r (र) 1 (raaD To raDthonD)

.Words (using Phonetic Key)	In DM script	Meaning in English	Meanings, phonetic variations & morphes in DM	Illustrative sentences using the word	Remarks & Notes
raa avaLaa	राअवळा.n.	a type of small gooseberry.	एक रीतीच ल्हान अवळा.	पोंगलाच बरोर तोळ्लायींगून खायाला राअवळाच गोज्ज बेष असेल.
raaD	राड.n.	thick residue (of a liquid). sediment.	एक द्रव्याच बुडांत॑ राहाच घट्टि भाग. मंडि.
raadhaa	राधा.n.	Lord Krishna's beloved.	श्रिक्रिष्णांच सखि.
raaee	राई.n.	mustard.	मोहरि.
raag	राग.n.	anger.	कोप.
raag	राग.n.	musical mode.	संगीत स्वराच॑ एक रीत॑.
raagee	रागी.n.	a type of millet.	एक रीतीच धान्य/धान.
raageeT	रागीट.adj.	a person prone to anger.	रागिष्ट. सदाहीं राग करींगाच मनुष.		the word रागीट is a प्राकृत form of रागिष्ट.
raagiNi	रागिणि.n.	a passionate woman.	तीव्र/गाढ अनुराग दाखिवणारि स्त्रि.
raagiShT	रागिष्ट.adj.	a person prone to anger.	सदाहीं राग करींगाच मनुष. रागीट.
raagivaNe	रागिवणे.vt.	to get angry.	राग येणे.
raahNe	राहणे.vi.	to stay in a place.	एक ठिकाणि राहणे.	अम्ही चेन्नैंत॑ जाताना अस्कीन मझ वडील भाऊच घरांतच राहणे.
raahNe	राहणे.vi.	to wait.	थांबणे.	मी याला अण्कीन थोड वेळ होईल. तुम्ही मलाकरतां राहणे नको.
raahNe	राहणे.vi.	to halt.	ओठाकणे. होठाकणे.	सिग्नल मिळ्ल॑ नाही म्हणून अम्च ट्रैन उदंड वेळ स्टेषनाच बाहेरच राहल॑ होत॑.
raahNe	राहणे.vi.	to remain. to maintain statusquo. to continue in a state.	राहणे.	अत्ता असाच परिस्थितींत॑ तो कोणाच गोष्टीन ऐकाला तय्यार असना. ते विषय तसच राहून्दे. नंतर मी तजकडे बोलून तला समजिवतों.
raahNe	राहणे.vi.	to discontinue.	राहणे.	त्यंच लोंक फार षाणा झाल तरीन, पैसेच कष्टांमुळे तज वाचणे एस.एस.एल.सी. झालकिनाही राहत॑ करूनटाकले.
raahoon jaaNe	राहून जाणे.id.	the apparent indications of a person slowing down in his movements due to age or ailments.	वय अथवा आंगाच॑ दुर्बलामळे चालणे-वागणेच हळ्ळुपण॑ येणे.	अम्च एक सोयरीक बायकोला दोन वर्षा नंतर॑ समीपांत पाहलों. त्यंच वय 80 वर्ष असेल॑. उदंड राहून गेलाहेत॑.
raahu	राहु.n.	name of a mythical demon.	पुराणांतल॑ एक दैत्य.
raahukaaL	राहुकाळ.n.	a specified period of one and a half hours, each day, during which it is inauspicious to commence any activity.	प्रत्येक दिवसाचीं दीड घंटेच अशुभ काळ. हे समयांत काहीं कार्य आरंभ करताने म्हणोन आहे.	एक मुख्य कार्य कराच पुढ॑ राहुकाळकी, यमगंडकी असनास्क पाह्यींगण॑ बर॑.	this period changes from day to day.
raaj kavi	राजकवि.n.	court poet.	राजदरबाराच॑ कवि.
raaja darbaar	राजदरबार.n.	royal court.	राजाच दरबार.
raajaa	राजा.n.	king.	राज्य भरण कराच राजा.
raajaajnyaa	राजाज्ञा.n.	royal edict.	राजाच आज्ञा.
