ch (च) 2 (chethanaa to churmuraa)

.Words (using Phonetic Key)	In DM script	Meaning in English	Meanings, phonetic variations & morphes in DM	Illustrative sentences using the word	Remarks & Notes
chethanaa	चेतना.n.	vitality.	जीवशक्ती.
chichondaree	चिचोंदरी.n.	shrew.	उंदीरास्क॑ एक ल्हान प्राणि. चिचुंदरी. चुचुंद्री. चिचोंद्री	चिचोंदरी एक रूक्ष प्राणी आहे. चार-चार घंटेला पोट भरिवल नाहीतर॑ भूकांत मरूनजाईल म्हणून वेगळ॑ ल्हान प्राणींला खायाच प्रयत्नांत तज श्रद्धा सदाहीं असत॑.	चिचुंद्री/चिंचुद्री in sm.
chichondree	चिचोंद्री.n.	shrew.	उंदीरास्क॑ एक ल्हान प्राणि. चिचुंदरी. चिचोंदरी. चुचुंद्री	वेगळ॑ वाट नाही म्हणताना तजपक्षा मोठ जंतूला आक्रमण कराला चिचोंद्री श्रम करल॑.	चिचुंद्री/चिंचुद्री in sm.
chichundaree	चिचुंदरी.n.	shrew.	उंदीरास्क॑ एक ल्हान प्राणि. चुचुंद्री. चिचोंदरी. चिचोंद्री	पाह्याला सुमार एक सार्खच असलतरीन उंदीरहीं चिचुंदरीहीं दोन वेगळ॑ वेगळ॑ वर्गाच प्राणी आहे.	चिचुंद्री/चिंचुद्री in sm.
chidaanand	चिदानंद.n.	intellectual bliss.	ज्ञानाच आनंद. ब्रह्मानंद.
chiDivaNe	चिडिवणे.vt.	to irritate.	राग आणिवणे. शिडिवणे.
chiDka~	चिडक॑.adj.	peevish.	शिडक॑	तज चिडक॑ तोंड पाहतानच कळते तला कोण की अपमान केले म्हणून.
chiDkor	चिडकोर.adj.	peevish. irritable. hot-tempered.	लोक्कुर राग येणार. शिडकोर
chiDNe	चिडणे.vi.	to get irritated.	राग येणे. शिडणे.
chikaar	चिकार.n.	plenty.	उदंड॑. उजंड॑. भरून.
chikaT	चिकट.adj.	sticky.	चिकट होणे.	तेलाच भांडी बरोर घासना तर॑ ते शिवताना चिकट वाटेल॑.
chikaTNe	चिकटणे.vi.	to stick to.	चिकटून असणे.	उन्हाळांत॑ बहेर गेल तर॑ घाम सुटून कापड आंगाला चिकटणे मला थोडक पणीं अवडनाच अवडना.
chikhol	चिखोल.n.	slush. wet mud.	चिक्कोल.	दोन-तीन महिना पसून बांगळूरांत॑ कॉरपरेषन लोके तेवढ॑ बीदीं खांडून ठिवलाहेत॑. पाऊसाळांत॑ घरांतून बाह्येर उतराला होयनाते एवढ॑ चिखोल झालाहे.
chikithsaa	चिकित्सा.n.	medical treatment.	ओखद देवून आंग बरोर करणे.	अम्च॑ शेदारल॑ घरच॑ म्हातारे मनुषाला स्ट्रोक येऊन हॉसपिटलाला बलाईंगून गेले. दहा दिवस तिकड ऐ.सी.यूंत ठींगून नंतर॑ पाठिवसोडले. कराच अग्गीन करणे झाल॑, अण्की इथपर काय चिकित्सा देलतरीन वांचाला होईना म्हणून सांगूनटाकले.
chikithsaalay	चिकित्सालय.n.	hospital.	हास्पिटल.
chikkaT	चिक्कट.adj.	sticky.	चिकटून असण॑.
chikkee	चिक्की.n.	a sweet made of jaggery, nuts, gram etc.	एक गुळ्चीट पदार्थ.	मुंबईच जवळच॑ लोणावालांत॑ चोक्कोट चिक्की मिळल॑. ते चिक्कीच नावच "लोणावाला चिक्की" म्हणतात॑.
chikkol	चिक्कोल.n.	slush. wet mud.	चिखोल. मातीहीं पाणीहीं मिळून झालते मउ साधन॑.	दोन-तीन महिना पसून बांगळूरांत॑ कॉरपरेषन लोके तेवढ॑ बीदीं खांडून ठिवलाहेत॑. पाऊसाळांत॑ घरांतून बाह्येर उतराला होयनाते एवढ॑ चिक्कोल झालाहे.
chikkolaach phod	चिक्कोलाच-फोड.n.	fungal infection of the toe joints.	ओले अथवा चिक्कोला मुळे पांयेंच बोटाच मध्ये याच फोड.	पाणींत/मातींत अधीक काम करणारांस॑ चिक्कोलाच-फोड येणे सहजच.
chikkoo	चिक्कू.n.	sapota fruit.	एक फळाच नाव.	चिक्कूच पंडू अधीक खाल्ल तर॑ पोटसूळ येईल म्हणतील॑.
