| .Words (using Phonetic Key) | In DM script | Meaning in English | Meanings, phonetic variations & morphes in DM | Illustrative sentences using the word | Remarks & Notes |
| bhe* | भें.n. | fear | भय. भीति | ||
| bhed | भेद.n. | separateness. difference. distinguishing | वेगळपण॑ | ||
| bheeD | भीड.n. | bashfulness. modesty | बीड. संकोच | ||
| bheeD | भीड.n. | crowd. | गुंप॑. | ||
| bheek | भीक.n. | alms | भिक्षा. भिक्षाल. भिकाळ | ||
| bheekaari | भीकारि.n. | one who begs | भीक मांगणार॑ | ||
| bheekaaripaNe~ | भीकारिपण॑.n. | stinginess | कंजूसपण॑ | ||
| bheekonDee | भीकोंडि.adj. | easily scared. timid. lacking in courage. lacking in confidence. diffident | भीखोंडि. लोक्कर भें वाटाणार॑. स्वंत शक्तीवर धैर्य/विश्वास नाहीते | ||
| bheemaakaar | भीमाकार.adj. | gigantic | मोट्ठ॑ रूपाच॑ | ||
| bheengaNe | भींगणे.vt. | to get scared | भें वाटणे | भिणे in sm. | |
| bheerangee | भीरंगी.n. | cannon. | युद्धाच एक मोट्ठ॑ आयुध॑. तोफ. | अफघानिस्थानात॑ तालिबान भीरंगींतून बामियान बुद्धाच मोट्ठ॑ विग्रहाला नाश केलते लोकसंस्कृती अण्खी इतिहासा वर केलते एक मोट्ठ॑ अपराध आहे. | from Tamil. |
| bheeShma prathijnya | भीष्मप्रतिज्ञा.n. | an inviolable and solemn pledge | दृढ प्रतिज्ञा | ||
| bheethee | भीती.n. | fear. | भें. | ||
| bhel | भेल.n. | a tree sacred to Lord Siva | बिलवा वृक्ष. बिल्वा वृक्ष. बेल वृक्ष. शिव देवाला महत्व असाच एक वृक्ष | ||
| bheL | भेळ.n. | a mixture of munchies | एक खायाच पदार्थ | ||
| bheLpoori | भेळपूरी.n. | a mixture of munchies | एक खायाच पदार्थ | ||
| bhenDaa | भेंडा.fig. | an indecisive person. | भेंडी. लोक्कुर निश्चय काढनाते मनुष. | ||
| bhenDee | भेंडी.n. | lady's finger. okra | एक भाजीपाला | ||
| bhenDee | भेंडी.fig. | an indecisive person. | भेंडा. लोक्कुर निश्चय काढनाते मनुष. | ||
| bhenkaNe | भेंकणे.vt. | to throw tantrums while crying. to bawl out while crying. | रडताना मोठ वरडा-वरडी करणे. | Note :- भेकणे in sm.The word भेंकणे is almost always used in conjunction with रडणे, for example, रडणे-भेंकणे, रडून-भेंकून, रडत-भेंकत. | |
| bheTaNe | भेटणे.vt. | to embrace | आलिंगन॑ करणे. भेटिंगणे | Note :- भेटणे in sm normally means 'to meet'. In DM the usual word for 'meeting' is मिळणे. | |
| bheTingaNe | भेटिंगणे.vt. | to embrace | आलिंगन॑ करणे | ||
| bhijaNe | भिजणे.vi. | to get wet | ओल॑ होणे | ||
| bhijivaNe | भिजिवणे.vt. | to soak in water. to wet | (पाणींत॑) बुचकळून ओल॑ करणे | ||
| bhikaaL | भिकाळ.n. | begging for alms during the thread ceremony of a Brahmin boy | भिक्षाळ. मुंज झालते वटू मागाच भीक (हे मुंजाच सणाच भाग आहे) | ल्हान पोरांना मुंज केलतर॑ तेनी भिकाळ मागाला संकोचनाते. पण, तेरा-पंध्रा वर्षाच पोरे मुंज करींगून भिकाळ विचाराला फार लाजिंगतील॑. | the usual chant for this is "भवति भिक्षां देही". |
| bhikaaL | भिकाळ.n. | alms obtained during the thread ceremony | मुंजींते भीक मागून मिळ्लते साधन॑. भिक्षाळ | ||
| bhikShaa | भिक्षा.n. | alms | भीक. भिकाळ. भिक्षाळ | ||
| bhikShaa maangaNe | भीक मांगणे.vt. | to beg | भिक्षा मांगण॑ | ||
| bhikShaaL | भिक्षाळ.n. | alms | भिकाळ. भिक्षा. भीक | ||
