| .Words (using Phonetic Key) | In DM script | Meaning in English | Meanings, phonetic variations & morphes in DM | Illustrative sentences using the word | Remarks & Notes |
| chaadar | चादर.n. | a bed sheet. | चदर. पांघरिवण॑. अंथरूणच वर अंथराच कापड. चदर.
| कोळ्हापूरांत मिळाच चादर घट्टि असत॑ अणी ते अंथ्रूणाच व॑र पांघरिवालीन, तसच अम्च॑ आंगाला पांघरिवालीन बरोर असत॑. | |
| chaakar | चाकर.n. | servant (usually mentioned together 'नौकर-चाकर'). | कामवाला. | "ऐ.ए.एस" झाल नंतर जन्म पूराहीं घरांत नौकर-चाकर असतील॑. त्यंच जीवन अगाऊच जागीरदारांबरीस उण॑ काहीं नाही. | |
| chaakaree | चाकरी.n. | drudgery. hardwork. | कष्टाच काम. | अम्च अदृष्ट बर नाहीतर॑ कित्ति चाकरी केलतरीन वर जायाला होईना. | |
| chaakoth | चाकोत.n. | a type of edible greens. | एक रीतीच पालक | चाकोता पालाच नुस्त भाजी तजांतून केलते अंभटभाजी पक्षा बेष अस्त. | |
| chaaku | चाकु.n. | knife. | सुरी. | मोंड झालते चाकुनिशी कायतरीन कापाला प्रयत्न केलतर॑ हाताला लागून घाव लागूया. | |
| chaal | चाल.n. | gait. | चालाच रीत॑. | प्रसिद्ध चित्रकार एम.एप्फ़. हुसैन "गज-गामिनी" म्हणून एक सिनिमा काढले. हे नाव हत्तीच चाल हेज आधारावर ठिवलते आहे. | |
| chaaL | चाळ.n. | a building with many apartments in a narrow lane. | एक गल्लींतल॑ ल्हान-ल्हान घरांच वठारा/वाडा. | थोर-थोर पटणांत॑ पैसेच सौकर्य उजंड उणे आहेते लोक चाळांत॑ राहाच पाव्हुया. | |
| chaalaNe | चालणे.vi. | to be in process. | चालू असणे. होत असणे. | हे काळांत॑ टीवींत॑ चालू असाच कोण्त धारावाहीईं पाह्याला योग्य नाहीत झालाहे. | |
| chaalaNe | चालणे.vi. | to walk. | (पांयेंत) पुढे जाणे. | समुद्राच कांठशीच वाळू वर चालणे पांयाला श्रम अस्त॑. | |
| chaaLees | चाळीस.adj. | forty. | एकोण्चाळीसाच नंतरल॑ संख्या. | चाळीस वर्षाच उणे वय असणार लोक "बै-फोकल" अर्सा घालींगाच फार अपरूप असतात॑. | |
| chaalivaNe | चालिवणे.vt. | to conduct. to manage. | काम करिवणे | भरून दपा एक नव स्थापना आरंभ करापक्षा ते पुढे बरोर चालिवणेच थोर काम अस्त॑. | |
| chaaloo | चालू.adj. | that which is current, in force, in action, in operation etc. | सध्याला होत असाच॑. | | |
| chaaloo | चालू.adj. | of easy morals or ethics. not tied down by rules of conduct. . | करार कंडिप नाहीते. | सगळ॑ दाद्ग्याच बरोरीं मान-मर्यादा पाह्यनास्क॑ वागाच बायकोल "चालू" म्हणून सांगणे आहे. | |
| chaambhaar | चांभार.n. | cobbler. | चंभार. काताडाच काम करणार. | | |
| chaambhaareeNa~ | चांभारीण॑.n. | cobbler's wife. | चांभाराच बाईल. | | |