chikTivaNe	चिक्टिवणे.vt.	to stick.	गोंद लावून चिकटणे	राष्ट्रीय पार्टींच तंटा फार झालहे. कोठ कोठ ठाम मिळते की तिक्कड अग्गीन त्यंच नोटीस चिक्टिवून परिसर पूरा विकार करूनटाकतात॑.
chillar	चिल्लर.n.	small coins. change.	ल्हान मोलाच पैसाच नाणय॑.
chimaNaa	चिमणा.adj.	a cute little boy.	चुमणा.
chimaNee	चिमणी.adj.	sparrow.	चुमणी.	अम्च घराच बाल्कनींत तुळसीच रोप आहे. तज शेदारीच एक मातीच परातांत अम्ही पाणी ठिवतों. दिसोडी पाष्टे (पाहटे) दोन चिमणी येऊन आंघोळी करून तुळसीच बीं तोडून उडून जात॑. ते दोघीं गेल जन्मांत ब्राह्मण असलासाम॑ !
chimaT	चिमट.n.	pinch.	दोन बोटाच मध्ये चेंपणे. चुमट.	ते पोर अन्याय खोडी करत होता म्हणून मी तला एक चिमट देलों.
chimaT	चिमट.n.	a pinch (of anything).	दोन बोटाच मध्ये चिमटून काढाच एवढ॑. नंखर॑. चिमटा. चुमटा.	आज केलते भाजीला एक चिमट मीठ उणे आहे.
chimaTaa	चिमटा.n.	a pinch (of anything).	दोन बोटाच मध्ये चिमटून काढाच एवढ॑. नंखर॑. चिमट. चुमटा.	आज केलते भाजीला एक चिमटा मीठ उणे आहे.
chimaTaa	चिमटा.n.	pincers. tongs.	चिमटी. इडिक्कि (tamil).	विदेशाला जाताना अम्च लोक॑ मुख्य म्हणून घेऊन जायाच भांडींच बरोर चिमटा अवश्य असेल.
chimaTaNe	चिमटणे.vt.	to pinch.	चुमटणे. दोन बोटाच मध्ये चेंपणे.
chimaTee	चिमटी.n.	pincers. tongs.	चिमटा. इडिक्कि (tamil).
chinch	चिंच.n.	tamarind fruit used in cooking.	संपाकाला उपयोग कराच एक रीतीच फळ॑.	दक्षिण भारतांत॑ संपाकाला चिंच फार उपयोग करतील॑.
chinch meeTH	चिंच-मीठ.adj.	sour/tangy and salty.	अंबटीं मीठाचीं रूच.
chinchoNe	चिंचोणे.n.	tamarind seeds.	चिंचोणी. चिंचाच बीं.
chinchoNee	चिंचोणी.n.	tamarind seeds.	चिंचोणे. चिंचाच बीं.	चिंचोणी भाजून खायाला बेष असल॑.
chindhi	चिंधि.n.	a rag. tattered cloth or garment.	फाटक॑ कापड. वातर॑.	कुर्सी, पलंग, चौरंग असलते साधन पुसाला म्हणून केम्हाहीं (केम्हीं) दोन तीन चिंधि अम्च॑ घरांत असेल॑.
chinha~	चिन्ह.n.	a sign. a mark. a symbol.	खूण. अडयालम (tamil).	कपाळांतल॑ नामाच चिन्ह पाव्हून तमिल अय्यंगारां मध्ये तेनी तेनकिळैका वडकिळैका म्हणून सांगाला होईल.
chinmaya~	चिन्मय.n.	of pure intelligence.	शुद्ध ज्ञान.
chinthaa	चिंता.n.	worry. anxiety.	संकट योचना.	लोंक बरोर वाचनास्क॑ अवघड पोरांच बरोर हिंडत आहे म्हणून मझ॑ मित्राला थोर चिंता झालाहे.
chinthaa	चिंता.n.	thinking. pondering.	योचना करणे.	तो कां अस॑ बोलला म्हणून कित्ती चिंता करून पाह्यल तरीन मला समजल नाही.
chinthanaa	चिंतना.n.	contemplation. deep thinking.	गाढ विचार.
chipaLyaa	चिपळ्या.n.	the two small wooden sticks or flats used for clapping and accompanying a musical discourse.	हरिकथा कालक्षेप (कीर्तन) करताना वाजिवाच लांकडाच ल्हान वाद्य.
chippaa	चिप्पा.n.	peel/rind of a fruit.	फलाच सालपट.	केळे सोलून चिप्पा बीदींत॑ घाट्ल तर लोक ते तुडिवून निसरून पडतील.
chippi	चिप्पि.n.	seashell.	शिंप.	अम्ही ल्हान अस्ताना अम्च घर समुद्राच जवळ होत॑. तम्हा नित्य संध्याकाळी समुद्राकडे जावून चिप्पि हुडुकून काढणे अम्च एक खेळ होत॑.	from Tamil
chiraDa~	चिरड॑.n.	irritation. annoyance.	मनाच तंटा.	तो पुन्हा-पुन्हा सांगिट्ल तेच सांगत असतो. ऐकून मला चिरड॑ येते.
