k (क) 1 (kaa To kachaDaa)

.Words (using Phonetic Key)	In DM script	Meaning in English	Meanings, phonetic variations & morphes in DM	Illustrative sentences using the word	Remarks & Notes
kaa	का.ind.	a particle used as an interrogative suffix. eg. जेवलासका/जेवलास्का ? (did you eat ?), करलासका/करलास्का ? (did you do it ?) etc.	एक अविकारी प्रत्यय. उदाहरण, जेवलासका/जेवलास्का ? करलासका/करलास्का ?		का ? in sm means "why ?". The corresponding word in DM is कां ?
kaa*	कां.adv.	why ?	कसाला ?	कां मला उगे नच्च करेत आहेस, मझ॑पाड असाला सोडनास्का ?
kaachaa	काचा.n.	dhoti worn by tucking in at the back of the waist.	कासोटा. कच्छ.	काचा नेसाला कळनात॑ यांस॑ अत्ताअग्गीन रेडी-मेड काचा मिळत॑.
kaachar	काचर.n.	cut and sun-dried vegetables.	कातर. कातराच वड्या. कापून ऊनांत वाळिवलते भाजिपालाच वड्या. वत्तल (Tamil).	कारळीच काचर तळून खायाला बेष असेल॑.	the word काचर is hardly used in DM, whereas कातर is preferred.
kaacharaach mirshingaa	काचराच मिर्शिंगा.n.	salted green chillies soaked in curds and dried.	वत्तल मोर मोळगा (Tamil). कातराच मिर्शिंगा.	अंभटभाजी भाताच बरोर तोळ्लायींगाला काचराच मिरशिंगा बेष असल॑.
kaaDaa	काडा.n.	a chip or splinter of wood.	लांकडाच चूर. काडी.	सोवळेच संपाक कराला लांकडे कापताना मझ॑ हाताला एक ल्हान काडा रुचून वेघल॑.
kaaDee	काडी.n.	match stick.	विस्तूच काठी.	मेण लिंपलते काडींत॑ विस्तू जास्ति वेळ राहीलम्हणून मी तसलते काडीचपेटीच घेणे.
kaaDeechapeTee	काडीचपेटी.n.	match box.	विस्तूच पेटी	काडीचपेटी अणी दीपावळीच पटाकि हे सगळीन तमिल-नाडाच शिवकाशींत॑ तय्यार करून पूरा देशालीं पाठिवतात॑.
kaaDhaa	काढा.n.	herbal decoction.	कषाय. ओखदाच अर्क. औषदाच अर्क.	मला पडसा-खोंकळा आलतर मझ आजी, नाहीतर मझ माय॑ मिरेच काढा करून देतील॑ अणी दोन दिवसांत ते बर होऊन जाईल.
kaaDhaNe	काढणे.vt.	to lift. to take out. to remove. to extricate.	काढणे.	मी पेटीच आंतून पुस्तक बाहेर काढून ठिवलों.
kaaDhaNe	काढणे.vt.	to bring out.	काढणे.	सगळ॑ देशांपक्षा जास्ति सिनिमा काढाच देश भारत आहे.
kaaDvaLi	काडवळि.n.	a thick anklet (usually of silver) worn by rustic men/women.	खेडेगामाच दादिगे-बायके पायेंत॑ घालाच एक आभरण॑	अत्तापणीं खेडेगावांत बायके-दादिगे काडवळि घालिंगाच पाव्हुया. पटणाच बायके रुपेंत केलते गोलुस (घुंगरू) घालींगतात॑.	काडवाळा in sm.
kaagad	कागद.n.	paper.	लिव्हाला उपयोग कराच पान.	(1) पुरातन ईजिप्टाच लोक॑ "पापैरस" म्हणून एक विधाच बेतांतून कागद करत होते. हेच भूलोकांतल॑ पहिल॑-पहिलच कागद॑. (2) पांच हदार वर्षापुढेच ईजिप्टाच लोक॑ कागद वापरत होतेतरीन अत्तापतोरी लिव्हाला कागदास्क॑ सौकर्य असाच वेगळ॑ साधन॑ अम्चकडे नाही म्हणाच एक आश्चर्याच गोष्ट आहे.
kaagad	कागद.n.	postal letter.	कागदपत्र. तपालाच पत्र.	जुन॑ काळांत "पोस्ट-मॅन" घराला येऊन कागद देताना अम्हाला कित्ति संतोष होतहोतकी ती मादरीच अनुभव अत्तच॑ "ई-मेल" वाचताना अम्हाला मिळत नाही.	टपाल for post in sm, whereas it is तपाल (tamil) in DM.
kaagadpathra~	कागदपत्र.n.	postal letter.	कागद. तपालाच पत्र.	परदेशाला सहा महिनेच पुढे निघून गेलत॑ लोंकांकडून कागदपत्र एकीन आल॑ नाही म्हणून तेनी चिंतांत॑ बसलाहेत॑.
kaaheen	काहीं.adj.	some.	कायतरीन.	शेजारल॑ घरचा मला बलावल॑ तर॑ मी नाही म्हणून सांगूनटाक अणी पैसाकास विचारल तर॑ काहीं द्याला होईना म्हणूनटाक.	काही in sm.
kaaheenek	काहींएक.adj.	anything (known or unknown).	(कळ्ळतेकी, कळनातेकी) कोण्त तरीं एक.	(1) अम्च ऑफीसांत॑ गोळमाळ करून पैसा गिळतले मनुषाला धरलेकी-नाही, काहींएक लबाड सांगून चुकाला वाट आहेका म्हणून तो वर-खाले पाह्त होता. (2) आसपत्रींत॑ मिळिवून चार दिवस झालतरीन तला काय रोग आहे म्हणून हे पर्यंतीन वैद्यांस॑ (डोक्टरांस॑) कळ्ल॑ नाही. विचारलतर॑, "काहींएक कारणामळे असूया" म्हणून सांगतात॑.
kaajaL	काजळ.n.	lamp black for applying on the edges of eye lids.	मशी. मसी. डोळेला लावाच काळे रंगाच मसी.	चोखोट रीतींत॑ करनाते काजळ डोळेला लावलतर॑ डोळेला रोग येऊया.
