sh (श) 2 (shevagaa To shyaam)

.Words (using Phonetic Key)	In DM script	Meaning in English	Meanings, phonetic variations & morphes in DM	Illustrative sentences using the word	Remarks & Notes
shevagaa	शेवगा.n.	drumstick.	एक रीतीच भाजीपाला.
shevanthi	शेवंति.n.	marigold.	पिवळ॑, नाहीतर॑, काषाय रंगाच एक फूलाच नाव.
shevaTee	शेवटी.n.	thereafter. subsequently.	नंतर.	मी सांगाच पूरा सांगणे झाल॑. शेवटी तो काय केला, हे मला कळना.	The word शेवटि is used by DMs more often to mean "thereafter or subsequently" than the original meaning "at the end".
shevaTee	शेवटी.n.	the end.	(एकाच॑) अंत	हे पंक्तींत शेवटी बसलाहत मनुषाला सांभार वाडल॑ नाही वाटत॑.
shevaTee shevaTee	शेवटी शेवटी.adv.	towards the end.	शेवटि होतां-होतां.
shevaTeeche~	शेवटीच॑.adj.	of or belonging to the end.	शेवटच॑. शेवटल॑		शेवटचा in sm.
shevaTle~	शेवटल॑.adj.	of or belonging to the end.	शवेटीच॑.		शेवट in sm.
shevaTor	शेवटोर॑.adv.	till the very end.	शेवटोरि. शेवट पतोरि. शेवटी पर्यंतीन.
shevaToree	शेवटोरी.adv.	till the very end.	शेवटोर॑. शेवट पतोरि. शेवटीटि पर्यंतीन.
shiDivaNe	शिडिवणे.vt.	to irritate.	चिडिवणे.		चिडविणें/चिडवणे in sm.
shiDka~	शिडक॑.adj.	irritable.	चिडणार.		शिडका in sm.
shiDkaNe	शिडकणे.vi.	to become peevish. to whine.	चिडकणे.
shiDkor	शिडकोर.adj.	peevish. irritable. hot-tempered.	लोक्कर र्राग येणार. चिडकोर.
shiDNe	शिडणे.vi.	to get irritated.	चिडणे.
shijaNe	शिजणे.vi.	to get cooked.	सिजणे. शिजून तय्यार होणे.
shijivaNe	शिजिवणे.vt.	to cook.	सिजिवणे. शिजिवून काढणे.
shikaNe	शिकणे.vt.	to learn.	वाचणे-लिव्हणे कळींगणे. शिक्षण करणे
shikarNe~	शिकरण॑.n.	mashed bananas/mango with milk or curds and sugar.	तावून घट्टि केलते दूधांत॑, नाहीतर, नुस्त॑ दहींत॑ साखरे मिळिवून, अंबा/केळ कोळून तय्यार कराच एक तोळ्लावण॑.	चप्पाती बरोर अंबाच शिकरण॑ तोळ्लाविंगाला फार रूच अस्त॑.
shikhar	शिखर.n.	mountain peak.	डोंगूराच एकदम वर्च स्थल॑.
shikivaNe	शिकिवणे.vt.	to teach.	शिकिवून देणे		शिकवण in sm.
shikkaa	शिक्का.n.	seal. stamp.	मुद्रा.
shikShaa	शिक्षा.n.	punishment.	दंड.
shikShaa	शिक्षा.n.	teaching. educating.	शिकिवणे. विद्याभ्यास करिवणे.
shikShak	शिक्षक.n.	teacher.	पंतोजी.
shikShaN	शिक्षण.n.	education.	विद्याभ्यास. वाचणे-लिव्हणे.
shilaa	शिला.n.	a stone.	धोंडा.
shilaa	शिला.n.	a stone memorial.	धोंडांत॑ केलते स्मारक॑.
shilaasthaapana~	शिलास्थापन॑.n.	foundation stone laying ceremony.	एक नव वास्तु/बांधणीच काम आरंभ करा पुढे ते भूमींत॑ एक मुख्य धोंडाला स्थापना कराच सण॑.
shiLe~	शिळ॑.n.	stale food.	जुने होऊन खायाला योग्य नाहीते पदार्थ.		शिळा in sm.
shiLe~	शिळ॑.adj.	stale.	जुने होवून नासलते. हाळ झालते ;		शिळा in sm.
shilp	शिल्प.n.	a stone statue.	धोंडांत॑ केलते विग्रह॑.
shilpakalaa	शिल्पकला.n.	handicraft.	हातांत केलते कला वस्तु.
shilpashaastra~	शिल्पशास्त्र.n.	the science or art of sculpturing.	शिल्पविद्या.
shilpavidyaa	शिल्पविद्या.n.	the science or art of sculpturing.	शिल्पशास्त्र
shilpee	शिल्पी.n.	an artisan who works on stone.	धोंडांच शिल्पकला करणार.
shimbaDaNe	शिंबडणें.vt.	to blow nose.	नाकांत्सून शिंबडा जोरान टाकणे. नाक शिंबडणे.
shimbDaa	शिंबडा.n.	mucus from the nose during an attack of common cold.	पडसामुळे नाकांतून गळाच द्रव्य. शेंबूड.	पडसा आलतर शिंबडा पुसिंगाला कागदाच 'टिश्यू' उपयोग करा पक्षा रूमाल उपयोग करणे चोखोट.