raajadarshana~	राजदर्शन॑.n.	paying obeisance to a king.	राजाला दर्शन करून मर्यादा देणे.
raajadhaani	राजधानि.n.	capital city.	राज्याच भरण केंद्र असाच प्रधान पट्ण॑.
raajadharma~	राजधर्म.n.	kingly duties.	राजाच कर्तव्य.
raajadhiraajaa	राजाधिराज.n.	king of kings. emperor.	चक्रवर्ति.
raajadootha~	राजदूत॑.n.	king's envoy.	राजा पाठिवलते दूत॑.
raajadootha~	राजदूत॑.n.	an ambassador.	देशाच प्रतिनिधि.
raajadroha~	राजद्रोह॑.n.	treason.	स्वंत॑ राज्याला विरुद्ध कराच काम.
raajagopuram	राजगोपुरम.n.	the main gopuram of a temple.	देऊळाच मुख्य गोपुर॑.		from Tamil.
raajaguru	राजगुरु.n.	royal advisor.	राजाला उपदेश देणार गुरु.
raajakeeya~	राजकीय॑.adj.	political.	राष्ट्रीयाला संबंध झालते.
raajakeeya~	राजकीय॑.adj.	relating to the country.	राज्याला संबंध झालते.
raajakumaar	राजकुमार.n.	prince.	राजाच लोंक.
raajakumaari	राजकुमारि.n.	princess.	राजाच लेंक.
raajalakShaNa~	राजलक्षण॑.n.	marks of royalty.	राजत्वाच चिन्ह.
raajaneethi	राजनीति.n.	a country's basic civic policy. civil code.	एक राज्याच मुख्य व्यवहार नीति.
raajapathni	राजपत्नि.n.	king's consort. queen.	राणि.
raajapeeTH	राजपीठ॑.n.	royal seat. throne.	सिंहासन॑.
raajashree	राजश्री.n.	majesty.	राजाच वैभव.
raajasooya~	राजसूय.n.	name of a religious sacrifice.	एक यज्ञाच नाव.
raajathva~	राजत्व॑.n.	kingship.	राजपदवि.
raajathva~	राजत्व॑.n.	king like majesty. majestic.	राज गांभीर्य.
raajavamsh	राजवंश.n.	royal dynasty.	राजाच कुल॑.
raajayog	राजयोग.n.	a type of yoga.	एक विधाच योग.
raajayog	राजयोग.fig.	राजयोग.fig.	the period in one's life when one enjoys power and material wealth.	मझ मित्राला अत्ता राजयोग॑ चालत आहे वाटते. तज पदवी, राहच ढंग हे सर्व पाह्यलतर॑ कोणालीं असच वाटल॑.
raajbhaaShaa	राजभाषा.n.	officially recognised language.	सरकाराच मान्यता असाच भाषा. राष्ट्रभाषा. राज्यभाषा.
raajbhavan	राजभवन n	President's or Governor’s official residence.	राष्ट्रपतीच अथवा राज्यपालाच सरकारि घर.
raajee	राजी.adj.	consenting. willing. agreeing. ready.	संमत. तय्यार.	उदंड दपा बोलला नंतर मझ मित्र उपअध्यक्षाच पदवि स्वीकार कराला राजी झाले.
raajeev	राजीव.n.	lotus.	कमळीच फूल॑.
raajgiri	राजगिरि.n.	a type of edible greens.	एक रीतीच भाजीच पाला.
raajhamsa~	राजहंस॑.n.	a type of swan.	एक रीतीच हंस॑.
raajinaamaa	राजिनामा.n.	resignation.	त्यागपत्र देणे.
raajmudraa	राजमुद्रा.n.	royal seal. royal insignia.	राजाच चिन्ह.
raajopachaar	राजोपचार.n.	a welcome befitting a king/royalty.	राज मर्यादा. एक राजाला मिळासार्खल॑ मोट्ठ॑ उपचार.	ऐ.ये.स' आफीसर अणी त्यंच कुटुंबाला देऊळांत॑पणीं राजोपचार मिळते.
raajpathh	राजपथ.n.	a royal highway.	राजमार्ग.
raajpurohith	राजपुरोहित.n.	royal priest.	राजाकुटुंबाच॑ पुरोहित.