kaajoo	काजू.n.	cashew nut.	बिब्बा.	काजूच मोल ते कित्ति मोट्ठ॑ आहे म्हणाचवर असते. म्हणजे, एक "पौन्ड" वजनांत॑ कित्ति काजू असतेकी तजव॑र काजूच मोल निश्चय होत॑. काजूच जाड जास्ती होतां-होतां एक पौंडांत॑ तज संख्या उणे होत जाईल, पण मोल जास्ती होत जाईल.	1) बिब्बा in sm means 'a marking nut'. 2) the words काजू and cashew are from Portugese caju.
kaakaa	काका.n.	father's brother.	बापाच भाऊ.	मला दोन काका होते. त्यांत एकले गेले अणी अता मला एक काका आहेत॑.
kaakaDee	काकडी.n.	cucumber.	वाळूक.	उन्हाळाच काळांत॑ काकडि खाल्लतर॑ पोटाला हिंस॑ वाटल॑.	the DM word वाळूक is preferred over काकडी, which is more commonly used in sm.
kaakee	काकी.n.	father's brother's wife.	बापाच भाऊच बाईल. काकू.
kaal	काल.n.	a period of time.	काळ॑. समयाच वेळ.	ईस्ट-इन्द्या कंपनी भारताला याच काल॑ मोगळ साम्राज्य अधपतनांत॑ होत॑.
kaaL	काळ.n.	time. period.	वेळ॑. काल. समय.	अत्ता तला चोखोट काळ नाही वाटते. कां म्हणजे, काय काम आरंभ केलतरीन ते पुढे सरकत नाही.
kaaL	काळ.n.	tense in grammar.	व्याकरणांत॑ भूत, वर्तमान अणी भविष्य हेज समय.	पुढे झालते क्रीयाविषयीं सांगाच क्रियापदाला भूतकाळ, सद्या होत असाच क्रियाविषयीं सांगाच क्रियापदाला वर्तमानकाळ अणी नंतर होयाच क्रियाविषयीं सांगाच क्रियापदाला भविष्यकाळ अस॑ क्रियापदाच तीन काळ आहे.
kaal-naahee-paramaa	काल-नाही-परमा.n.	day before yesterday.	आज सोडून दोन दिवस मागल॑ दिवस. परमा दिवस. काल-नाही-परवा.	काल-नाही-परमा गांधि जयंती होत॑-ते-करतां बेंकांला सुट्टी होत॑.
kaal-naahee-theramaa	काल-नाही-तेरमा.n.	the third day before today.	आज सोडून तीन दिवस मागल॑ दिवस. तेरमा दिवस. काल-नाही-तेरवा.	हे वर्षी झालते तुरकडांच सण "रमज़ान" काल-नाही-तेरमा होईल म्हणून पह्यिल घोषणा केल॑ होत॑ तरीन, सणाच दोन दिवसापुढे काल-नाही-परमा होईल म्हणून कळिवले.
kaaLa~	काळ॑.n.	black colour.	काळ॑ रंग.	वज्राचीं कोळसाचीं मूल-धातू "कार्बण" असलतरीन एक झळकत॑ अणी दुसर॑ पाह्याला काळ॑ असत॑.	काळा in sm.
kaaLa~	काळ॑ adj	of black colour.	काळ॑ रंगाच॑.	हे काळांत॑ भरूनदन॑ पिकलते केंस दिसनास्क असाला काळ-रंग लावींगून हिंडतात॑.
kaaLaa	काळा.adj.	a dark man.	काळ॑ रंगाच मनुष.	मनुष काळा असलतरीन परवा नाही, आंतल॑ मन्न॑ निष्कलंक असलतरे पुरे, मी तला वराड करींगतों म्हणून तेन॑ म्हणट्ली.
kaalaajoktha~	कालाजोक्त॑.adv.	as per opportunity.	वेळाजोक्त॑. समयाजोक्त॑.	आतंगवादी संघटनांत॑ मिळ्लते लोकांबरोर सरकार बोली आरंभ कराला तय्यार असलतरीन कालाजोक्त॑ त्येनी त्यंच उद्देशाच काम करतील म्हणून जागृतांत॑ असाम॑.
kaaLaanthara~	काळांतर॑.adv.	till eternity. for ever.	काळाच अंत पतोरी. काळाच शेवटी पर्यंतीन (पतोरीं/पावेतोरीं).	काळांतर॑ वेळी प्रळय येऊन हे ब्रह्मांड पूरा लय होईल म्हणून हिंदू धर्म वि्श्वास करत॑.
kaalaanukool	कालानुकूल॑.n.	opportune time.	कार्य साध्य होयाच वेळ.	विधान सभांतकी लोकसभांतकी असणार कित्येक सदस्य कालानुकूल पाव्हून पैसे घेऊन वेगळ॑-वेगळ॑ पक्षांत॑ मिळनास्क॑ असाला एक चोखोट नियम आणाला पह्जे.
kaaLaasaavaLaa	काळासावळा.adj.	dark complexioned.	काळ॑ रंगाच आंग.	ते दिवस मी गेलते वराडांत नवरा काळासावळा होता, पण नवरी उजळ होती.
kaalaavadhee	कालावधी.n.	period of time.	कालाच अवधी. एक निश्चय अवधीच वेळ.	पुरातन ईजिप्ताच संस्कृति तीन-चार हदार वर्ष चालू होत॑तरीन, नंतर॑ ते प्रदेशांत॑ इस्लाम आल॑की-नाही ते संपूर्ण अदृश्य होऊनगेल॑. तसच, अत्ता हे काळांत॑ दुसर॑ देशांवर असाच अमेरिका अणी यूरोपाच स्वाधीन॑ उण॑ होऊन ते ठिकाणी चैनाच शक्ति वाढत आहे. हेजांतून कोण्त संस्कारालीं तज-तज कालावधी आहे अस॑ अम्हाला कळते.
kaalachakra~	कालचक्र.n.	cycle of time.	कालाच गती.	बौद्ध धर्मांत॑ कालचक्र सिद्धांताला भरून प्राधान्य देतात॑.
kaaladev	कालदेव.n.	Lord Yama.	यमदेव.	कठोपनिषदांत॑ नाचिकेत अणी कालदेवाच मध्य॑ झालत॑ संभाषण अमच॑ धर्म परंपराच एक फार चोखोट उदाहरण म्हणून सांगूया.