| bhikShoo | भिक्षु.n. | a religious mendicant who seeks alms and gifts | भिक मांगून उपजीवन कराच सन्यासि | ||
| bhinne~ | भिन्न.adj. | divided | वांटून असाच | ||
| bhinne~ | भिन्न.adj. | parted. separated | वेगळ॑ वेगळ॑ झालते | ||
| bhinne~ | भिन्न.adj. | distinct. different. | प्रत्येक | ||
| bhinth | भिंत.n. | wall | भिंत. ईटाच एक बांधोटि | ||
| bhirkaavaNe | भिरकावणे.vt. | to throw away | दूर टाकणे | भिरकावणे/भिरकाविणे in sm. | |
| bho*chaNe | भोंचणे.n. | ground nut | भोईंचणे. भोंईंच खाले मूळांत॑ वाढाच एक शेंगा | शेंगा in sm. | |
| bho*ee* | भोंईं.n. | floor of a house | भोई. भोयें. भोहें. घराच भोंईं. | भुई or भोई in sm. | |
| bho*ee* | भोंईं.n. | ground. earth | भूमी. भोयें. भोहें | ||
| bhoee | भोई.n. | the ground. earthern floor. floor of a house etc. | भोहें. भोयें | भुई in SM | |
| bhoee*chaNe | भोईंचणे.n. | ground nut | भोंचणे. भोंईंच खाले मूळांत॑ वाढाच एक शेंगा | ||
| bhog | भोग.n. | enjoyment | सुखाच अनुभव | ||
| bhog | भोग.n. | endurement. experience of pleasure or pain | सुखाचीं दुखाचीं अनुभव | ||
| bhogaNe | भोगणे.vt. | to enjoy | सुख अनुभव करणे | ||
| bhogaNe | भोगणे.vt. | to endure | सोसणे. सहन करणे | ||
| bhogaNe | भोगणे.vt. | to experience | अनुभव करणे | ||
| bhogee | भोगी.n. | a day before Makarasankranti | मकरसंक्रांतीच पुढच दिवस | ||
| bhogi | भोगि.n. | an epicurean. one who delights in enjoyment | सुख अनुभव करणार | ||
| bhohe* | भोहें.n. | the ground. earthern floor. floor of a house etc. | भोयें. भोई . भोंईं. घराच भोंईं | ||
| bhojana~ | भोजन॑.n. | meals. food | जेवाच पदार्थ. जेवण | ||
| bhokaa | भोका.n. | a male cat. tomcat | दादिगा मांदर॑. बोका | ||
| bhokaa | भोका.adj. | a loutish uncouth person | बोका. दांडगा-भोका | ||
| bhomaraa | भोमरा.n. | spinning top. | फिराच एक बावोली. भोवरा. बोंबरम (Tamil). | ||
| bhomaraa | भोमरा.n. | eyebrow. | भोवरा. भौमा. भौमाइ. डोळेच व॑र कपाळांतल॑ केंस. | (1) here the implied meaning of भोवरा/भोमरा is "a curl or ring of hair" and hence applied to eyebrow).
(2) भुवई /भुवया /भंवई /भिंवई /भोंई in SM. | |
| bhomaraa | भोमरा.n. | any spinning contraption. | भोवरा. एकच ठिकाणी वृत्ताकारांत फिराच यंत्र. | कर्नाटकांत अत्तपणीन खेडेगामांत बैल बांधलते भोमरांत्सून ऊंसाच रस पिळून काढाच पाव्हूया. | |
| bhompaLaa | भोंपळा.n. | red pumpkin | एक विधाच भाजीपाला | भोपळा in sm. | |
| bhomvaraa | भोंवार.n. | the circular walk/path taken by the bullocks while working in a traditional oil mill | तेलघाणेंत॑ बैल चालाच वृत वाट | उदंड वर्षा पुढे अम्च ल्हान गामांतल॑ भोंचणेच, खोब्राच, तिळाच अस विध-विधाच तेल काढाला एक तेलघाणा होत॑. तथे काम कराच बैल दोनीं पूरा दिवस भोंवारांत॑ चालाच पाह्यलतर मला संकट वाटत होते. अत्ता असल॑ काम सर्वीं 'मिषीनांत/ मिल्लावाटे' करतात. | |
| bhonkaLNe | भोंकळणे.vt. | barking of dog. | कुत्राच वरडा | भुंकणे in MM. | |
| bhonthaala~ bhinth | भोंताल-भिंत॑.n. | compound wall | बांधणीच अथवा जमीनाच भोंताले बांधलते भिंत॑ | ||
| bhonthaale~ | भोंताले.n. | all around | एक ठिकाणाच चार पठीसीं | भोवताली/भोवती in sm. | |
| bhoo*s | भूंस.n. | chaff. husk. bran | कोंडा. दाणेच वरच हलक॑ चिप्पा | भूस in sm. | |