raajpuT	राजपुट.n.	name of a warrior race of Rajasthan.	राजस्थानाच एक वंश॑. रजपुत.
raajpuT	राजपुट.n.	a person belonging to the Rajput race.	राजपुट वंशाच मनुष.
raajvaaDaa	राजवाडा.n.	royal palace.	राजाच निवासस्थान.
raajya sarkaar	राज्यसरकार.n.	state government.	संस्थानाच सरकार.
raajya~	राज्य.n.	country.	देश.
raajya~	राज्य.n.	a state within a country.	राज्याच आंतल॑ संस्थान.
raajyaabhiShek	राज्याभिषेक॑.n.	coronation.	पट्टाभिषेक॑.
raajyabhaar	राज्यभार.n.	ruling or governing a country/state.	राज्य चालिवणे. राज्य भरण करणे.
raajyabhaaShaa	राज्यभाषा.n.	officially recognised language.	सरकाराच मान्यता असाच भाषा. राष्ट्रभाषा. राजभाषा.
raajyamanthri	राज्यमंत्रि.n.	minister of state.	राज्याच उपमंत्रि.
raajyapaal	राज्यपाल.n.	Governor of a State	राज्याच अथवा प्रांताच प्रमुख॑.
raajyasabhaa	राज्यसभा.n.	name of upper House in the Parliament.	संसदांच एक सभाच नाव.
raakh	राख.n.	ash.	भस्म.	काहींतरीं वस्तु जळलतर॑ ते राख होत॑. पण यज्ञकुंडांत जळलते वस्तूला अम्ही ऊदी म्हणतों अणी तज महत्व वेगळच॑ अस्ते.
raakhaDi	राखडि.n.	a head ornament of women.	राक्कडि. बायके डोस्केंत॑ खोवाच एक आभरण॑.		राखडी in sm.
raakhaN	राखण.n.	protecting. keeping safely.	रक्षांत ठिवणे.
raakhaNe	राखणे.vt.	to secure. to protect. to keep a watch.	जागृतांत॑ ठींगणे.	वेगळ॑ गांवाला जाताना घर पाह्यींगाला कोणालतरीन राखणे ठिवलतर पणीं चोरी होत॑ अस्ते. राखणे असणारेंच चोर्टेंबरोर मिळींगून हे काम करिवतात॑ अस लोकांच मध्ये एक विश्वास आहे.
raakhaNe	राखणे.vt.	to preserve.	दत्तन/जत्तन ठींगणे.	(1) लोण्चे बेष राखिवाम॑म्हण्जे मध्ये-मध्ये जाडि/बरणी उघडून ढवळून देत असाम॑. (2) अमच मानमर्यादा राखिवाम॑ म्हणजे आवश्यनाहीस्क॑ वेगळ॑ लोकांच विषयांत॑ अम्ही मध्य पडताने.
raakhaNe	राखणे.vt.	to wait.	थांबण॑. होठाकणे. ओठाकणे.	मी याला अण्कीन थोड वेळ होईल. मझ करतां तुम्ही राखनाकांत॑.
raakhee	राखी.n.	an amulet tied on the wrists of brothers by sisters on Sravan Pournami day.	श्रावण पौर्णमीला बहिण भाऊला बांधाच रक्षाच दोरा.
raakhivaNe	राखिवणे.vt.	to detain (a person or thing).	दूसरेंला थांबिवून ठिवणे. थांबिवणे.	तजकडे मला एक विचारामते आहे. पण, मला याला अण्कीन थोड वेळ होईल. मी यापर्यंतीन तुम्ही तला कयतरीन सूत्रांत॑ राखिवाला होईलका ?
raakkaDi	राक्कडि.n.	a head ornament of women.	राखडि. बायके डोस्केंत॑ खोवाच एक आभरण॑.		राखडी in sm.
raakShas	राक्षस.n.	demon.	असुर॑.
raakShas vivaah	राक्षसविवाह.n.	forced marriage.	निर्बंधांत॑ करिवाच॑ वराड.
raakShasi	राक्षसि.n.	female demon.	असुर स्त्रि.
raam	राम.n.	one of the incarnations of Lord Vishnu.	महाविष्णूच एक अवतार.