kaalakShepa~	कालक्षेप.n.	getting on with life.	उपजीवन॑.	तीन लेंकीच वराड करून रिटैर होताना त्यंचकडे जास्तिकाहीं संपादन होतनाही. कालक्षेपाला वेगळ वाट नाही म्हणून त्येनी ल्हान लेंकरांस॑ शिकिवाच काम, म्हणजे, ट्यूषनाच काम आरंभ केले.
kaalakShepa~	कालक्षेप.n.	time pass.	वेळ चालिवणे.	कालक्षेप म्हणाच गोष्टाला "वेळ चालिवणे" अस॑ अर्थ आहे तरीन हे गोष्ट ऐकताना सर्वसाधारण होऊन कथाकालक्षेपाच आठवण॑ येत॑.	क्षेप means casting away, throwing away etc.
kaale~	काल॑.n.	yesterday.	आजच पुढेच दिवस.	आजचपक्षा काल॑ ऊन जास्ति होत॑.
kaaLee	काळी.n.	a dark woman.	काळ॑ रंगाच बायको.	ते पोरी दोघीन अवळी-जवळी असल॑ तरीन एकली गोरी आहे अणी अण्खी एकली काळी.
kaaLeepothi	काळीपोति.n.	black beads in the mangalasutra.	मंगळसूत्रांतल॑ क्रिष्णमणी.	वराड झालते बायकांच॑ गरसोळींत॑ काळी-पोती कंडिप असाम॑ म्हणून आहे.
kaalivaN	कालिवण॑.n.	a liquid food preparation like sambar, sar etc eaten with cooked rice.	भाताच बरोर कालिवाच सांबार, सार, पिट्ळे, अंबटभाजी असलते पदांर्थ	साधारणहोऊन अवियलाला एक तोंडलावणास्क पानांत॑ वाढणे आहेतरीन अम्च घरांत॑ सार, सांभार असलते कालिवणास्क॑ तेपणीं भातांत॑ कालिवून जेवतों.	कालवण in sm.
kaalivaNe	कालिवणे.vt.	to mix (eg. food etc).	वेगळ॑ वेगळ॑ पदार्थ मिळिवणे. कालवणे	मेतकूटाच पूड भाताच बरोर कालिवताना रूचाप्रकार॑ थोडक॑ मीठीं तेलीं मिळिवणे आहे.	कालविणे/कालवणे in sm.
kaaLkaanDaNe	काळकांडणे.id.	to eke out subsistence.	कष्टी भोगून उपजीवन करणे. काळलोटणे.	तला एक निश्चय काम काहीं नाही. इकडून-तिकडून काय काम मिळतकी ते करून काळकांडत आहे.
kaaLkaanDaNe	काळकांडणे.id.	to while away time.	समय बरोर उपयोग करनास्क॑ व्यर्था बसणे. काळलोटणे.	वीसा-स्टांपिंगाला म्हणून चेन्नैतल॑ यु. एस. कोणसलेटाला जाऊन मझ॑ पास-पोर्ट देऊन दहा दिवस झाल॑. त्यंच निर्णय काय म्हणून कळाला इन्टर-नेटांत॑ दिवसोडी पाह्त आहें. अण्खी किती दिवस अस॑ काळकांडाम॑ म्हणून कळत नाही.
kaaLloTaNe	काळलोटणे.id.	to eke out subsistence.	काळकांडणे. कष्टी भोगून उपजीवन करणे.	कोण्त॑ कामांत मिळ्ळतरीन थोडक दिवसांत तला काढूनटाकतील॑. कामधाम काहीन नाहीस्क॑ अत्ता तो काळलोटत आहे.
kaaLloTaNe	काळलोटणे.id.	to while away time.	काळकांडणे. समय हाळ करणे.	मझ एक मित्र सत्तर वर्षाच असतील॑. फार दिवसानंतर मिळाले. मी त्यना विचारलों "कस आहेंत"? त्यनी उत्तर देले "कायकी, काळलोटत आहें".
kaalvaa	कालवा.n.	canal.	कालवाई. कालवायी. वैक्काल. नदीच पाणी वेगळेकडे परतून सोडाला बांधलते व्यवस्था.	राजस्थानाच मरुभूमींत॑ "इंदिरा गांधी कनाल" म्हणून एक कालवा बांधलानंतर॑ ते जायाच दोनपटीसीं आवश्याप्रकार पाणी मिळाला आरंभ झाल॑ अणी बेष समृद्धि होऊन कृषी होताहे.	वैक्काल is a metathesised or mispronounced form of कालवाई where वाई(वै) gets pronounced before का.
kaaLveL	काळवेळ.n.	appropriate time or occasion.	सौकर्याच समय/वेळ.	काळवेळ पाह्यनास्क॑ कोणाचतरीन घराला वेघून जायाच स्वभाव तला आहे.
kaam	काम.n.	work.	क्रिया. कर्म.	मज़ूरीच काम करणार कूलीवालेंस॑ केलते कामाला बरोरल॑ मज़ूरी समेच देणे बरोर॑.
kaam	काम.n.	employment.	उद्योग.	कामांतून रिटैर होऊन तीन महिना होयाचपुढेच त्यांस॑ वेगळ॑ एक चोखोट काम मिळ्ळ॑.
kaam	काम.n.	lust. amorous passion.	असभ्य विकार.	सैरंध्रीच वेषांत विराट राजाच रानी सुदेष्णाला सेवा करत होतत॑ द्रौपदीच व॑र काम विकारांत कीचक वागला म्हणून तज वध भीमसेन करले.
kaam	काम.n.	love.	प्रेम.	विरिधीकडून काहीं मिळांव॑ म्हणजे काम, क्रोध, भेद अणी दंड अस॑ चार प्रयोग करांव॑ म्हणून एक म्हण आहे.
kaamaale	कामाले.n.	jaundice.	पित्तशयाला बाधा होयाच एक रोग.	कामाले रोग आल॑ तर॑ जेवण॑ पथ्यांत॑ फार सूक्ष्म म्हणून असाम॑.	from Tamil.काविळ in sm.
kaamaaLoo	कामाळू.adj.	good at work. handy.	कामाच षाणपण॑. कामाच सामर्थ्य.	मध्य मध्य अमच॑ घराला कामाळू एकला येईल॑. सगळ॑ कामहीं तजान कराला होईल.