| chaampaa | चांपा.n. | a mat made of reed grass. | एक रीतीच बरीक बेतांत॑ केलत॑ चटई. | उन्हाळाच दिवसी पलंगाच व॑र अंथरूणंत॑ निजाच पक्षा भोईवर चांपा अंथरींगून निजल तर॑ हायशी असेल॑. | |
| chaampaa | चांपा.n. | a type of flower/tree. | चंपक. संपंगी (Tamil). | | |
| chaandee | चांदी.n. | silver. | रुपे. | सोनेचीन चांदीचीन दुकान मुंबईच ज़वेरी-बज़ारांत भरून आहे. | |
| chaandr | चांद्र.adj. | lunar. | चंद्राला संबंध झालते. | | |
| chaandrmaan | चांद्रमान.n. | calculations based on the movement of the moon. | चंद्राच प्रदक्षिणाच आधारांत॑ कराच इषोब. चंद्रमान॑. | चांद्रमान पंचांगांत॑ तेतीस महिनेला अधिकमास येईल. | |
| chaandrmaas | चांद्रमास.n. | lunar month. | एक पौर्णमि अथवा एक अमावस्यांतूं नंतरच पौर्णमि अथवा अमावस्या पर्यंतल॑ एक महिना. | | |
| chaaNee | चाणी.n. | a grinding wheel used for sharpening knives etc. | चाकू (सुरी) बरोर कराच (तीक्ष्ण कराच) एक उपकरण॑. साणा. शाणी. | चाणी घालून सुरी बरोर करणार मनुष अत्ताअग्गीन फार अप्रूप झालाहेत॑. | from Tamil. |
| chaangala~ | चांगल॑.adj. | good. nice. | चोखोट. चोक्कोट. बर॑ | | |
| chaangala~paNe | चांगलपण॑.n. | goodness. | चांगुलपण॑. चोखोटपण॑. | थोर मनाच लोकांच चांगलपण॑ दुरुपयोग करून पैसे मिळिवाला कितिकी दन असतात॑. | |
| chaangulpaNe | चांगुलपण॑.n. | goodness. | चांगलपण॑. चोखोटपण॑. | | |
| chaann | चान्न.n. | moon. | चंद्र. | | |
| chaar | चार.n. | four. | तीनाच नंतरल॑ संख्या. | | |
| chaar | चार.n. | a spy. | शत्रूच रहस्य कळाला गूढ काम करणार. | | |
| chaaraNe | चारणे.vt. | to graze cattle. | चरणे. (गाय, म्हैश॑, बक्रा) गौत खाणे. | "सिटींत॑" गायीला/म्हैशीला चाराला ठिकाणच नाही. ते पाप कचडा-डब्बाच जवळ॑ ओठाकून पान, कुजलते भाजी, कागद हे पूराहीं वेंचून काहींतरीन मिळलका म्हणून पाह्त अस्ते. | |
| chaaTaNe | चाटणे.vt. | to lick. | जिव्हाला लागिवणे. | बोटावाटी तूप चाटून खाणे म्हणजे तला एक प्रत्येक स्वादच असत॑ ! | |
| chaathurmaas | चातुर्मास.n. | a period of four months from the ekadasi of the bright fortnight of Ashadh to the ekadasi of the bright fortnight Kartika. | आषाढ शुक्लपक्षाच एकादशींतूं कार्तिक शुक्लपक्षाच एकादशी पर्यंतल॑ चार महिने. | | |
| chaavaDi | चावडि.n. | Police station. | पोलीस ठाणा. | | |
| chaavaNe | चावणे.vt. | to bite. | दांतांतूं चावणे | " वरडाच कुत्र चावना" अस॑ इंग्ळीषांत॑ एक म्हण आहे. | |
| chaavi | चावि.n. | key. | किलसात. | चावि हरपून गेल तर॑ तेच मादरीच अण्खीन एक चावी करींग्या पक्षा किलुप बदलिवणेच चोखोट. | |