raam baaN	रामबाण॑.fig.	silver bullet. a sure shot remedy.	एकाला कंडिप बरोर करिवाच एक प्रयोग॑.
raam dooth	रामदूत.n.	envoy of Lord Ram. Hanuman.	रामदेवाच दूत. हनुमान. हनुमंत॑.
raam navami	रामनवमि.n.	the ninth day of the bright fortnight of Chaitra celebrated as Lord Rama's birthday.	चैत्रमास शुक्ळपक्ष नवमि दिवस. श्रीरामचंद्राच उजलादिवस.
raam phaL	रामफळ.n.	a type of fruit.	एक रीतीच फळ॑.
raam thuLasi	रामतुळसि.n.	a type of holy basil with darkish leaves.	सावळ॑ पानाच एक रीतिच तुळसि.
raamaa	रामा.n.	parrot.	रावा.
raamaayaN	रामायण.n.	the epic Ramayana written by Valmiki.	वाल्मीकी लिव्हलते रामावताराच ग्रंथ.
raamraajya	रामराज्य.n.	the perfect country.	एक फार उत्तम राज्य.
raaN	राण.n.	forest.	वन॑.		रान in sm.
raaN Dukra~	राणडुक्र॑.n.	wild boar.	राणाच डुक्र॑.
raaN kombaDa~	राणकोंबड॑.n.	jungle fowl.	राणाच कोंबड॑.
raaN maandara~	राणमांदर॑.n.	jungle cat.	राणांतल॑ मांदर॑.
raandal	रांदल.n.	a portable hurricane lantern.	लांदर. विजनास्क॑ असाला अर्सांत॑ झांकलते बत्तीच दिवा (उचलून काढींगून जायाला सौकर्य असाच॑).		from "lantern" to "लांदर" to "रांदल".
raandal	रांदल.n.	a glass covered lantern (usually the ones hung from ceilings).	लांदर. अर्सांत॑ झांकून असाच एक दिवा (छप्परांतून लोंबून घालाच॑).		from "lantern" to "लांदर" to "रांदल".
raanDe	रांडे.n.	a woman of ill repute. prostitute.	वेश्या. सूळी.		रांड in sm.
raangaNe	रांगणे.vt.	to crawl.	रांगणे.	ल्हान लेंकरे लोक्कर-लोक्कर रांगत याच दृश्य पाह्याला फार चांग्ळ॑ अस्ते.
raangaNe	रांगणे.vt.	to creep.	रांगणे.	नैजीरिया देशांत बंडि हांकताना बिदीच नियम तोडलतर पोलीसवाले कित्येर्क लोकाना 20 गज रांगाला सांगतील, तस अनुभव झाला नंतर॑ कोण्हीं पुन्हा तसल चूक करनात॑.
raangaNe	रांगणे.fig.	to move very slowly.	उदंड॑ हळ्लु पुढे सरकणे.	हे रैल्वे-ट्रैन अत्ताच दोन घंटे उशीरांत॑ पळत आहे. हैदराबाद पावतां-पावतां रांगाला आरंभ केलाहे !
raangoLi	रांगोळि.n.	a decorative/symmetric design drawn in front of a house as also in front of a puja mantap/puja room with white marble/stone powder to signify 'all is well inside'.	घराच उंब्राच समोर रंगाच पुडींत॑ होढाच/ओढाच चित्र.	दक्षिण भारतांत प्रति घराच उंब्रा समोर नित्य शेण लावूनकी नुस्त पाणींतूनकी सारीवून रांगोळी घालाच एक पद्धति आहे. तज अर्थ काय म्हण्जे ते घरांत सर्व क्षेमान॑ आहेत॑, अस॑.
raaNi	राणि.n.	king's consort. queen.	राजपत्नि.
raanke	रांके.n.	arrogance.	गर्व.	हेमधे पैसे आलते लोकांना/नव फल्लमदारांना रांके असत॑.
raaNoraaN	राणोराण.n.	endless forest thick forest.	गडद राण.	श्रीसैलम' जायाच वाटांत दहा-पंध्रा किलोमीटराला राणोराण आहे. रात्रीच वेळ ते वाटी संचार कराला लोके भींगतील.