chiraDa~	चिरड॑.n.	derisive or disdainful attitude.	उणीवता. एळक्करम (tamil).	अरुणोदि उठून दंडक झालते लोकांला उशीर होऊन उठाच लोकांना पाह्यिल तर चिरड॑ अस्ते.
chiraDee	चिरडी.n.	a piece of cloth (shorter than a sari) used by poor women to cover themselves.	दरिद्र बायके नेसाच लुगडाच पक्षा ल्हान असाच एक कापड.	ग्रामांत काम मिळनास्क॑ तथेले दरिद्र लोक पट्ट्णाला येऊन रोडाच कोनेंत संसार करणे, अणी त्यंच बायका चिरडी नेसून असणे, लेंकरे नावगान॑ हिंडणे, हे सर्वीन पाह्याला फार कष्ट वाटते. देव म्हणणर एकला आहे का नाही का म्हणून संदेह पणीं येते.
chiraNe	चिरणे.vt.	to cut into pieces. to slice.	कापून ल्हान-ल्हान फोडी करणे.	आवक्काई लोणचे करताना गोट्टीनिशी चिरून घालणे आहे.
chiranjeevee	चिरंजीवी.adj.	immortal.	अमर.	हिंदु पुराणांत॑ सात चिरंजीवी आहेत.
chirmore	चिरमोरे.n.	a snack made of parched-rice, mixed with assorted fried and roasted munchies.	भाजलते पोहेंत॑ विध-विध पदार्थ तळून घालून केलते मिक्स्चर (English). चुरमोरे. चुरमुरा. मुरमुरा.	चिरमोरे खायाला बेष असलतरीन, जास्ती खाऊनटाकलतर॑ पोटाला तंटा होईल.
chiroTee	चिरोटी.n.	a sweet poori like preparation of several layers made of chiroti rava.	एक प्रत्येक र्रवांत॑ केलते पूरीस्क॑ असाच एक गुळ्चीट पदार्थ.	चिरिटीच बरोर साखरेच पूड अणी बादाम-दूध मिळिवून खाणे आहे.
chiTapaankharoo	चिटपांखरू.n.	butterfly. moth.	चित्तपांखरू.		this is a prakrit form for चित्र-पक्षी. चित्र becoming चित्त and पक्षी becoming पाखरू.
chiTapaankharoo	चिटपांखरू.n.	a small bird. एक ल्हान पक्षी.	एक ल्हान पक्षी.
chiTapaankharoo	चिटपांखरू.n.	any flying insect.	चित्तपांखरू.
chiTapaankharoo	चिटपांखरू.n.	an expression denoting utter stillness or solitude.	एकदम विजन स्थळाला (ओस स्थळाला) उद्देश करून सांगाच एक गोष्ट.	देऊळाच सदस्य लोके मला त्यंच एक कार्यक्रमाला मुख्यअतिथी म्हणून बलावले. पण, मी जाऊन पाह्ताना तथ॑ चिटपांखरू पणीं होतनाही.	from चिट (still, silently) and पांखरूं (a bird).
chithaa	चिता.n.	funeral pyre.	प्रेताला जळिवाच विस्तु.
chithaa bhasma~	चिताभस्म.n.	funeral ashes.	चितांतूं काढलते भस्म.	शव-संस्कार झाल नंतर॑ चिताभस्म समुद्रांतकी नदींतकी मिळिवणे आहे.
chithaa bhoomee	चिताभूमी.n.	cremation ghat.	स्मशान.	दिवसों-दिवस बंगळूर पट्णाच जनसंख्या वाढत आहे अणी त्यामळे नव॑ फ्ळाटांच संख्याहीं वाढत आहे. परिस्थिती एवढ॑ मोस॑ झालाहे म्हणजे, चिताभूमींत बांधलते फ्ळाट पणीं घ्याला लोके तय्यार आहेत॑.
chithr	चित्र.n.	picture.	पेट. पट.	शंभर वर्षाच पुढे राजा रविवर्मा होढलते (ओढलते) चित्र अत्ता पणीं उजंड प्रचारांत॑ अहे म्हणताना त्यंच चित्रकला किती थोर होत म्हणून कळींगुया.
chithraa	चित्रा.n.	name of one of the 27 stars of Hindu astrology.	हिंदु ज्योतिषांतल॑ 27 नक्षत्रांत॑ एक नक्षत्राच नाव.	अम्च लोंकाच जातका प्रकार तज नक्षत्र चित्रा अणी राशी तुला आहे.
chithraahoothee	चित्राहुति.n.	food kept for devas on the right side of the leaf before partaking of food.	जेवाच पुढे देवतांला म्हणून पानाच उजवकडे ठिवाच भाताच घांस.	चित्राहुति करताना "चित्राय नम:, चित्र्गुप्ताय नम:, यमाय नम:, सर्व भूतोभ्यो नम:" अस॑ सांगून जेवाच पानाच उजवपटीस तीन-चार कणे भात एकाच-खाले-एक ठिवणे आहे.