| chaavi deNe | चावि देणे.vt. | to wind. | चावि फिरिवून चालू करणे. | चावि फिरिवून चालू करणे. uis मझ॑ घरांत एक "ग्रान्ड-फादर क्लोक" आहे. तला तीन वाराला एक दपा चावि देम॑. | |
| chaavi deNe | चावि देणे (id) | to instigate. | चढिवणे. | पांडवांच विरुद्ध॑ तम्हा-तम्हा अन्याय कराला दुर्योधनाला चावि देणेच शकुनीच मुख्य काम. | |
| chaay | चाय.n. | tea. | चाय. | चाय पीणे पहिल॑-पहिल॑ चैनांत॑ झाल म्हणून सांगतात. | |
| chadar | चदर.n. | bed sheet. bed cover. | पांघरिवण॑. अंथरूणाच व॑र घालच/पांघरिवाच कापड. चादर. | कोळ्हापूरांत मिळाच चदर घट्टि असत॑ अणी ते अंथ्रूणाच व॑र पांघरिवालीन, तसच अम्च॑ आंगाला पांघरिवालीन बरोर असत॑. | |
| chaDDi | चड्डि.n. | underwear. | आंत॑ नेसाच विजार. | म्हातारे झाला नंतर पॅन्ट/षर्ट घ्याच बरीस चड्डि/बनीयन घ्याला जास्ति पैसे वेचामते पडत॑. | |
| chaDhaNe | चढणे.vt. | to climb. | वेघणे. | | |
| chaDhaNe | चढणे (fig) | to get drunk. | दारु पीवून नियंत्रण चुकणे. | तो भरून पीऊनटाकून आलाहे वाटते. वेड वंकड बोलाच पाव्हून वाटते बेष चढलाहे म्हणून. | |
| chaDhivaNe | चढिवणे (fig) | to instigate. | (दुसरेंच) मन्न॑ फिरिवणे. | तो असलते काम करना म्हणून मला कळेल॑. कोणकी तला चढिवून देलसतील म्हणून वाटत॑. | |
| chaghaLaNe | चघळणे.vt. | to chew. | दांतावाटि रगडून चावणे. | खाले मागल॑ दोन दांत काढूनटाकला नंतर॑ मला बरोर चघळून खायाला होत नाही. | |
| chahaaDi | चहाडि.n. | carrying tales. mischievous talk. | छाडि. वंब (Tamil). | | |
| chahaaDi saangaNe | चहाडि-सांगणे.vt. | to indulge in mischievous talk. to carry tales. | छाडि सांगणे. वंब बोलणे. | पोणावांटा आफीसांत लोक॑ दूसरांचवर चहाडि सांगून वांचणे सहज झालाहे. | |
| chaithr | चैत्र.n. | first month of the Hindu year. | पंचांगांतल॑ पहिलच महिना. | | |
| chakhoT | चखोट.adj. | good. fine. excellent. | चक्कोट. चोक्कोट. चोखट. चोखोट. | | better चोखट. चोख in MM means "clean, pure, apt, good" etc. |
| chakkaa | चक्का.n. | separated milk solids. | दूधांतून काढाच घट्टि पदार्थ. | दूधाच चक्कांतून रसोगोळ्ळा करणे आहे. | |
| chakkar | चक्कर.n. | a circle. a round. a ring. | चक्र. | | |
| chakkar | चक्कर.n. | an aimless walk. | कोठीन जायाच उद्देश नाहीस्क उगे चालणे. | दोन दिवसापसून तो अम्च॑ घराच जवळेच चक्कर बडिवत आहे. कां म्हणून कळत नाही. | |
| chakkar | चक्कर.n. | vertigo. | डोस्के फिरणे. | एक दोन महिने पसून डोस्केच चक्कर येत आहे म्हणत आहे तो. कां डॉक्टराचकडे जाऊन दाखिवताने ? | |