| bhoobhang | भ्रूभंग.n. | a frown. | शिडक (तोंड). | मझ बापाला र्राग आलतर शिवा देनात॑. र्राग आलते खूण त्यंच भ्रूभंग पाव्हून अम्ही कळींगुया तेनाला अम्ही कराच अवडल॑ नाही म्हणून. | |
| bhoochakra~ | भूचक्र.n. | popular name of a fire cracker | भोईंत फिराच एक पटाकि | ||
| bhoodaan | भूदान.n. | gift of land | जमीन दान द्याच॑ | ||
| bhoogarbh | भूगर्भ.n. | the interiors of the earth | भूमीच आंतल॑ भाग | ||
| bhoogarbhashaasthr | भूगर्भशास्त्र॑.n. | geology | भूगर्भा विषयाच शास्त्र॑ | ||
| bhoogoL | भूगोळ.n. | the globe of the earth | भूमंडल॑. भूमिच गोळ | ||
| bhook | भूक.n. | hunger | पोटाला जेवण॑ पह्जे अस वाटाच॑ | ||
| bhook thaan | भूक-तान॑.n. | hunger and thirst | भूकीं दाहीं | ||
| bhookaaLu | भूकाळु.adj. | one who craves for food | सदा खाणेच वर ध्यान असणार | तेवढालीं अम्च मन्नेच कारण. रिकामी असलतर॑ भुकाळू असतील॑. तेच लोकांना उदंड काम देलतर॑ खायाच-पीयाच॑ विसरून कामांतच ध्यान देतील॑ | |
| bhookamp | भूकंप.n. | earthquake | भूचलन॑. भूमीच आंतल॑ शक्तीमुळे भोई हलणे | ||
| bhookhanD | भूखंड.n. | continent | महाद्वीप (उदा: आफ़्रिका, जंबुद्वीप॑) | ||
| bhoolok | भूलोक॑.n. | earth | भूमि. भूमंडल॑ | ||
| bhoomaach jevaNe | भूमाच जेवण॑.n. | janavasa feast | जानवासाच जेवण॑ | ||
| bhoomadhy rekhaa | भूमध्यरेखा.n. | equator | भूमध्यरेखा | भूमध्यरेखाच जवळ असाच प्रदेशांत॑ सूर्याच उष्ण जास्ति अनुभव होईल | |
| bhoomanDal | भूमंडल॑.n. | earth's globe | भूगोळ. भूमी | ||
| bhoomi | भूमि.n. | ground | भोई | ||
| bhoomi | भूमि.n. | earth | भूलोक॑ | ||
| bhoomikaa | भूमिका.n. | a role or part in an event like drama, cinema etc. | एक नाटक नाहीतर॑ सिनिमांत खेळाच भाग. | ||
| bhoomipoojaa | भूमिपूजा.n. | ceremony marking the start of a new building construction | एक नव घर बांधाच पुढे ते घर बांधाच भूमीला कराच पूजा | ||
| bhoomiputhra~ | भूमिपुत्र.n. | son of the soil | परंपरांतून एकच गावांत॑ राहणार॑ | ||
| bhoor | भूर.adv. | away, outside, beyond. | बाहेर दूर. | baby-talk used while talking with infants. | |
| bhoosenaa | भूसेना.n. | infantry | पायसेना. | ||
| bhooShaN | भूषण.n. | embellishment | अलंकार. शोभा | ||
| bhooth | भूत.n. | a spirit of a dead person | पिशाच | ||
| bhooth dharaNe | भूत-धरणे.vi. | to be possessed by a an evil spirit | भूताच बाधा होणे | ||
| bhootha preth | भूत-प्रेत.n. | evil spirits | पिशाच, ब्रह्मराक्षस हे रीतीच दुर्देवता | ||
| bhoothakaaL | भूतकाळ.n. | the past period | मागे गेलते काळ | ||
| bhoothakaaL | भूतकाळ.n.(gram) | past tense | (व्याकरण॑) पुढे झालते क्रीया विषयीं सांगाच क्रियापदाच काळ॑ | ||
| bhoothbangLaa | भूतबंगळा.n. | haunted house | भूत धरलते घर | ||
| bhovaraa | भोवरा.n. | spinning top. | फिराच एक बावोली. भोमरा. बोंबरम (Tamil). | ||
| bhovaraa | भोवरा.n. | eyebrow. | भोमरा. भौमा. डोळेच व॑र कपाळांतल॑ केंस; | (1) भुवई /भुवया /भंवई /भिंवई /भोंई in SM. in SM. (2) here the implied meaning of भोवरा/भोमरा is "a curl or ring of hair" and hence applied to eyebrow). | |
| bhovaraa | भोवरा.n. | any spinning contraption. | भोमरा. एकच ठिकाणी वृत्ताकारांत फिराच यंत्र. | अगाऊच काळांत तेली लोके भोवरांत बैल बांधून तेल काढत होते. | |