kaamadhenu	कामधेनु.n.	divine cow.	सगळ॑ आग्रहीं पूरा करून द्याच स्वर्गलोकाच दिव्यगाय.	क्षीरसागर मंथन करताना कामधेनु आल॑ म्हणून महाभारताच आदि पर्वांत आहे.
kaamashaastra~	कामशास्त्र.n.	science of love.	शृंगारशास्त्र.	कामशास्त्र आधार करून "काम सूत्र" म्हणून एक सुप्रसिद्ध ग्रंथ इसवी चार अथवा पांचवां शतकांत॑ वात्स्यायन मुनी रचना केले.
kaamb	कांब.n.	a metal wire.	कांबि. कंबि. तंति. तार. धातूच तार.	घरच॑ मागेपटीस कापड वाळीवून घालाला म्हणून दोन-तीन कांब बांधून घाटलाहों.
kaamb	कांब.n.	a rod made of iron or any metal.	लोखंडाच अथवा वेगळ॑ धातूच लांब काठी.	घर बांधाला "स्टीलाच" कांब मुख्यहोऊन पह्जते एक साधन आहे.
kaamb mojaNe	कांब मोजणे.id.	to be behind bars. to be jailed.	जैलाल जाणे.	मला कळ्लते एक मनुष ल्हनपणांतच विपरीत बुद्धि दाखिवत होता, पण जातां-जातां ते कुबुद्धींत॑ जाऊन पावले. अत्ता तो पाळयमकोट्टै जैलांत॑ कांब मोजत बसलाहे.
kaambi	कांबि.n.	a metal wire.	कंबि. कांब. तंति. तार. धातूच तार.	घरच॑ मागे पटीसच॑ कापड वाळिवाला म्हणून ब्वांधल॑ होतत॑ कांबि तुटून कापडे अग्गीन चिक्कोलांत पडल॑.
kaamble~	कांबळ॑.n.	woolen blanket.	बक्राच केंसांत केलते पांघरिवाच घट्टि कापड.	दक्षिण भारतांत॑ हिमाळाच (हिंवाळाच) काळांत॑ एक-दोन दिवस सोडून वेगळ॑ दिवसालाअग्गीन कांबळ॑च पांघरिवणाच आवश्य असना.	कांबळे in sm means 'coarse blanket'.
kaamble~	कांबळ॑.n.	wool.	बक्राच केंस.	बक्राच कांबळ॑ साधारण होऊन वर्षाल एकदपा काढतात तरीन कित्येक वर्ग बक्राच कांबळ॑ वर्षाला दोनदपा काढणे आहे.
kaamdhaam	कामधाम.n.	employment.	उद्योग.	(1) अम्च गामांत टाटा मोटर्स एक नव॑ फाक्टरि आरंभ करतात म्हणे. ते खर॑ झालतर॑ उणेपक्षा चार-पांचशे लोकांस॑ कामधाम मिळेल॑. (2) अम्च व्यवहारांत कां तो मध्य येऊन पडतो, वेगळ॑ कामधाम काईं नाहीका तला ?
kaaminee	कामिनी.n.	enchantress.	शृंगारी. मोहिनी.
kaampaNe	कांपणे vi	to shiver or tremble.	कांपणे	मझ॑ बापाला मलेरियाच जेरामळे, मध्य-मध्य ते येतानाअग्गीन कांपणे पणीं होत-होत॑.	कापणे in sm. कापणे in sm also means 'to cut'.
kaamvaalaa	कामवाला.n.	man servant.	काम करिवाला म्हणून ठिवलते मनुष.	अम्ही ल्हान असताना अमच॑ घरांतल॑ तीन गाय पाह्यींगालीन कुत्राला पाह्यींगालीन अणी अमच॑ तीन मोटर-कार धुवालाहीं म्हणून एक कामवाला होता.
kaamvaalee	कामवाली.n.	female servant.	काम करिवाला म्हणून ठिवलते बायको.	अत्तच॑ काळांत॑ घरच॑ काम कराला कामवाली लोक॑ मिळणे फार कष्ट झालाहे. मिळ्ळतरीन महिनाला उणे पक्षा चार पांच हदार रुपे धर्मा देलतरेच ओपींगतील॑.
kaan	कान.n.	ear.	शब्द ऐकाच॑ इंद्रिय.	उजाच वेळीच कान ऐकनाते लेंकरांस॑ नंतर॑ बोलाल पणीन येईना.
kaan	कां.adv.	why ?	कसाला ?
kaanchan	कांचन.n.	gold.	सोन॑. स्वर्ण.	सोनेला कांचन म्हणून पणीन नाव आहेतरीन साधारण होऊन लोके तस॑ म्हणत॑ नाहीत॑.
kaanD	कांड.n.	chapter or section of a book.	पुस्तकाच अध्याय अथवा भाग. खंड.	रामायणांत॑ सुंदर कांड वाचला मला उदंड अवडल॑.
kaandaa	कांदा.n.	onion.	संपाकाला उपयोग कराच एक भाजीपाल.	प्रति वेळीं डोळेंतून पाणी येते म्हणून कांदा कापणे म्हणजे मझ॑ बाईलीला थोडकीन अवडना.
kaanDaNe	कांडणे.vt & vi.	to pound.	कुटणे.	हे काळांत॑ साराच पूड, सांबाराच पूड हे अग्गीन कराम॑ म्हणजे कोणीं उखळांत कांडून करत नाहीत॑. ते तेवढीन "मिक्सीत॑" करूनटाकतात॑.
kaandh	कांध.n.	arm pit.	कांख. खांक. कक्ष. हात आंगाला मिळाच स्थल॑.	थोरळे बायका "स्लीवलेस" चोळी नेसींगून कांध दाखिवणे त्यंच वयाला अवमर्यादा केलास्क अस्त॑.
kaangoNyaa	कांगोण्या.n.	a type of small blue berry, called मणतक्काळी in Tamil.	नील रंगाच ल्हान पंडु (तमिलांत हेला मणतक्काळी म्हणतात).	मीठ लावून ऊनांत वाळिवलत॑ कांगोण्या घालून गोड्डुपिट्ळे करणे आहे.