| chakkar baDivaNe | चक्कर बडिवणे.vt. | to loiter around. | उद्देश नाहीस्क॑ फिरणे. | मी पाष्टे पसून पाह्त आहें. तो अम्च घराच समोरच चक्कर बडिवत आहे. | |
| chakki | चक्कि.n. | flour mill. | पीठाच गिरणी. | चप्पात्ति कराला म्हणून महिना महिना अम्ही पांच किलो गेहूं चक्कीला पाठिवून पूड करून ठिवणे आहे. | |
| chakkoT | चक्कोट.adj. | good. fine. excellent. | चोक्कोट. चखोट. चोखोट. चोखट. | चक्कोट गोष्ट सांगून ऐकनातर॑ तला दोन रपाटा घालून (होडून) वाटेला आणीवाम॑. | better चोखट. चोख in MM means "clean, pure, apt, good" etc. |
| chakkoT thel | चक्कोट तेल.n. | gingili oil. sesame oil. | तीळाच तेल. चोक्कोट/चखोट/चोखोट/चोखट तेल. | देवाच॑ दिवा चक्कोट तेलांत॑च लावाम म्हणाच पद्धताच आधार कायम्हणून कळत नाही. ते सवंग होत म्हणून असल्यामुळे असूया. | better चोखट तेल. see remarks under चोक्कोट तेल |
| chakLi | चक्ळि.n. | a fried snack of flat concentric ring shape. | एक तळलते पदार्थ. | | |
| chakra~ | चक्र.n. | wheel. | चक्र. | महाभारत युद्धांत॑ कर्णाच रथाच चक्र चिक्कोलांत॑ सांपडून असताना शस्त्र प्रयोग करून अर्जुना त्यांस॑ वध केले. | |
| chakraankitha~ | चक्रांकित॑.n. | a type of white coral carapace found in shallow seas and having small circular scars formed by a marine crustacean community. This is venerated like saligram by Vaishnavites . | वैष्णव संप्रदायांते साळिग्रामास्क॑ पूजाला उपयोग कराच पंढ्र रंगाच समुद्रांत मिळाच साधन॑. हेज वर चक्र आकाराच ल्हान-ल्हान चिन्ह अस्ते. | | |
| chakraayudha~ | चक्रायुध.n. | the discus weapon. | चक्राच आकाराच एक आयुध॑. | श्रीक्रिष्णभगवान चक्रायुध प्रयोग केलतर॑ तजांतून कोणालीन चुकाला होयना. | |
| chakravarthi | चक्रवर्ति.n. | emperor. | साम्राट | चक्रवर्ति अशोक भारताच इतिहासांत॑ पहिले-पहिलेच चक्रवर्ति होते. | |
| chakravyooh | चक्रव्यूह.n. | one of a type of battle formations of infantry, cavalry, elephant corps and chariot corps in ancient armies. | जुने काळांत॑ युद्धभूमींत करसेना, अश्वसेना, हस्तसेना अणी रथसेनाच गुंप तय्यार कराच विध-विध व्यवस्थांत॑ एक. | महाभारत युद्धांत॑ अभिमन्युला चक्रव्यूह छेद करून आंत वेघाला कळ्ल॑ होत विना कस॑ तजांतून बाहेर कस॑ येणे, हे कळ्ल॑ होत नाही. | |
| chalachithra~ | चलचित्र.n. | cinema. | सिनिमा. चित्रपट. | भूलोकांत भारताच पक्षा चलचित्र काढाच देश वेगळ॑ कोण्तीन नाही. | |
| chamaar | चमार.n. | a cobbler. | चंभार. चांभार. चपलि, बूट असले साधन॑ करणार. मोचि. | | |
| chamaar | चमार.n. | one who belongs to the chamar cast. | चंभार. चांभार. चमाराच जातीच मनुष॑. | | |