raasheech pore	राशीच पोरे.say.	fortunate or lucky children.	भाग्यवंत॑ पोरे.	कित्येक लेंकरे राशीच असतात॑. उजतांतून "कार", बंगळा, नंतर चोखोट साळेंत-काळेजांत वाचणे, थोर ठिकाणी चोखोट संबंध होऊन लोक्कर वराड, लेंकरे अस त्यांस॑ होत अस्ते. हे सर्वीन पाह्यलतर॑ त्यंच पूर्व जन्मांत पुण्य केलताच फल असाम॑ म्हणून वाटते.	adapted from Tamil.
raashi	राशि.n.	one of the twelve signs of the zodiac.	राशिचक्रांतल॑ बारा राशींत॑ एक राशि.
raashichakra~	राशिचक्र.n.	the twelve zodiacal signs arranged in a cyclic order.	बारा राशींच चक्र.
raaShTra bhaaShaa	राष्ट्रभाषा.n.	officially recognised language.	सरकाराच मान्यता असाच भाषा. राजभाषा.
raaShTra dhwaja~	राष्ट्रध्वज॑.n.	national flag.	देशाच॑ ध्वज॑. देशाच गुढि. देशाच कोडि (Tamil).
raaShTra~	राष्ट्र.n.	country. nation.	राज्य. देश.
raaShTradroh	राष्ट्रद्रोह.n.	treason.	राष्ट्राविरुद्ध वागणे.
raaShTradrohi	राष्ट्रद्रोहि.adj.	a person who indulges in treason.	राष्ट्रद्रोह करणार मनुष.
raaShTrageeth	राष्ट्रगीत.n.	national anthem.	देशाविषयीं अभिमान मनांत॑ आणिवाला सांगाच स्तुतीच गीत॑.
raaShTrapathi	राष्ट्रपति.n.	President of a country.	राष्ट्राच अध्यक्ष.
raaShTrathanthra~	राष्ट्रतंत्र.n.	diplomacy.	राष्ट्रतंत्र.
raaShTravaad	राष्ट्रवाद.n.	politics.	राष्ट्रवाद.
raaShTreeya~	राष्ट्रीय.adj.	national.	देशाला संबंध झालते.
raaShTreeya~	राष्ट्रीय.adj.	political.	राष्ट्रवादाला संबंध झालते.
raathaaLoo	राताळू.n.	sweet potato.	गुळचीट असाच एक रीतीच गड्डे.		रताळे in sm.
raatho*raath	रातोंरात.adv.	overnight. in the middle of the night.	रात्रि असतानच॑.
raathraaNi	रातराणि.n.	a kind of flower which blooms in the night.	रात्रिच वेळ उगाच एक फूल. निशागंधि.
raathri	रात्रि.n.	night.	सूर्य अस्तमन॑ पसून उदय॑ होयापर्यंतल॑ वेळ.
raathribhar	रात्रिभर.adv.	the full night.	पूरा रात्रि.		रात्रभर in sm.
raathriMdivaseen	रात्रींदिवसीं.adv.	day in and and day out.	पूरा वेळीं.		रात्रंदिवस in sm.
raathro*raathri	रात्रोंरात्रि.n.	within a night. overnight.	(एक) रात्रीच आंत॑. दिवस उगापुढे रात्रीच वेळ.	काय समस्या झालहोतकी कळत नाही, अम्च माडीवर भाडेला असलते लोके रात्रोंरात्रि खाली करींगून वेगळ गामाला निघून गेले.
raav	राव.n.	Rao, a salutation which is used as a type of surname.	एकांस आदरांतून बलावाच एक शब्द. अत्ता अग्गीन "राव" म्हणून अडनाव ठींगतात॑.
raavaa	रावा.n.	parrot.	रामा.
raavaN	रावण.n.	name of the demon king of Lanka in Ramayana.	रामायणांत॑ लंकापुरीच राजा. रावणासुर.
raavaNraajya~	रावणराज्य.n.	a tyrannical rule.	क्रूरपणांत॑ राज्य चालिवणे.