kaankaNa~	कांकण॑.n.	bangle.	चुडी. हातांत॑ घालाच आभरण.	बायका हिरव॑ रंगाच कांकण॑ हाताला घालींगणे ऐश्वर्याचीं भव्याचीं चिन्ह म्हणतात॑.
kaankh	कांख.n.	arm pit.	कांध. खांक. कक्ष. हात आंगाला मिळाच स्थल॑.	थोरळे बायका "स्लीवलेस" चोळी नेसींगून कांख दाखिवणे त्यंच वयाला अवमर्यादा केलास्क अस्त॑.
kaansa~	कांस॑.n.	bronze. an amalgam of copper, zinc and tin.	ताम्र, जस्त अणी कधीलाच॑ मिश्र धातू.	चोळ राजांच काळांत केलते कांसाच विग्रह फार सुंदर असत॑.
kaansa~	कांस॑.n.	gunmetal. a type of bronze, being an amalgam of copper, zinc and tin in a different proportion to bronze.	ताम्र, जस्त अणि कधीलाच मिश्र धातू	(1) जुने काळांत तोफ/तोप कराला कांस॑ वापरेत होते तरीन अता अनेक विधाच यंत्राच भाग हेजांतून करतात॑. (2). युद्धभूमींत अति विशिष्ट धैर्य दाखिवाच योधांला ब्रिटनाच "विक्टोरिया क्रोस" पदक देणे आहे. हे पदक ब्रिटन अणी रस्स्याच (रूसाच॑) मध्य॑ सेवस्टपोळांत झालते क्रिमिया युद्धांत धरल॑ते तोफ विघरिवून कराच॑ म्हणतात॑.	(1) कांसें in sm. (2) कंच (brass) is an alloy of copper and zinc, whereas कांस॑ (bronze and gun metal) has some tin also in it.
kaansa~	कांस॑.n.	bell metal. an amalgam of copper and tin.	ज़िंक अणि ताम्राच मिश्र धातु	कांसाच पात्रांत कराच साराला एक प्रत्येक रूच अस्ते.
kaanTaa	कांटा.n.	thorn.	झाडांच टोंचाच भाग	झाडांतून लिंबू तोडताना दत्तन (जत्तन) असनातर॑ हाताला कांटा लागूया.	काटा in sm.
kaanTaa	कांटा.n.	hand of a watch.	घडिगाराच हात	जुन॑ काळाच घडिगाराला चावी देलांपिरी हाता वाटे तज कांटा ढकळून देमते पडते.	घड्याळ in sm for watch.
kaanTH	कांठ.n.	the decorated border of a saree or any dress material (with zari etc).	लुगडे, धोती असलते वस्त्राच अग्र भाग.	कासोटा नेसताना लुगडेच/धोतीच कांठ बरोर दिसास्क॑ नीरे घाटलतर॑ पाह्याला बेष असेल॑.
kaanTH	कांठ.n.	edge. verge. brim. rim.	कांठ.	गृहप्रवेश करताना दूध तावून भांडीच कांठ पतोरी येऊन बाहेर ओतून सोडलतर॑ ते घराला ऐश्वर्य म्हणून सांगणे आहे.
kaanTH	कांठ.n.	bank. shore. coast. land bordering a water body.	तट. तीर. नदी, तडाग, अथवा समुद्राच बाजूच ठिकाण/भूमि	पाणीच सौकर्यामळे पहिल॑-पहिल॑ मनुषांच वास युफ्रटीस/टैग्रीस, सिंधु, नैल असले नदींच कांठांत॑ झाल॑.	काठ/कांठ in sm.
kaanTH	कांठ.n.	border.	तट.
kaanTHaavar basaNe	कांठावर बसणे.id.	to be mentally very distressed.	मनाच फार कष्टांत असणे.	मझ मित्र कांठावर बसलाहते अस मी ऐकलों. लेंकरे कोण्हीं बरोर वाचणे-शिकणे केल नाहीत॑ अस मला नंतर॑ कळ्ल॑
kaanthee	कांती.n.	splendor. light. lustre.	तेजस. शोभा.	अगाऊच काळाच सिनिमा नटी वैजयंतीमाला बाली थोड दिवसा पुढे "टी.वींत" बोलत होती. तिज चांगळपण॑ अणी तोंडावर असलते कळा-कांते सर्वीं गेलाहे. अत्ता उदंड म्हातारी दिसते
kaanTHshee	कांठशी.adv.	by the shore of a lake, river, sea etc.	कांठाच बाजू.	समुद्राच कांठशी राहणारांला उक्काडा अधीक वाटल तरीन, सायंकाळी समुद्राच वार॑ खायाला सौकर्य मिळल॑.
kaapaD	कापड.n.	cotton cloth material.	वस्त्र शिवाच कापूसाच कापड.	केम्हाहीं मी "रेडिमेड" अंगि घेईनतरीन, "पॅन्ट" मात्र कापड घेऊन शिवन॑.
kaapaD	कापड.n.	cotton cloth.	कापूसाच कापड.	उत्तर भारतांत॑ हिमाळाच (हिंवाळाच) समयांत॑ कापडाच पांघरविणेच बद्दिल कांबळेच पांघरिवणे पह्जते पडल॑.
kaapaD	कापड.n.	clothe. dress.	नेसाच वस्त्र.	घरांत असताना नेसाच कापड अम्ही "वाषींग-मषीनांत" धुवतों अणी चोखट कापड हातावाटी धुवतों.
kaapaNe	कापणे.vt.	to cut.	काटणे.	कापड कापाच कात्रांत॑ वेगळ॑ कायतरीन कापलतर, ते लोक्कर मोंड होईल.
kaapaNee	कापणी.n.	harvest. harvesting of crops.	पीक. शेताच (जमीनाच) पीक कापणे.	साळीच पीक बरोरल॑ स्थितींत असताना कापणी करणे चोखोट॑, कां म्हणजे, अवेळाच वार॑पाऊस येऊनगेलतर॑ पीक सगळीन नासून जाईल॑.
kaapoor	कापूर.n.	camphor.	कर्पूर. आरति कराला उपयोग कराच पंढ्र॑ रंगाच एक जळाच वस्तु.	कापूराच आरती सोवळेला येईना म्हणून कापूसाच वातांत॑ आरती करतील॑.
kaapoos	कापूस.n.	cotton.	दोरा/कापड कराला उपयोग कराच एक वनस्पति.	पाकिस्थानांत वाढिवाच कापूस भारतांत वाढिवाच कापूसाचपक्षा चोखोट असत॑.