| chamachaa | चमचा.n. | spoon. | ल्हान पळि. | लोखुंडाच चमचा लोणचेंत॑ घाटलतर॑ लोणचे विटून जाईल म्हणून तज बद्दिल लांकडाच चमचा वापरणे आहे. | |
| chamachaa | चमचा.fig. | a sycophant. | मस्का बडिवणार. | "चमचा" म्हणून त्यांस॑ कां बलावतों म्हणून मला एक ल्हान पोर हे कारण देला. नेता सांगाच बरोर असूनदे, नाही, विरुद्ध असूनदे, दोनीं ओपाला तय्यार असणार लोके हेनि. म्हण्जे, बरोर वाचलतरीन "च-म-च", उलटा वाचलतरीं "च-म-च", हेच कारण॑ ! | |
| chamachaagiri | चमचागिरि.n. | sycophancy. | मोट्ठ॑ लोकांस॑ संतोष करिवून स्वंत कार्य साध्य करणार. | ऑफीसांत॑ चमचागिरि करून करून एवढ॑ पतोरि तो प्रोमोषन घेत होता. अत्ता एक नव॑ अधिकारि आलांपिरी तज हे काम चालना म्हणून वाटते. | |
| chambhaar | चंभार.n. | a cobbler. | चांभार. चमार. चपलि, बूट असले साधन॑ करणार. | | |
| chambhaar | चंभार.n. | one who belongs to the chamar cast. | चांभार. चमार. चमाराच जातीच मनुष. | | |
| chambhaareeNa~ | चंभारीण॑ .n. | cobbler's wife. | चंभाराच बायको. | | |
| champak | चंपक.n. | a type of flower/tree. | चांपा. संपंगि (Tamil). | बॅनगळूरांतल॑ बसवनगुडि, मल्लेस्वरम असलते जुन॑ ठिकाणि रात्रीचवेळी बीदींत लावलते चंपक झाडांत्सून याच चोक्कोट वास बॅनगळूराच एक प्रत्येकता आहे. | |
| chaNaa | चणा.n. | bengal gram. | एक रीतीच दाळ. | बज्जि कराला चणाच पीठ वापरतील॑. | |
| chanchal | चंचल.adj. | fickle minded. | घट्टि मन्न नसाच॑. | ध्यान करणे/देवाच नामसंकीर्तन करणे, हे सर्वीन अम्च मन्न चंचल होयनास्क दृढ असाला साधक करेल॑. | |
| chandaa | चंदा.n. | money collected through contributions for any programme. | कोण्त तरीन कार्यक्रमाला लोकांकडून जमा केलते (विचारून मिळिवलते) पैसा. | गणेश चतुर्थीला पुढे-मागे कळनाते लोक चंदा घ्याला येऊन जातात. उदंड दन ते पैसेंत दारू पणीं पीतात म्हणून ऐकलोंहें. | |
| chanDaaL | चंडाळ.n. | name of a caste. | एक वर्गाच नाव. | | |
| chanDaaL | चंडाळ.n. | one belonging to the chandala caste. | चंडाळ वर्गांत॑ उजलते मनुष. | त्यंच सत्यनिष्ठा पालन करा करतां राजा हरिशचंद्राला एक चंडाळाच वेष घालामते पणीं पडले. | |
| chanDaaL ghaaN | चंडाळ घाण.n. | horrid smell. | भयंकर घाण. | तीन दिवसाला अम्ही मैसूराला गेलोतों. परतून येऊन घर उघडताना नाहणींतून चंडाळ घाण बडिवत होत॑. एक उंदीर ते खोलींत मरून पड्लसाच पाह्यलों. | |
| chandana~ | चंदन॑.n. | sandal wood. | गंध. | इन्दिरा गांधी अणी राजीव गांधी मेलतम्हा सरकार लाखों-लाख वेच करून चंदनाच लांकडांत (लांकूडावाटे) तेना (त्यांस) दहन केले. | |
| chandra~ | चंद्र.n. | moon. | भूमीच उपग्रह. | | |