chithraannaa	चित्रान्ना.n.	a type of rice preparation.	भातांत॑ केलते एक पदार्थ. फोड्णीच भात.	पास्टेच (पाष्टेच) पल्हाराला (फल्हाराला) चित्रान्ना म्हणून मझ॑ बाईल मला सांगतानाच मला वाटले, रात्रीच उरलते भातांत॑ ते केलसेल॑ म्हणून !
chithrgupth	चित्रगुप्त.n.	celestial account-keeper for Yama.	पाप पुण्य हे विषयांच इषोब ठिवाच यमदेवाच एक अधिकारी.	कायस्थ, माथूर असलते वर्गांत असणार लोके चित्रगुप्ताच वंशांत मिळ्लतेनी म्हणतात॑.
chithrkaar	चित्रकार.n.	painter of pictures.	पेट (पट) होढणार/ओढणार.
chithrkalaa	चित्रकला.n.	the art of drawing or painting.	पट होढाच/ओढाच कला.	वर्षा-वर्षी बंगळूरांत कुमार-कृपा बीदींत चालाच चित्रकला प्रदर्शन उदंड प्रसिद्ध झालाहे अणी त्यांत भाग काढाला पूरा देशांतून कलाकार/चित्रकार येतात॑.
chithrvadh	चित्रवध.n.	massacre. decimation.	अनेकांस॑ क्रूर होवून मरिवणे.	महाभारत युद्ध झालांपिरी पांडवांच सैन्याला अश्वत्थामा रात्रीच वेळ त्यनी झोंपींत असताना चित्रवध केले.
chithrvadh	चित्रवध.fig.	reduce to naught or gibberish.	सत्यनाश.	मझ लेंकीच वराडांत॑ "रिसप्षनाला" कोणाच की शिपारीशांत॑ गाणेच कचेरी एर्पाड केलोतों. पण, कचेरी केलत्या ते कार्यक्रम चित्रवध करून मझ॑ मान काढूनटाकला. मला नवराच घरच लोकांला तोंड दाखिवाला होयनास्क॑ झाल॑.
chiththapaankharoo	चित्तपांखरू.n.	any flying insect	चिटपांखरू.
chiTTi	चिट्टि.n.	small notings in a paper.	कागदांत॑ लिव्हलते ल्हान विषय	डोक्टर लिव्हून देलते ओखदाच चिट्टि हरपून गेलते मळे मला पुन्हा एक दपा डोक्टराकडे जामते पडले.
chiTTi	चिट्टि.n.	a list (of any thing).	विषयांच चिट्टि.	संपाकाला आवश्य आहेते सामग्री अग्गीन बाजू असाच दुकानांतूनच अम्ही घ्याच॑. महिना महिनेला चिट्टि लिव्हून पाठिवलतर॑ ते अग्गीन दुकानाच पोर घरांतच आणून घालूनटाकल॑.
chiTTi	चिट्टि.n.	a type of small (monthly) savings normally practiced by housewives and encouraged by shop keepers to obtain interest free finance.	दुकानवाले (साधारण॑ होऊन बायकेंला) महिना-महिना पैसे मिळिवून सामान घ्याला प्रोत्साह करिवाच एक पद्धती.	(1) मध्यम वर्गाच बायके जास्त म्हणून चिट्टि बांधतात, कारण 5/6 तेतीच नंतर॑ पैसे हातांत॑ उरेल का म्हणून त्यंच मनांत॑ भें अस्त॑. (2) कां म्हणून कळना, बायकांस॑ चिट्टींत॑ मिळणे म्हणजे फार उत्साह असत॑.	from Tamil.
cho-cho	चोचो.n.	name of a vegetable.	चौ-चौ. एक भाजीपालाच नाव.	(1) मेक्सिको राज्यांतून वेगळ॑ देशाला प्रचार झालते हे भाजीपालाला ते राज्यांत "चयोटे" म्हणतात. भारतांत हेला चौचौ म्हणून पणीं सांगतात. (2) चौचौच खर नाव चोचो म्हणून भरूनदनास कळना.
chokhaT	चोखट.adj.	good. fine. excellent.	ओंगळाच विरुद्ध. चोक्कोट. चक्कोट. चखोट. चोखोट.		better चोखट. चोख in MM means "clean, pure, apt, good" etc.
chokhoT	चोखोट.adj.	good. fine. excellent.	ओंगळाच विरुद्ध. चोखट. चखोट. चोक्कोट. चक्कोट.		better चोखट. चोख in MM means "clean, pure, apt, good" etc.
chokkoT	चोक्कोट.adj.	good. fine. excellent.	ओंगळाच विरुद्ध. चक्कोट. चखोट. चोखोट. चोखट.	दुसरेंस अम्ही चोक्कोट केलतर॑ एक दिवस तज चोक्कोट परिणाम येऊनच सरल॑.	better चोखट. चोख in MM means "clean, pure, apt, good" etc.
chokkoT sarap	चोक्कोट सरप.n.	cobra snake.	नागसरप. नागराजा.		better चोखट सरप. this is a direct transliteration from the Tamil नल्ल-पांबु, meaning "good snake".