kaapoos	कापूस.n.	carded cotton.	रुई. शुद्ध॑ केलते कापूस.	ऊंशींत चोखोट कापूस भरलनाहीतर॑, निजून झोंपी जाताना डोस्केला रुचत असल॑.
kaaraabhaath	काराभात.n.	a saltish snack made of rice or rava.	खाराभात. भातांत॑ अथवा र्रवांत॑ केलते एक मीठस्वादाच पदार्थ. काराभात.	कित्येक होटलांत मिळाच काराभातालीं उप्पीटालीं एकच स्वाद अस्त॑.
kaaraaboondee	काराबूंदी.n.	a fried savoury made of channa flour.	खाराबूंदी. चणाच पीठांत॑ केलते एक मीठस्वादाच तळलते पदार्थ. काराबूंदी.	काराबूंदींत॑ जास्ती भोंचणे घाटलतर॑ तज रूच वेगळ॑ होऊनजात॑.
kaaraagruha~	कारागृह.n.	jail.	तुरंग. तुरंगा. कैद. दंड मिळ्लत्यांस॑ बंध करून ठिवाच ठिकाण. बंधखाना.	दक्षिण आफ्रिकांत॑ ते काळांत होतत॑ वंशविद्वेषाच विरुद्ध नेल्सन मंडेला केलत॑ भांडण॑मळे त्यांस सत्तावीस वर्ष कारागृहांत राह्यामत॑ पडल॑.
kaaraalassee	कारालस्सी.n.	saltish buttermilk.	खारालस्सी. ताकांत॑ केलते पीयाच एक मीठस्वादाच पानीय.	ताक-पाणी अणी कारालस्सी हे दोनालीन रूच सुमार एक सार्ख असत॑.
kaaraamaNee	कारामणी .n.	string beans.	शेंगा वर्गाच एक भाजीपाला.	एक दोन वारापसून बाजारांत॑ कारामणी उदंड सवंगविणी विकत आहेत॑ म्हणून गावांतल॑ होटलांत पूरा कारामणीच भाजी करून घालत आहेत॑.	from Tamil.
kaaraasev	कारासेव.n.	a fried savoury made of channa flour.	खारासेव. चणाच पीठांत॑ केलते एक मीठस्वादाच तळलते पदार्थ. कारासेव.	कारासेवांतल॑ मिरेच स्वाद मला फार अवडेल॑.
kaaraN	कारण.n.	motive reason.	निमित्त॑.	तेनी दोन दिवसाच पुढे मी घरांत नसताना मला फोण केले म्हणून कळ्ळ॑. काय कारणामुळे फोण केले म्हणून मला कळना.
kaaraN	कारण.n.	cause.	निमित्त॑.	भारतांत॑ अत्ता डयाबीटीस भरूनदनास॑ येत आहे. हेला एक मुख्य कारण लोकांच जेवणांत॑ झालते व्यत्यासामुळे असूयाम्हणून सांगतात॑.
kaarlaa	कारला.n.	bitter gourd.	कडू रूचाच एक भाजीपाला. कारली. कारळी	कारला घालून गोज्ज॑ कराला किती दिवसापसून सांगत आहें मी. मझ॑ गोष्टीला थोडकपणीन मर्यादा देताने का ?
kaarlee	कारली. n.	bitter gourd.	कडू रूचाच एक भाजीपाला. कारला. कारळी.	कारलीच कडू रूच मला फार अवडल॑.	कारले in sm.
kaarLee	कारळी.n.	bitter gourd.	कडू रूचाच एक भाजीपाला. कारला. कारली	पाष्टे अनशी पोटांत॑ अर्ध लोटा कारळीच रस पीलतर॑ आंगाला फार चोखोट होईल म्हणतात॑.	कारले in sm.
kaarLeepeNee	कारळीपेणी.n.	a fried snack made from rice flour and besan.	तांदूळाच पीठ, बेसन हेजांत॑ केलते एक तळून खायाच पदार्थ.	मला जेवणाच बरोर घरांत तळलते कारळीपेण्या खाणे फार इष्ट.
kaarthika~	कार्तिक.n.	eighth month in the Hindu calendar.	हिंदू पंचांगांत॑ आठवां महिना.	कार्तिक महिना दक्षिणायनाच वेळ येत॑ अणी तुळसी विवाह, कार्तिक पौर्णमी हे दोन सण हे महिनेंत आचरण करतों.
kaaruNya~	कारुण्य.n.	compassion. pity.	दया. करुणा.	बीदीच कुत्रांकडे कारुण्य दाखिवणे चोखोटेच, पण नियंत्रण नाहीस्क॑ ते इकडे तिकडे हिंडत अस्त॑ अणी कित्येकदपा अमच॑ लेंकरांस चावत॑ पणीं. अस॑ होईनास्क॑ असाला काय वाट आहे तुमच॑ ?
kaarya~	कार्य.n.	a work or an activity.	काम.	याच वार मी चेन्नैला एक कार्यावर जातों. मझ॑ तिकडल॑ घर विकामते आहे.
kaarya~	कार्य.n.	an affair.	व्यवहार॑.	त्यंच मद्ये कायकी लपून ठिवामते कार्य आहे म्हणून मला संदेह आहे. कां म्हणजे, मी पाह्ताना अस्कीन ते दोघीं डोस्के लवींगून गुपचुप असतात॑.
kaarya~	कार्य.n.	a matter. a thing.	कार्य.	(1) तुझ॑ मनांत॑ काय कार्य असलतरीन मला सांग. मी तुला सहाय करतों. (2) काय कार्य झाल॑ तरीन मी सांगाच तू ऐकूनेच सराम॑.
kaarya~	कार्य.n.	an act or deed.	काम.	तो केलते कार्य मला बर वाटल॑ नाही.
kaarya~	कार्य.n.	agenda.	चालिवामते विषय.	मला मिळ्ळत॑ आमंत्रण पत्रांत॑ उद्याच कार्यक्रमाच कार्य काय आहे म्हणून लिव्हल॑ नाही-ते-करतां मी त्यांस॑ फोण करून विचाराला जातों.