| chandrabimb | चंद्रबिंब.n. | moonbeam. | चंद्राच किरण. | | |
| chandragrahaN | चंद्रग्रहण.n. | lunar eclipse. | चंद्राचीं सूर्याचीं मध्य एकच पंक्तींत॑ भूमी येताना भूमीच सावली चंद्राच वर पडून चंद्र अद्रिश्य/दिसनास्क॑ होयाच. | हिंदु संप्रदाय प्रकार चंद्राला राहु गिळताना चंद्रग्रहण होत॑ म्हणींगतों. | |
| chandrakaanth | चंद्रकांत.n. | moonstone. | एक रीतीच नगाच खडा. | | |
| chandrakor | चंद्रकोर.n. | crescent moon. | अमावस्याच तीन चार दिवस पतोरीच चंद्र. | | |
| chandramaan | चंद्रमान.n. | calculations based on the movement of the Moon. | चंद्राच भ्रमणाच आधारांत॑ कराच इषोब. चांद्रमान॑. | चंद्रमान पंचांगांत॑ प्रति महिनेंत॑ चौदा चौदा दिवसाच दोन पक्ष अस्त॑. | |
| chandramanDal | चंद्रमंडल.n. | the realm of the Moon. | चंद्राच स्थल. | विज्ञानी लोकांस चंद्रमंडलाला जाऊन याला झाल तरीन, एवढ॑ पतोरी (पावतोरी) "कॅनसर रोग" कां येत म्हणून सांगाला होत नाही ! | |
| chandramouli | चंद्रमौलि.n. | Lord Siva. | भगवान शिव. | | |
| chandrashekhar | चंद्रशेखर.n. | Lord Siva. | भगवान शिव. | | |
| chandrikaa | चंद्रिका.n. | moon light. | चंद्रप्रकाश. | | |
| chandrodaya~ | चंद्रोदय.n. | moon-rise. | चंद्राच उदय. | कन्याकुमारींत॑ कित्येक दिवस चंद्रोदय अणी सूर्योदय हे दोनीं एकच वेळ पाव्हुया. | |
| chapaaththi | चपात्ति.n. | chapati. | गहूंच पीटांच पत्तळ रोटि. | रात्रीच वेळी भात जेवाच सोडूनटाकून मी अत्ता अग्गीन चपात्तीच खोतों. | |
| chapali | चपलि.n. | chappal. sandals. | चालताना पांयेंत॑ घालाच साधन॑. | आज पाष्टे दुकानबीदीला गेलसतम्हा मझ॑ चपलीच पट्टी तुटल॑. चोक्कोट काळ, डोळेच समोरच एक चमार बसलहोत-ते-करतां समेच (सवेच) ते बरोर कराला झाल॑. | |
| chapaTaa | चपटा.adj. | flat. | सपाट. | उदंड (उजंड) दिवसास्क॑ मी दत्तन ठींगटल होतते पित्तळ लोहेंच एक विग्रहाच वर एक मोट्ठ॑ धोंडा पडून ते चपटा होऊन गेल॑. | |
| chapaTaa | चपटा.adj. | thin surfaced. | पत्तळ॑. सपाट. | | |
| chapraasi | चप्रासि.n. | peon. | चप्रासी. | मझ॑ बॅन्कांत॑ चप्रासीच कामांत॑ मिळून रिटैर होताना जेनरल मॅनेजर झालते संभव मला कळेल॑. | |
| charaachar | चराचर.adj. | animate and inanimate (creations). | उत्पन्न झालते सर्वीन (जीव असाचीं जीव नसाचीं). | | |
| charaanT | चरांट.n. | a thick rope. | घट्टि दोरा. जाड दोरा. रस्सी. | (1) आडांतून पाणी शेंदाला वाळीला बांधलते चरांटाच ओढा खजून खजून तुटाच स्थितीला आल-ते-करतां आज संध्याकाळीच पुढेच एक नव॑ चरांट घेयींगून येम म्हणून म्हणींगटलोंहें. (2) शिकिवून तय्यार करलते, म्हणजे अभ्यास झालत॑ हत्तीच सहायांत॑ राणाच हत्तीला धराला घट्टि चरांट उपयोग करतात॑. | |