chokkoT thel	चोक्कोट तेल.n.	gingili oil. sesame oil.	तीळाच तेल. चक्कोट/चखोट/चोखोट/चोखट तेल	Note :- better चोखट तेल. This word appears to be a direct transliteration from the Tamil word नल्लेण्णै, meaning "good-oil". The Tamil word itself appears to be morphed from एळ्ळेण्णै, "एळ्ळु" in Tamil meaning "sesame".
choLaNe	चोळणे.vt.	to rub with hand.	हाता वाटे रगडणे/घासणे.	मला दोन दिवसा पसून उजव डोळे कंड होत होते. रत्री झोंपींत॑ मला कळनास्कच ते चोळून चोळून अत्ता तंबड झालाहे.
choLee	चोळी.n.	blouse.	बायका थान झांकून नेसाच वस्त्र.	हे काळाच फॅषनाच (अलंकाराच) चोळी शिवाला शंपीलोक (दर्जीलोक) उण॑ पक्षा एक हदार रुपे काढतात म्हणून ऐकून मला विश्वास होत नाही.
choLoon maaraNe	चोळून-मारणे.met.	to harass. to squeeze the hell out someone.	फार उपद्रव देणे.	साधारण म्हणून वरला काम जास्त घेटल तर "चोळून मारतो" म्हणून सांगणे आहे. पण, वेगळ॑ विधांत पाह्यल॑ तर॑ ते अम्च चोखोटालाच म्हणींगाम॑. कारण, तजमळे नव-नव काम शिकाला अवकाश मिळते.
chombu	चोंबु.n.	a small vessel for carrying or pouring water etc.	तांबे. पाणी भरून टिवालकी ओतून घालालकी वापराच एक ल्हान पात्र	जुने काळांत नाहणींत आंघोळी कराला तांबेच चोंबु वापरत होते, पण अत्त हे काळांत प्ळास्टिकाच मग वापरात॑.	चंबु in sm.
chompaaLaa	चोंपाळा.n.	an indoor swing with a large flat wooden plank, hung by four chains.	चोपाळा. जोपाळा. झोपाळा. घरच आंत॑ चार सांखळींतून लोंबून घालाच लांब रुंदाच लांकडाच पालणा/ झूला.	चोंपाळा जोरान॑ लोटलतर॑ ल्हान लेंकरांस॑ तजांत॑ बसाला भें वाटेल॑.
choo choor	चूरचूर.n.	pieces. shattered bits.	मोडून चुक्कुनूर झालते.	बरोरल॑ श्रद्धा दाखिवस्नास्क॑ अर्सा हाती काढताना चुकून खाले पडून चूरचूर झाल॑.
chooDaamaNi	चूडामणि.n.	crest jewel.	किरीटांतल॑ रत्न.
chook	चूक.n.	a wrong thing. a mistake.	चूक.	केलते चूकाला प्रायश्चित्त कराच पक्षा, ते बरोर करणेच चोखोट.
chook	चूक.n.	error.	चूक.	इषोबाच परीक्षांत॑ मझ॑ नातु एक चूक केलत्यामळ॑ शंभराला शंभर मिळ्ळ॑ नाही.
chook	चूक.n.	blunder.	चूक.	1962 च भारत-चीन युद्धांत॑ अम्च॑ देशाला थोर पराजय झाल॑. अम्च॑ प्रधानमंत्री जवहरलाल नेहरू चीनाला आवश्याच पक्षा अधीक विसंबून अम्च॑ सेनाला बरोरल॑ तय्यारींत॑ ठींगनाते चूकामळे अम्हाला हे पराजय सोसांवत॑(सोसामते) पडले.
chook	चूक.n.	fault.	चूक.	नवरीच थोरळा भाऊच मूर्खपणा मळे हे वराड राहून गेल॑. पूरा चूकीं तजेच.
chook	चूक.n.	mistaken. incorrect.	चूक.	तंजाऊर मराठी पुणे मराठीच एक अशुद्ध रूप आहे अस॑ एक चूक अभिप्राय लोकांस आहे.
chook saangaNe	चूक सांगणे.vt.	to find fault.	आरोप करणे.	हे वराड राहून गेलत्याला अम्ही अग्गीन जवाबदारी आहों. अत्ता कोणालीं चूक सांगून प्रयोजन नाही.
chool	चूल.n.	fireplace for cooking. stove. oven.	स्टोव (English). संपाकाच विस्तु पेटीवाच स्थल.	जुन॑ काळांत॑ लांकडाच चूल पेटिवणे म्हणजे एक थोर तपत्रयाच काम होते. भिजलते लांकड म्हणजे अण्खीन कष्ट.
chooL	चूळ.n.	mouthful (of water).	(पाणींत॑) भरलते तोंड.	विक्कल (गोचका) आल॑ तर॑ एक चूळ पाणी सात भाग करून गिळल तर॑ शांत होईल.
chooL bharaNe	चूळ भरणे.vt.	to fill one's mouth with water for rinsing.	तोंड भरून पाणी काढून तोंड शुद्ध करणे.
choop	चूप.adj.	sharp.	कूर्प.	अम्च॑ घरच सुरी तेवढीन मोंड झालाहे. साणावाला आलतर॑ ते अग्गीन तला देऊन चूप करिवाम॑.	चूप is from Kannada and कूर्प is from Telugu.