kaarya~	कार्य.n.	predicate (in grammar).	(व्याकरणांत॑) एक वाक्यांत॑ कर्ता विषयीं सांगाच गोष्ट॑.	"मी अंबा खातों". हे वाक्यांत॑ "खातों" हे गोष्टाला "कार्य" म्हणतो.
kaaryaalaya~	कार्यालय.n.	office.	ऑफ़िसकचेरी.	बंगळूरांत असाच प्रसिद्ध विधानसौधाच बाजू एक नव॑ कार्यालय हे जवळ बांधले.
kaaryakrama~	कार्यक्रम.n.	programme.	समारंभ. विशेष कार्य.	अम्च गांमांत गेल महिना नृत्याच एक चोखोट कार्यक्रम झाल॑.
kaas	कास.n.	cash. money.	पैसा. पल्लम.	ए.टी.एमाच हे काळांत कास नाहीस्क॑ बाह्येर गेलतरीन काहीं भींगामत॑ आवश्य नाही, कोण्त बॅन्काच ए.टी.एमात जाऊनहीं कास काढूया.
kaas	कास.n.	coin.	नाण्य.	ल्हान मोलाच कास भीकारी लोकांस देलतर॑, हाता वाटे पणीन तेनी ते शिवनात॑.
kaas	कास.n.	a coin of the smallest value in use in the past.	जुने काळाच ल्हान मोलाच एक नाण्य.	जुने काळाच कासाच नाण्य अत्ता पायालापणीं मिळना.	the word "cash" appears to be derived from "कास".
kaasav	कासव.n.	tutle. tortoise.	कसव. आमे (tamil).	कित्येक वर्गाच कासव तीनशें वर्ष पर्यंतीन जीवनांत असेल॑.
kaaShaya~	काषाय.adj.	red-ochre coloured.	तंबडेस्क॑ एक रंगाच.	हिंदू देऊळाच भोंताल॑-भिंतांत॑ काषाय अणी पंढ्र॑ रंगाच पट्टी एक सोडून एक ओढलसाच पाव्हूया.
kaaShaya~	काषाय.n.	dress of red-ochre colour worn by sanyasis.	काषाय वस्त्र. सन्यासी लोक नेसाच वस्त्र.	सन्यासी लोके काषाय नेसतात तरीन, "डिवैन-लैफाच" श्री श्री रविशंकर केम्हाहीं पंढ्र रंगाच कापडेच नेसतात॑.
kaasheeyaathraa	काशीयात्रा.n.	a mock ritual in a wedding.	वराडांतल॑ एक पद्धत॑.	वराडाच वेळी काशीयात्राला नवरा जाताना तला आचार-उपचार करून वापस बलाईंगून याच नाटक-पद्धती पाह्याला तमाषा असल॑.
kaaShT	काष्ट.n.	dried wooden piece.	वाळलते लांकडाच चूर.	तुळसीच काष्टांतून केलते हार श्रेष्ट म्हणून सांगतात॑.
kaasoTaa	कासोटा.n.	dhoti or sari worn by tucking in at the back in the waist.	धोती अथवा लुगड॑ मागेपठीसून वरकाढून अडकिवून नेसाच एक रीती. uis	हे काळाच उण॑ वयाच बायका कासोटा नेसाच फार अप्रूप झालाहे म्हणून मात्र न्हो, ते कस॑ नेसणे म्हणूनपणीं भरूनदनास॑ कळना.	कास means "the tuck of the धोतर (धोती) or लुगडे ".
kaaTaNe	काटणे.vt & vi.	to cut.	कापून टाकणे. कापणे.	मझ घराच बाजूच अंबाझाडाच फांटा टेलिफोण कंबीच (ताराच) अडव॑ येतम्हणून ते काटाला निश्चय केलों.
kaathaaD	काताड.n.	skin.	चर्म. सालपट	कित्येकांस॑ उजतानाच काताडांत॑ इकडे तिकडे पंढ्र रंग असत॑ अणी त्यंच लेंकरांस पणीन तस॑ असाच साध्य आहे.	(1) कातडी/कातडे in sm. (2) सालपट in sm means bark of a tree, rind. (3) सालपट सोलूनटाकन in DM means 'I will skin you'.
kaathar	कातर.n.	cut and sun-dried vegetables.	काचर. काचराच वड्या. कापून ऊनांत वाळिवलते भाजिपालाच वड्या. वत्तल (Tamil).	कारळीच कातर तळून खायाला बेष असेल॑.	the word काचर is hardly used in DM, whereas कातर is preferred.
kaathara~	कातर॑ .n.	scissors.	कात्र॑. कापाच उपकरण॑.	कातर॑ उजव॑ हातांत धरींगून बेष कापाला येईलतरीन तेच कातर॑ डाव॑ हातांत धरींगून नीट कातराला होईना.	कातर in sm.
kaatharaach mirshingaa	कातराच मिर्शिंगा.n.	salted green chillies soaked in curds and dried.	वत्तल मोर मोळगा (Tamil). काचराच मिर्शिंगा.	अंभटभाजी भाताच बरोर तोळ्लायींगाला कातराच मिरशिंगा बेष असल॑.
kaatharaNe	कातरणे.vt.	to cut with scissors.	कात्रेंत॑ कापणे.	दीपावळी सणाला शिवाला देलते अंगि बरोर कातरनास्क॑ शिंपी हाळ करूनटाकला.
kaaTHee	काठी.n.	stick. staff. rod. pole. wand.	लांकडाच बरीक काडी.	डोळे बरोर नाहीत्यानी बाहेर जताना पंढ्र॑ रंगाच काठी वापरून हळ्ळु-हळ्ळु चालत जातील॑.
kaaTHee	काठी.n.	a stalk or stem of a plant.	झाडाच बरीक फांटा.	अमच॑ घरच॑ बाहेरच॑ चंपक झाडांतून चोरटपणांत॑ फूल तोडाला कोणकी वेघला. चंपकाच काठीला बळ नाही म्हणून कळनास्क॑ काठी तुटून बीदीच मोरींत पडला.
kaathra~	कात्र.n.	scissors.	कातर॑. कापाच उपकरण॑	मोंड झालते कात्रांत॑ कापड कापाला प्रयत्न करून मी मझ बोट कापींगटलों.	कातर in sm.