raavjee	रावजी.n.	a respectful way of addressing a male. Raoji.	दाद्ग्येंला बहुमानांत॑ बलावाच एक शब्द.	कोणकी दोघदन॑ घरच॑ समोरच॑ बीदींत येऊन "रावजी घरांत आहेतका, अम्ही तेना फार अवसरांत॑ पाह्मते आहे" अस वरडाच मी ऐकलों. समच मझ बाप दुपारीच झोंप मोडून उठले अणी आलते अतिथींना आंत बलावले.
raavsaaheb	रावसाहेब.n.	an honour conferred on eminent people in olden times/British times.	जुने काळांत॑/ब्रिटिषांच काळांत॑ प्रमुख लोकांला देत होतते एक बहुमानाच पदवी.	अम्च देश स्वतंत्र झालांपिरि 'रावसाहेब' पदवि लोकांला द्याच केंद्र सरकार रद्द केलाहेत॑. तजबद्द्ल 'पद्मश्री, पद्मभूषन, पद्मविभूषन, भारत रत्न अस सम्मान योग्य असणारांना प्रतिवर्ष देत आहेत॑.
raavsaaheb	रावसाहेब.n.	an hereditary honorific affixed to the names of men of certain aristocratic families.	परंपरागतांतून कित्येक थोर कुटुंबाच दाद्ग्येंच नावाच शेवटि जोडाच एक मर्यादा पदवि.	मझ आजा (म्हण्जे अम्माच बापा) त्यंच नावाच शेवटि 'रावसाहेब' म्हणून ठींगत होते. तेनी आरणि जागीर वंशाच होते.
raayatha~	रायत॑.n.	salad-in-curds.	दहींच एक तोळ्लावण॑. भरीत॑. पच्चडि.		भरीत also means a preparation made from outwardly roasted/singed brinjal.
raayavaLaa	रायअवळा.n.	a type of gooseberry.	अरेनेल्लिकाय (Tamil).
rachanaa	रचना.n.	a written composition of verses, write-ups etc.	पद, कविता, वाक्य, लेख असलते लिव्हून मांडणे.
rachanaa	रचना.n.	arrangement. preparation.	रचणे. व्यवस्था. तय्यर.	एक कार्यक्रम बेष प्रचार होम॑ म्हणजे, तज रचनावर भरून ध्यान देमते पडल॑. तला एक संघ करुन सदस्यांना वेगळ वेगळ जवाबदारि द्याला पह्जे.
raD	रड.n.	crying. wailing.	रेड. संकटामळे डोळेंतून पाणी येणे.
radd	रद्द.adj.	cancelled.	रद्द करणे. चालू असाच संपिवणे.
raddi	रद्दि.n.	waste paper, cloth etc.	उपयोग नाहीते कागद, कापड असलते.
raDgaaNaa	रडगाणा.n.	doleful crying. piteous moaning or whining.	शोकाच रड.
raDgaaNaa	रडगाणा.fig.	troublesome complaining.	तंटाच आरोप॑.
raDivaNe	रडिवणे.vt.	to make one cry.	दुसरेला रडू आणिवणे.		रडवणे/रडविणे in sm.
raDkaa	रडका.n.	a cry-baby. habitual complainer.	सदा चूक सांगणार॑.
raDkaa	रडका.n.	a person given to crying.	सदा रडणार॑.
raDkhor	रडकोर.adj.	one given to incessant complaining.	रडकोर.
raDkor	रडकोर.adj.	one given to incessant complaining.	रडखोर.
raDNe	रडणे.vt.	to cry. to wail.	डोळेंतून पाणी गळत॑ संकट व्यक्त करणे.
raDNe bhenkaNe	रडणे भेंकणे.vt.	to throw tantrums while crying. to bawl out while crying.	रडताना मोठ वरडा-वरडि करणे.	Note :- रडणे-भेकणे in sm. The word भेंकणे is almost always used in conjunction with रडणे, for example, रडणे-भेंकणे, रडून-भेंकून, रडत-भेंकत.
raDoo	रडू.n.	wailing. crying.	रड. डोळेंतून पाणी गळत संकट व्यक्त कराच॑.
raDthonD	रडतोंड॑.n.	a doleful face.	संकटाच तोंड. रडूतोंड.