| charaN | चरण.n. | foot. | पांय. | | |
| charaNe | चरणे.vt. | to graze cattle. | चारणे. गाय, म्हैश॑, बक्रा असलत्येला गौत खायाला सोडणे. | | |
| charas | चरस.n. | a type of addictive drug. | नशाच एक वस्तू. | उत्तर भारतांत कित्येल सन्यासी लोके चरस, भांग असलते नशाच पदार्थ वापरणे आहे तरीन दक्षिणांतल सन्यासींस॑ हे दंडक नाही. | |
| charaT | चरट.n. | a wooden cross-beam, resting on top of opposite walls, below tile-roof. | कवलाच खाले, भिंतीच व॑र असाच लांकडाच असव॑ साधन. | | normally a child's sleeping swing is tied to this. |
| charchaa | चर्चा.n. | discussion. debate. | वाद. वादविवाद. | ते दोघीं दीड घंटे कोण्तकी विषया व॑र चर्चा करत होते. | |
| chareevaNe | चरीवणे.adj. | shepherding. taking the cattle out for grazing. | गाय, म्हैशीला चरणाला घेऊन जाणे. | (1) मझ॑ बापा केम्हाईं सांगतील॑ "तू बरोर वाचनातर॑ गाय चरीवालाच लायक होशील॑". (2) खेड गावांत॑ गाय, बक्रा चरीवाच पाव्हूया. मझ॑ नातू अमेरिकांत्सून आलतम्हा तला गाय चराच पाव्हून सांगाला होयनाते एवढे आनंद झाले. | |
| charithr | चरित्र.n. | history. | इतिहास. | तंजावूराच चरित्रांत॑ मराठांच राज सुमार 185 वर्ष होत॑. | |
| charkhaa | चर्खा.n. | a spinning wheel to spin cotton yarn. | कापूसांतून दोरा कराच/काढाच यंत्र. चरखा. | स्वातंत्र्य समराच "स्वदेशी" आंदोलनाच समय महात्मा गांधि लोकांला चर्खाच प्रयोग कराला प्रेरणा केले. | |
| charma~ | चर्म.n. | skin. | काताड. | चर्माच रोग आलतर॑ ते थोडक्यांत॑ बरोर होयना म्हणतील॑. | |
| chathurang | चतुरंग.n. | chess. | एक रीतीच खेळ॑. सतरंग. | चतुरंगाच खेळ पहिले-पहिले भारतांतच आरंभ झाल॑ म्हणून सांगतात॑. | |
| chathurbhuj | चतुर्भुज.adj. | Mahavishnu, the God with four hands. | चार हाताच महाविष्णु. | | |
| chathurdashee | चतुर्दशी.n. | fourteenth day of each lunar fortnight. | प्रत्येक पक्षाचीं चौदावां दिवस/तिथी. | प्रति महिनेंतीन दोन चतुर्दशी येईल॑. | |
| chathurthhee | चतुर्थी.n. | fourth day of each lunar fortnight. | प्रत्येक पक्षाचीं चौथां दिवस/तिथी. चौत. चौती. चौथ. चौथी. | भाद्रपद महिनांत शुक्लपक्षाच चतुर्थी दिवसी गणपतिपूजा येते. | |
| chathurvaidya~ | चतुरवैद्य.adj. | a person who has mastered the four vedas. | चतुर्वेदी. | फार वर्षापुढे चेन्नैंत चतुरवेद नारायणाचार म्हणून एक थोर आचारे होते. त्यनी खर॑ म्हणून चार वेदीन वाचिंगट्लहोते. | |
| chathurved | चतुर्वेद.n. | the four vedas. | चार वेद॑. | | |