kaavaDi	कावडि.n.	a religious ritual performed at temples by carrying a decorated wooden contraption on one's shoulder.	लांकडांत केलते अलंकारच एक साधन॑ खांदाच वर उचलून देऊळांत॑ नाचाच एक नवस.	तमिल नाडांत॑ मुरुगन देऊळांत॑ कावडीच नवस उदंड प्रचारांत आहे.	कावड in sm means a bamboo pole slung across shoulder for carrying water, other loads etc.
kaavaLaa	कावळा.n.	crow.	काळ॑ रंगाच एक साधारण पपक्षी.	"मलयाळी नाहीते ठिकाणीं कावळा नाहीते ठिकाणीं नाही" अस॑ एक म्हण आहे.
kaavaLaa	कावळा.n.	raven.	कावळाच वर्गांतल॑ एक पपक्षी.	कावळा दोन वर्गाच आहे. एकाच॑ गळा थोडक सावळ॑ असेल॑, अण्खी एकाच गळा काळ॑ असेल॑. हे दुसर॑ वर्गाला इंग्ळीषांत॑ "रेवन" म्हणतात॑.
kaavaLaa haankaNe	कावळा हांकणे.id.	to while away time doing worthless things.	प्रयोजन नाहीते काम करून समय हाळ करणे. गाढव हांकणे.	(1) केम्हा गेलतरीन मुनिसिपालिटी ऑफीसांत उदंड दन॑ काम-धंदा नाहीस्क॑ कावळा हांकत॑ बसलसाच पाह्वूया. (2) कायकी अदृष्टांत गळ्फांत तला काम मिळ्ल॑-के-नाही, "मीच थोर मनुष म्हणून" म्हणून बसलोता. खर॑ सामर्थ्य कळतांतरून तला कामांतून काढूनटाकले. अत्त कावळा हांकत बसलाहे.
kaavaraa aavaraa hoNe	कावरा-आवरा होणे.vi.	being shocked. caught off-guard. panic stricken.	भींगून मनाला काहीं सुचनास्क होणे.	मझ मित्राच घरांत त्यंच कामवाली कबोडांतून पैसे चोरत असताना तिला धरूनटाकले. तेनी सांगिटले "ते वेळाल तिज तोंड कावरा-आवरा होऊन गेल॑ अणी एकदम घाम सुटाला आरंभ झाल॑. वेगळ वाट नाहीस्क रडाला आरंभ केली".
kaavi	कावि.n.	ochre-red colour.	गेरू रंग.	सन्यासी लोके कावि रंगाच वस्त्र नेसींगतील॑. हेला मुख्य होऊन दोन कारण सांगतात॑. होमकुंडांत॑ द्याच॑ आहुती देवाला कावि रंगाच अग्नी पाविवत॑ अणी सूर्य उदय होताना पह्यिल॑ याच रंग कावि, हेच.	काऊ or काव in sm.
kaavya~	काव्य.n.	poetry.	कविता.	तंजावूर मरठींत लिव्हलते काव्य मी हे पर्यंतीन पाह्यलते नाही.
kaay	काय.pron.	the interrogative pronoun, what ?	प्रश्नाच सर्वानाम॑.	काय समाचार ? केम्हा आलास तू ?
kaayi	कायि.n.	unripe fruit.	पिकनाते फळ॑..	हे वर्ष अम्च घरच॑ समोरल॑ अंबाच झाडांत॑ भरून कायि झाल॑ तरीन, तजांत॑ पोणावांटाहीं झडून पडूनगेल॑.	from Tamil.
kaaykaay	कायकाय.pron.	what all.	कायकाय.	अम्ही लेंकीच घराला जाताना अग्गीन अम्च नातू अम्च पेटी उघडून तजांत॑ कायकाय आहे म्हणून पाह्यील॑.
kaaykaaykee	कायकायकी.pron.	all sorts (of things, items etc.).	कळनाते विध विध.	(1) तला थोडपणीं मर्यादाकी, वागाच रीतीकी कळना वाटते. मझ॑ एक ल्हान चूकाला, तोंडाला आलते कायकायकी सांगाला आरंभ केला. (2) तिरुवनंतपुरमांत॑ "गुडमोरणिंग स्टोर्स" म्हणून एक दुकान आहे. ते दुकानांत॑ एक घराला पह्जते सगळीन मिळल. दुकानाच आंत वेघतानेच कायकायकी सामान ठिवलसाच पाव्हूया.
kaaykee	कायकी.pron.	some (or a) thing not known.	कळनाते (एक).	घडी घडी अमच॑ घराला तो येत अस्तो, तज मनांत कायकी आहे, विषय उघड॑ बोलत॑ नाही तो.
kaaythareen	कायतरीन.adj.	anything. something.	कळ्ळते कोणतीन.	घडी घडी अमच॑ घराला तो येत अस्तो. मला तजकडे बोलाला वेळ नाही म्हणून तूच कायतरीन बोलून पाठिवूनटाक.	काहीतरी in sm.
kabaddi	कबड्डि.n.	a type of field game.	एक रीताच खेळ.	एश्यन-गेम्सांतीन कोमण-वेल्त गेम्सांतीन भारताला कबड्डींत॑ हे पर्यंतीन कोण्त॑ देशालीन हरिवाला झाल॑ नाही.
kabar	कबर.n.	mohammedan tomb.	दरगा.	बंगळूर जयनगर 4th ब्ळोक बसठाणाच जवळ एक मोहम्मदन कबर होत॑. ते कबर अडव॑ होतत॑ करतां तिकडल॑ रोड विस्तार कराला होईनास्क॑ उदंड वर्ष तसच॑ पडल॑होत॑. नंतर॑ एक पोरी स्कूटर आफतांत॑ मरल॑ नंतर॑ कबराच भोंताले असाच जमीन ते लोके सोडून देले अणी रोड विस्ताराच काम झाल॑.
kachaakach	कचाकच.adj.	closely packed.	जवळ-जवळ असणे.	इंडियाहीं पाकिस्थानहीं क्रिकट खेळताना खेळ पाह्याला येणार मैदानांत कचाकच भरून असतील॑.
kachaDaa	कचडा.n.	rubbish.	कुप्पा (Tamil). केर.	बांगळूरांत॑ अम्च घरापठीस कोरपरेषनाच झाडुवाले घरो-घरी दिवसास्क॑ येवून कचडा काढणे आहे.	कचरा in sm.