choor	चूर.n.	a fragment. a bit.	तुकडा.	मला तिरुपती लाडूच एक ल्हान चूर देल तर॑ पुरे, कां म्हणजे मला डयबीटीस आहे.
choorNa~	चूर्ण.n.	ayurvedic medicines in powder form.	पूड केलते आयुर्वेद ओखद.	साधारण होवून आयुर्वेदाच ओखद चूर्ण, लेह्य अणी कषाय अस तीन रूपांत॑ असत॑.
chopaaLaa	चोपाळा.n.	an indoor swing with a large flat wooden plank, hung by four chains.	चोंपाळा. जोपाळा. झोपाळा. घरच आंत॑ चार सांखळींतून लोंबून घालाच लांब रुंदाच लांकडाच पालणा/ झूला.	चोपाळा जोरान॑ लोटल तर॑ ल्हान लेंकरांस॑ तजांत॑ बसाला भें वाटेल॑.
choraNe	चोरणे.vt.	to steal.	दूसरेंच वस्तू त्यास॑ कळनास्क॑ काढणे.	चोरणे, लटक सांगणे असलत्या पक्षा नीच कार्य वेगळ॑ काहीनच नाही.
choree	चोरी.n.	theft.	चोर्टपण॑.	भारत देशांत रिकाम असणारांच संख्या वाढल॑ त्या मळ॑ चोरी अणी डकायटी जास्त होत आहे.
chorTaa	चोरटा.n.	thief.	चोर्टा. चोर्टपण॑ करणार.	(1) मझ॑ बापा चोरटा आलास्क सोप्पन/स्वप्न पडून अर्ध रात्री झोंपींत वरडतील॑. (2) पोलीसवाले ल्हान चोर्टेंना धराला तैयार असतात पण थोर-थोर चोर्टेंच जव्वळ जायाला भींगतात. कारण त्येंचकडे पदवींत असणार लोक॑ त्येंच परिचयाच असतात॑.
chorTaa	चोर्टा.n.	thief.	चोरटा. चोर्टपण॑ करणार.
chorTapaNa~	चोर्टपण॑.n.	thievery.	चोरी.	एल.पी.जी’ ग्यासाच व॑र निर्बंध असणा मळे ग्यास डिस्ट्रिब्यूटर चोर्टपणान सिलिंडर जास्त मोलाला विकतात॑.
chorTapaNa~	चोर्टपण॑.n.	thieving metality.	चोरी कराच स्वभाव.	तला कित्ति तरीन उपदेश देऊन पणीं चोर्टपणाच बुद्द अण्खीन सोडला नाही म्हणून ऐकून मला उजंड संकट झाले.
chorTapaNa~	चोर्टपण॑.n.	deceit.	एमारिवाच स्वभाव.	रेजिस्ट्रार आफींसांत काम करणार गुमास्ता/कारकून तेथल॑ आधार-पत्र (डाकूमेन्ट) बदलीवून चोर्टपणान॑ एकलेंच भूमि दूसरेंना विकतात॑.
choughe	चौघे.pron.	four persons.	चार दन॑. चौघे दन॑.
chovees	चोवीस.n.	twenty-four.	तेवीसाच नंतरल॑ संख्या.	भारत देशांत इतपर कोण्त ठामहीं चोवीस घंटे ’करंट’ असाला संभव नाही. कारण, करंटाच उतपत्ती अवश्या बरीस 40% उण॑ आहे.
chow chow	चौचौ.n.	name of a vegetable.	एक भाजीपालाच नाव. चोचो.	मेक्सिको राज्यांतून वेगळ देशाला प्रचार झालते चौचौच खर नाव चोचो म्हणून भरूनदनास कळना. ते राज्यांत हेला "चयोटे" म्हणतात.
chow-chow	चौ-चौ.adv.	mixed haphazardly.	गजबिज. घंदरा-घोळा.	घरच सामान पूरा घंदरा-घोळा होऊन पडल॑होत॑ म्हणून पाष्टे (पाहटे) ऑफीसाला जायाच पुढ॑ मझ॑ लोंकाला ते पूरा बरोर काढून ठीव म्हणून सांगूनटाकून गेलों. सायंकाळी येवून पाह्ताना ते पूरा तसेच चौ-चौ म्हणूनच होते.
chowdaa	चौदा	fourteen.	तेराच नंतरल॑ संख्या.
chowk	चौक.n.	a square.	चौक. चार पटीसीन एकच लाब(रुंद) असाच आकार.
chowk	चौक.n.	a thin cloth towel.	आंग पुसींगाच एक पत्तळ कापड॑.	प्रयाण करताना जाड "टर्की-टोवल" काढींगून जायाच पक्षा पत्तळ चौक काढींगून जणे सौकर्य असेल॑.
chowkanDee	चौकंडी.n.	a village square used as a meeting place.	खेडेगांवाच चतुराकाराच बसून बोलाच ठिकाण.
chowkee	चौकी.n.	a police station.	पोलीस ठाणा.	बंगळूरांत मध्य मध्य रौडी लोकांस पोलीस चौकीला होढींगून (ओढींगून) जाऊन किलुपांत घालणे आहे.
