जास्ति कराला वापराच एक रीतिच पान. कढीपत्ता.	करेपाक चेंचून घाटलते ताकपाणीच रूच मला उदंड अवडेल॑.
karivaNe	करिवणे.vt.	to make one do.	दूसरेकडून करून घेणे	अम्च नव कामवाली शुद्ध॑ शोभेरी. तिजकडून काम करिवणे फार कष्ट झालाहे.	करवणे/करविणे in sm.
karj	कर्ज.n.	loan. debt.	रीण. ऋण. उधार.	विचारतांतरून कर्ज देलतर कित्येकदन॑ घडी-घडी कर्ज घ्याला येतील॑.
karkaTaka~	कर्कटक॑.n.	zodiacal sign of Cancer.	ज्योतिषशास्त्रांत एक राशीच नाव.	कर्कटक राशीच लोकांस॑ दुसरेंच बरोर संपर्क ठींगणे, दुसरेंस सहाय करणे असलते अग्गीन अवडेल॑.
karma~	कर्म.n.	destiny. fate.	प्राराब्ध.	हिंदु धर्माच एक मुख्य आधाराप्रकार मागल॑ जन्मांत॑ अम्ही काय-काय केलोंकी तज परिणाम॑ हे नन्मांतीं याच जन्मांतीं अम्ही अनुभव करवों. हे सिद्धांताला कर्म म्हणून सांगतों.
karma~	कर्म.n.	funeral rites.	श्राद्धाच कर्म.
karma~	कर्म.n.	a work.	काम.	कराच कर्म पहिलच॑ बार बरोर करल॑ नाहीतर॑ पुन्हा पुन्हा ते करामत॑ पडेल॑.
karma~	कर्म.n.	in grammar, object in a sentence, ie, the word in a sentence which is affected by the action of the verb.	(व्याकराणांत॑) वाक्यांत॑, क्रियाच परिणाम पडाच/लागाच गोष्ट॑.	रामदूत हनुमंत सीतादेवीला लंकापुरीच अशोकवनांत॑ पाह्यिले, हे वाक्यांत॑ कर्म आहे "सीतादेवी".
karmayog	कर्मयोग॑.n.	way to god-realisation through performing one's duty.	कर्मावाटी ब्रह्मज्ञान॑ प्राप्त होणे.	ब्रह्मज्ञान प्राप्त कराला भक्तीमार्ग, ज्ञानमार्ग हे दोनाचीन तुल्य प्राधान्य कर्मयोगालीं आहे म्हणतात॑.
karmayogee	कर्मयोगी.n.	a person who practices karmayoga.	कर्मयोग आचरण॑ करणार.	स्वार्थपण॑ दाखिवनास्क॑ पूरा जगताला बरोरल॑ सेवा अणी प्रेम कराच व्यक्तीला कर्मयोगी म्हणूया.
karoD	करोड.n.	crore.	कोटि.	टीवींत॑ याच "कौन बनेगा करोरपती" कार्यक्रमांत॑ वेगळ॑ कोण करोडपती होतीलकी नाहीकी, अमिताभ बच्छन कंडिपहोऊन करोडपती होण्यांत॑ संदेहच नाही.
karpoor	कर्पूर.n.	camphor.	कापूर. आरति कराला उपयोग कराच पंढ्र॑ रंगाच एक जळाच वस्तु.	देवाला आरति कराच कर्पूर वेगळ॑, खायाच पचकर्पूर वेगळ॑ म्हणून मला उदंड दिवसाच नंतरच कळ्ळ॑.
karthaa	कर्ता.n.	male head of a joint family.	संयुक्त कुटुंबाच मुख्य मनुष.	संयुक्त कुटुंबाच कर्ता न्याय प्रकार ते कुटुंबाच आस्त कस॑ पह्यिजतरीन व्यवहार करूया.
karthaa	कर्ता.n.	subject in grammar, ie, the word in a sentence which indicates the person or thing that performs the action.	व्याकरणांत॑, क्रीया करणाराला उद्देश करून सांगाच गोष्ट॑. uis	"रावण सीतादेवीला अपहरण॑ केला". हे वाक्यांत॑ "रावण" कर्ता आहे.
karthaan	करतां.prep.	for the sake of. for. because of.	मुळें. मळे	वेगळ॑ कामाकरतां हेपटीस याच असलतर॑ ये. मझकरतां तू एकड॑ येणे नको.	करिता in sm
karthavya~	कर्तव्य.n.	responsibility of performing one's duties.	काम कराच जवाबदारी.	वय होतां-होतां माय-बापांला बरोर पाह्यींगणे अम्च जवाबदारी आहे. अम्च हे कर्तव्य अम्ही कस॑ करतोंम्हणून, अम्च लेंकर॑ पाव्हून शिकतील॑ अणी तेच मातिरि वय होऊन हाताला होयनाते अवस्था अम्हाला येताना तसेच पाहींगतील॑.
karuNaa	करुणा.n.	compassion. pity. mercy.	अनुकंपा. दया.	तिला ल्हान वयेंतसूनच मूकप्राणीं म्हणजे प्राण॑. तिन॑ त्यंचवर दाखिवाच करुणा पाह्तानच अम्हाला हे कळूनजात॑.
kasa~	कस॑.adv.	how ?	कोण्त॑ प्रकार ? केस॑ ?	कस॑ तुम्हाला कळ्ळ॑, मी इकड॑ आलो म्हणून ?	कशी/कसा/कसे in sm.
kasa~ kasa~	कस॑कस॑.adv.	in what which way/manner.	केस॑केस॑ ;	अत्ता याच थोर थोर मोटर कारांत वेघून बसणे म्हणजे देव दिसून जाईल॑. कस॑कसकी आंग वंकड॑ करींगून बंडीच आंत वेधांव॑.	कसाकसा in sm.
kasaacha~	कसाच॑.adj.	belonging to which?	केसाच॑. कसाच बरोर संबंध झालते ? ;	काल तीन नव॑ बावोली लेंकरांस घेऊन देलों. आज पाह्ताना त्यांत॑ एक बावोलीच एक चक्र भोईंत॑ पडलसाच दिसल॑. कसाच म्हणून कळना.	कशाचा in sm.
kasaalaa	कसाला.adv.	what for ? why ?	कां ? केसाला ?	कसाला तिला उगे घोळ घेतोस॑ ?
kasarath	कसरत.n.	physical exercise.	व्यायाम.	आंगांत पूरा तेल लावींगून पफलवान लोके कसरत कराच पाह्याला तमाशा असते.
kasav	कसव.n.	turtle. tortoise.	कासव. कूर्म. आमे (tamil).	कित्येक वर्गाच कसव तीनशें वर्ष पर्यंतीन जावंत असत॑.
kaShaay	कषाय.n.	a medicinal decoction.	औषदाच (ओखदाच) अर्क. वनसपतींतूं केलते आयुर्वेदाच काढा.	साधारणहोऊन आयुर्वेदाच कषायाला एक प्रत्येक वासीं स्वादीं असेलतरीन कित्येक कषाय फार कडू असेल॑.