| chaTNi | चट्णि.n. | chutney. | एक तोंडलावण॑. | अम्ही एकदपा तिरुनलवेलीला गेलस्तम्हा तिकडल॑ एक होटलांत॑ इड्ळीच बरोर चार विधाच चट्णि खाल्लों. | |
| chaTpaT | चटपट.adv. | hurriedly. | लोक्कर-लोक्कर. जल्दी-जल्दी. | लोक्कर-लोक्कर. जल्दि-जल्दि. uis बाहेर गामांत (विदेशांत) असणार लोक तेंच-तेंच (त्यंच-त्यंच) काम स्वता करून दंडक असणामुळ कोठतरीन निघाम॑ म्हणजे चटपट निघून वेळाला जावून पावतील॑. | |
| cheenee | चीनी.n. | sugar. | साखरे. | | |
| cheer | चीर.n. | a crack. a split. | (बाहेरच भाग मात्र) लांब आकारांत॑ फुटून असणे. | सिमेंट प्लास्टर' कराला उपयोग कराच वाळूंत॑ माती असल तर॑ थोड दिवसाच नंतर भिंतीत॑ चीर पडेल॑. | |
| cheeTee | चीटी.n. | printed cotton cloth. | छापलते कापूसाच कापड. | हे काळांत थोर नगरांत॑ चीटीच "नैट-गौण" अणी चोळी हे अग्गीन कामवाले पणीं घालींगनाते. खेडे गांवांत॑ (गामांत॑) अत्ता पणीं चीटी घेणार आहेते. | चीट in sm.(1) used in the old days for frocks/blouses. (2) "chintz" in English, from चिंट in Gujarati. |
| chelaa | चेला.n. | disciple. | शिष्य. | | |
| chelaa | चेला.n. | side-kick. | उण॑ स्थितीच सहायक॑. | कपट सन्यासी नित्यानंदाच अवघड काम पोलीसाला दाखिवून देलते तजेच एक चेला म्हणून सांगतात॑. | |
| chempaNe | चेंपणे.vt. | to squeeze. to compress. | चेंपणे. चेंचणे. | आवश्य नाहीस्क॑ पिकलते फोडाला चेंपून पू काढ नको म्हणून सांगूनीं तो ऐकला नाही. अत्ता ते एक थोर व्रण (र्रण) झालाहे. | |
| chenchaNe | चेंचणे.vt. | to pound or crush roughly. | चेंचरणे. ठेंचणे. | वरुवंटांत चेंचून कराच हिर्व (हिरव॑) चिंचाच तोक्काच तोळ्लावणे (तोंडलावणे) खायाला बेष असेल॑. | |
| chenchaNe | चेंचणे.vt. | to crush and cause to bruise. | चेंचरणे. चेंपून घाव करणे. चेंदरणे. | | |
| chencharaNe | चेंचरणे.vt. | to squeeze. to compress. | चेंचणे. | | |
| chendaraNe | चेंदरणे.vt. | to crush and cause to bruise. | चेंपून घाव करणे. चेंचणे. | भिंतींत आणि बडिवताना जागृतान कराम॑. नाही तर॑ चुकून बोट चेंदरून जाईल॑. | |
| chenDu | चेंडु॑.n. | bouquet of flowers. | काठीनीशी मिळिवून बांधलते विध-विधाच फूल॑. | | from Tamil. |
| cheShTaa | चेष्टा.n. | mischief. prank. | विनोदाच खोडी. चेष्टपण॑. | मझ॑ लोंक चार-पांच वर्षाच वये असताना उजंड चेष्टा करत होता. पण अत्ता थोर्ळा झाल॑ व॑र चेष्टपण अग्गीन सोडून उदंड (उजंड) मर्यादान आहे. | |
| cheShTapaNa~ | चेष्टपण॑.n. | mischievousness. | विनोदाच खोडी. | येतां येतां तज चेष्टपण॑ जास्ती होत आहे. लाड जास्ती होऊनगेल की कायकी. | |
No comments:
Post a Comment