chowkeedaar	चौकीदार.n.	watchman.	रक्षण करणार.	हे मध्ये ए.टी.एमाच चौकीदारांस मारून पीटून त्यांतल॑ पैसे चोराच अक्रम जास्ती झालाहे म्हणून प्रति ए.टी. एमालीन चौकीदार असाम॑ म्हणून पोलीस सगळ॑ बॅंक अधिकारींसीन निर्देश देलाहेत॑.
chowrang	चौरंग.n.	a square stool.	चौक आकाराच स्टूळ.
chowth	चौत.n.	fourth day of the each lunar fortnight.	प्रत्येक पक्षाचीं चौथां दिवस/तिथी. चौती. चौथ. चौथी. चतुर्थी.
chowthee	चौती.n.	fourth day of the each lunar fortnight.	प्रत्येक पक्षाचीं चौथां दिवस/तिथी. चौत. चौथ. चौथी. चतुर्थी.
chowthh	चौथ.n.	fourth day of the each lunar fortnight.	प्रत्येक पक्षाचीं चौथां दिवस/तिथी. चौत. चौती. चौथी. चतुर्थी.
chowthhee	चौथी.n.	fourth day of the each lunar fortnight.	प्रत्येक पक्षाचीं चौथां दिवस/तिथी. चौत. चौती. चौथ. चतुर्थी.
chuchundree	चुचुंद्री.n.	shrew.	उंदीरास्क॑ एक ल्हान प्राणी. चिचुंदरी. चिचोंदरी. चिचोंद्री	पाह्याला सुमार एक सार्खच असलतरीन उंदीरहीं चुचुंद्रीहीं दोन वेगळ॑ वेगळ॑ वर्गाच प्राणी आहे.	चिंचुंद्री in sm
chukaNe	चुकणे.vi.	to err. to commit faults or errors.	चूक होणे.	ते ल्हान पोरी उदंड षाणी (शाणी) वाटते. एक वारांतच तिन॑ विष्णु-सहस्रनाम पूरा चुकनास्क सांगाला शिकींगटली.
chukaNe	चुकणे.vi.	to stray or deviate.	वाट चुकणे.	घरच मांदराला किती दूर जावून सोडल तरीन, चुकनास्क॑ ते परतून घराला येऊन पावेल॑.
chukaNe	चुकणे.vi.	to miss (aim, target, destination etc).	लागनास्क॑/पावनास्क॑ होणे.	(1) अंबाच झाडांत॑ पिकलते तीन अंबा होते. मी तीन दपा भिरकावलते धोंडा तीन दपाईं चुकनास्क ते तीन अंबालीन लागले. (2) वाट चुकनास्क जायाला कळ्ळ तर॑ तू यांस अत्ताच बलाईंगून जा.
chukaNe	चुकणे.vi.	to evade. to escape.	सुटून पळणे.	पोलीस ठाणांतून तो चोरटा चुकून पळून गेलते विषय अन्वेषण करतान कळ्ळ॑, पोलीस लोकेच तला सुटिवलते म्हणून.
chukivaNe	चुकिवणे.vt.	to make some one commit a mistake.	दूसरेकडून चूक करिवणे.
chukivaNe	चुकिवणे.vt.	to set some one free/escape.	सुटिवणे.	जैलांत घाटलते नक्सलैट्सांला तिकडून चुकिवाला "ह्यूमन रैट्स" लोक कराच प्रयत्न पाह्यलतर॑ मला फार बेजार वाटते.
chukkunooru	चुक्कुनूरु.adj.	broken-up and scattered.	छिन्नाभिन्न॑. चूर-चूर होऊन इकडे-तिकडे होणे.	ते ल्हान पोर विपरीत चेष्टा करतो. कोण्त बावोली हातांत॑ मिळ्ल तरीन ते चुक्कुनूर करना तर॑ तला मनस्समाधान येइना.	from Tamil.
chukoonmaakoon	चुकूनमाकून.adv.	by blundering inadvertence. inadvertently. not by design. by chance.	चुकूनपिकून. अप्पून-तप्पून (Tamil)	मला कळून तो वाचणेंत॑ शाणा (षाणा) काहीं नहो. कस की चुकूनमाकून परीक्षा जिंतला.	चुकूनमाकून/चुकूनवाकून in sm
chukoonpikoon	चुकूनपिकून.adv.	by blundering inadvertence. inadvertently. not by design. by chance.	चुकूनमाकून. अप्पून-तप्पून (Tamil).
chuLaa	चुळा.n.	a large earthen fire place.	एक मोट्ठ॑ विस्तूच चूल.	वीट कराच चुळा एकदपा पेटिवलतर॑ उदंड दिवस ते जळत असल॑.
chulath	चुलत.adj.	relatives from the paternal side.	बापाचकडेल॑ सोयरीक लोके.	चुलत सोयरांच पटीस कोणाच तरीन निधन झाल तर॑ अम्हाला दहा दिवसाच सूतक करामते पडेल॑.
chulath aajaa	चुलतआजा.n.	father's father's brother.	बापाच बापाच भाऊ.