| bhowmaa | भौमा.n. | eyebrows. | भौमाइ. भोवरा. भोमरा. डोळेच वर्च भागांतल॑ केंस | भुवई/भंवई/भिंवई/भोंई/भोंवई in sm. | |
| bhowmaayee | भौमाइ.n. | eyebrows. | भौमा. भोवरा. भोमरा. डोळेच वर्च भागांतल॑ केंस | कित्येक बायके त्यंच भौमा/भौमाइ पूर्त काढूनटाकून "ऐब्रो पेनसिल" वाटे लैन घालींगतात॑. | भुवई/भंवई/भिंवई/भोंई/भोंवई in sm. |
| bhoyee | भोई.n. | the ground. earthern floor. floor of a house etc. | भोहें. भोयें | भुई in SM | |
| bhraanth | भ्रांत.n. | madness | वेड॑ | ||
| bhrama~ | भ्रम.n. | mental confusion. incoherence of mind. daze | मनाच गोंधळ॑ | ||
| bhramaNe~ | भ्रमण.n. | revolution. orbiting | प्रदक्षिणा | ||
| bhramaNe~ | भ्रमण.n. | rotation | फिरणे | ||
| bhraShT | भ्रष्ट.adj. | excommunicated. thrown out of society | स्वंत॑ जातींतून बाहेर काढूनटाकलते | ||
| bhraShT | भ्रष्ट.adj. | corrupted (language) | अपभ्रंश झालते | ||
| bhraShTaachaar | भ्रष्टाचार.n. | corruption | लांच घेणे/देणे | ||
| bhroobhang | भ्रूभंग.n. | a frown | शिडक (तोंड). | मझ बापाला र्राग आलतर शिवा देनात॑. र्राग आलते खूण त्यंच भ्रूभंग पाव्हून अम्ही कळींगुया तेनाला अम्ही कराच अवडल॑ नाही म्हणून. | |
| bhuj | भुज.n. | arm | हात | ||
| bhujang | भुजंग.n. | the divine snake Ananth on which Lord Vishnu reclines | महाविष्णु शयन कराच दिव्य सरप अनंत | ||
| bhujang | भुजंग.n. | a snake (usually cobra) | सरप॑ (नाग सरप॑). | ||
| bhujangaasan | भुजंगासन.n. | a yogic posture imitating the raised hood of the cobra | योगाच एक आसन (नाग सर्पाच फणास्क असाच॑) | नित्य भुजंगासन केलतर मादाच दुखणे (सूळ) असना. आंग पणीं गून पडनास्क थाटून असल॑ | |
| bhukaa | भुका.n. | a type of fragrant powder applied during auspicious occasions. | बुका. शुभ संदर्भांत लावाच एक विधाच सुगंध पूड. | अम्ही क्रिष्णगिरी पांडुरंग-विठ्ठलाच देऊळाला गेलतेम्हा देवाच प्रसादाच बरोर पंढरपूरांतून आणिवलत॑ बुका पणीन देले. | |
| bhukaa bheTaNe | भुका भेटणे.n. | a ritual during a wedding when the भुका powder is applied mutually on each other between the groom's and bride's families. | बुका भेटणे. वराडाच वेळी नवरा अणी नवरीच घरचे एकएर्क्यांचीन आंगाला बुका लावाच पद्धत॑. | this denotes the happy and auspicious coming together of the two families. | |
| bhurashee | भुरशी.n. | mould or fungus formed due to dampness | बुरशी. बुरसी. बुरटा | ||
| bhurkaa | भुर्का.n. | a veil over the head and face (worn by Muslim women) | बुर्का. बुर्खा. मुसलमान बायके डोस्केच वरून पूरा आंग झांकून असासक॑ नेसाच कापड॑ | घराच जवळ एक 'सूपर मारकेट' आहे. तथे कित्येक बायके भुर्का घालिंगून/नेसींगून येऊन ल्हान-ल्हान सामान चोरतात॑ म्हणून मी ऐकलों. तथेल॑ मेनेजाराला विचारताना त्यंचान काहीं कारला होयना अस सांगटले | |
| bhurkaT | भुरकट॑.adj. | dull in appearance. dull coloured | रंग गेलतास्क॑ असाच॑ | मझ॑ बहीण पांच हदार रुपे घालून रेशमाच लुगड घेटली. तिला ते कस अवडलकी कळत नाही. पाह्याला अत्ताच भुरकट आहे. तेवढे मोलाच लुगडास्क वाटत नाही ! | |
| bhuTTaa | भुट्टा.n. | ear of a corn | मक्का जोळाच खायाच भाग | ||
| bhuvan | भुवन.n. | world | भूलोक |
No comments:
Post a Comment