chulath baheeN	चुलतबहीण.n.	paternal uncle's daughter.	काकाच लेंक.	मझ॑ बापा त्यंच (तेंच) घरांत तेवढ॑ दना बरीस वडील असणामळे मझ॑ एक चुलतबहीण मझ॑ बरीस चाळीस वर्ष धकटी आहे !
chulath bhaavoo	चुलतभाऊ.n.	paternal uncle's son.	काकाच लोंक.	मझ॑ एक चुलत भाऊ अत्ताच॑ इन्जनीरिंगात मिळालाहे. तो मझ॑ बरीस बावन (52) वर्ष चुमणा आहे.
chumaNa~	चुमण॑.adj.	small.	ल्हान.	चुमण॑ वयेंतूनच "मॅंडलिन" श्रीनिवास त्यंच अद्भुत सामर्थ्य भूलोकाला दाखिवले अणी "जीनियस" म्हणून प्रशस्ति घेट्ले.
chumaNaa	चुमणा.adj.	small (boy).	ल्हान पोर.	चुमणा पोर म्हणून तुला यंदा सोडतों. केलते खोडीला दोन रपाटा होढल असाम॑.
chumaNee	चुमणी.adj.	small (girl).	ल्हान पोरी. चिम्मी. चिमणी.	चुमणी पोरी म्हणून असतानच तिन॑ मूकप्राणींच व॑र अपार स्नेह दाखिवत होती.
chumaNee	चुमणी.adj.	sparrow.	एक ल्हान पक्षी. चिमणी.	झाड उण॑ झाला मळे की "बिल्डिंगस"/बांधणी अधीक झाला मळे की पट्णांत (सिटींत) चुमणींच संख्या उदंड उण॑ झालाहे.
chumaT	चुमट.n.	a pinch.	बोटा वाटी चेंपणे. चिमट.
chumaTaNe	चुमटणे.vt.	to pinch.	चिमटणे. दोन बोटाच मध्ये चेंपणे.	तो मला खेळांत॑ चुमटलते अत्ता पणीं दुखत आहे.
chuNaa	चुणा.n.	lime paste.	चुण्णा.	विडाच पान खाताना चुणा जास्ति लावल तर॑ जिव्ह॑ जळेल॑.
chunDekai	चुंडेकाय.n.	name of an edible seed used in preparations of sambhar and vattal.	एक ल्हान झुडूपाच बीं. हे सांभार, वत्तल (संडिगे) असल॑ पदार्थांत॑ उपयोग होते. सुंडेकाय.	गोड्डुपिट्ळेंत॑ मणतक्काळी नाही तर॑ चुंडेकाय (सुंडेकाय) तळून घालणे आहे.
chuNNaa	चुण्णा.n.	lime paste.	चुणा.	जुने काळांत घर बांधाला सिमेन्टाच बद्दिल चुण्णा वापरत होते.
chupchaap	चुपचाप.adv.	silently.	गपचुप.	बाजू घरच॑ मनुष कायकी विषय काढींगून अम्चकडे भांडाला आला. नंतर॑ चूक तजच म्हणून कळ्ळांपिरी चुपचाप डोस्के लवींगून उतरून गेला.
churchuraNe	चुरचुरणे.vi.	to tingle.	मुंग्या येणे.	पाष्टे झोंपींतून उठताना उजव॑ हाताच कोंपुर पलंगांत लागून चुरचुराला आरंभ झालते, एक घंटे पर्यंतीन सुटल नाही. अत्ता कायकी थोड उणे झालाहे.
churee	चुरी.n.	knife.	सुरी. चाकू. कत्ती (tamil).	प्लेनांत तीन इंचाच चुरी पणीं घेऊन जायाला अनुमती देत नाहीत॑/सोडत नाहीत॑.
churmore	चुरमोरे.n.	a snack of parched rice mixed with assorted fried and roasted munchies.	चिरमोरे. चुरमुरा. मुरमुरा.	देशस्थ लोकांच घरांत कराच चुरमोरेस्क॑ वेगळे कोठीन मिळना.
churmuraa	चुरमुरा.n.	a snack of parched rice mixed with assorted fried and roasted munchies.	चिरमोरे. चुरमोरे. मुरमुरा.	बाह्येरच गामाला निघताना अम्च॑ आजी चुरमुरा काढींगून ययाला विसरनाच विसरना.
chuTTaa	चुट्टा.n.	a type of rolled-up country cigar.	गुंडाळून केलते देशी सिगरेट.	अम्च॑ घरच॑ गृहप्रवेशाच कार्यक्रम होत अस्ताना चौदा वर्षाच मझ॑ चुलत भाऊ माडीवर जाऊन सिगरट फुंकत होता. ते पाव्हून मझ॑ आजा वरडले, "चुट्टा पिट्टा पीलतर॑ तुझ सालपट सोळूनटाकन" म्हणून !	The word "चुट्टा" appears to be a shortened form of the Tamil word "shuruttu" (शुरुत्तु) or the Malayalam word चुरुट्टु, meaning "a roll (of tobacco)". The etymology of the English word "cheroot" is शुरुत्तु / चुरुट्टु.