shimp	शिंप.n.	seashell.	चिप्पि.	अम्ही ल्हान अस्ताना अम्च घर समुद्राच जवळ होत॑. तम्हा नित्य संध्याकाळी समुद्राकडे जावून शिंप हुडुकून काढणे अम्च एक खेळ होत॑.
shimpaDNe	शिंपडणे.vt.	to sprinkle.	शिंतडणे.
shimpee	शिंपी.n.	tailor.	दर्जी.
shimpee	शिंपी.n.	a person belonging to the shimpi caste.	शिंपी वर्गांत॑ मिळालते एक मनुष.
shing	शिंग.n.	horns.	कित्येक मृगांच डोस्के वर असाच हडाच अवयव. कोंबु (Tamil).
shiNgaarNe	शिणगारण॑.vt.	to apply make-up. to indulge in (personal) beautification to make one attractive to others.	दुसरेला आकर्ष कराला स्वताला सौदर्य करींगणे.	अत्तच पोरींस॑ बाहर निघा पुढे शिणगार करींगाला एक-दीड घंटा वेळ पह्जे.	शृंगारणे in sm.
shinkaNe	शिंकणे.vi.	to sneeze.	पडसामुळे, नाहीतर॑, नाकाला उपद्रव होताना जोरांत॑ वार॑ बाहेर सोडणे.
shinkarNe	शिंकरणे.vt.	to blow nose to remove mucus from nostrils.	शेंबूड बाहेर काढाला जोरांशी श्वासाच वार॑ बाहेर करिवणे.
shinthaDNe	शिंतडणे.vt.	to sprinkle.	शिंपडणे.
shinthaDNe	शिंतडणे.vi.	to fall in drops. to sprinkle.	शिंपडणे.
shinthoDe	शिंतोडे.n.	light drizzle of a few rain drops (from a few passing clouds).	शिंपडून पडाच पाऊस. एक-दोन बूंदाच बरीक पाऊस	शिंतोडे पडताना गांवाला निघताने म्हणून सांगणे आहे.	शिंतोडा/शिंतडा in sm.
shipaarashee	शिपारशी.n.	recommendation.	उपयोग/लाभ होया करतां दुसरेंच श्रद्धाला आणिवणे.
shipaayee	शिपाई.n.	a soldier.	सिपाही. सेनाच शिपाई.	हे काळच भांडणांत शिपाईंच शाहणपणा बरीस त्यंच शस्त्र कित्ति नव आहे म्हणाचेच जास्ति महत्व.
shipaayee	शिपाई.n.	a police constable.	सिपाही. पोलीसवाला.
shiraa	शिरा.n.	muscles.	आंगांतल॑ मांस॑.
shiraa	शिरा.n.	arteries. veins.	आंगांत॑ रक्त पळाच अवयव॑.	मी ल्हान असताना मझ माय॑ सांगतील "शिरा थाटिंगून कशालरे वरडतोस॑" काय सांगामकी जवळ येऊन हळू सांगकां. अम्ही कोणहीं किंबड॑/किवड॑ झालों नाही".
shiraa	शिरा.n.	nerve.	शिरा.
shiraa	शिरा.n.	guts. bowel.	शिरा.
shiraa	शिरा.n.	veins or fiber of a leaf, plant etc.	झाडाच, पानाच नार॑ (Tamil).	अम्ही झाडाला घालाच पाणी/ पाऊसाच पाणी अणी तज बरोर असलते "एरुवू" झाडाच शिरावाटे फांटाला जाऊन पावत॑ अणी फांटासून पालाच शिरावाटे तेवढ॑ भागालीन पावत॑.
shirastedaar	शिरस्तेदार.n.	head clerk in a court of law.	कचेरीच (न्यायालयाच/कोर्टाच) मुख्य गुमास्ता.		such nomenclature is hardly used nowadays.
shise	शिसे.n.	the metal lead.	एक विधाच धातू. सीस.
shisech thappel	शिसेच तप्पेल.n.	a round cooking vessel made of lead.	शिसेंत करलते गोळ आकाराच तप्पेल. सीसांत करलते गोळ आकाराच भांडि.		(1) these vessels are normally used for making sar on account of the unique taste they impart to it. (2) शिसें / सीस is lead.
shiShT	शिष्ट.adj.	residual.	बाकी असाच॑. उरलते. अवशिष्ट.
shiShTaachaar	शिष्टाचार.n.	social etiquette.	संसारांत चोखोट वागणे.
shishu	शिशु.n.	child.	लेंकरु.
shishuvihaar	शिशुविहार.n.	a kindergarten.	ल्हान लेंकरांच खेळ-साळे.
shiShya~	शिष्य.n.	a disciple.	गुरुजीच अनुयायी.
shiShya~	शिष्य.n.	student.	विद्यार्थि.
shiShyagaNa~	शिष्यगण॑.n.	a group of disciples.	शिष्य लोकांच गुंप.
shiththi	शुत्ति.n.	hammer.	हतोडि.	अम्च गामांत प्लंबर, इलेकट्रीषन हेनी अस्कीन कामाला येताना हात हलींगून येतात. पह्जते साधन एकहीं आणत नाहीते, "कट्टिंग प्लैर" आणलतर, शुत्ति आणनात. तेच ठींगून शुत्तीस्क॑ उपयोग करतील॑. हेनी केम्हा सुधरतीलकी ?	from Tamil.
shiva~	शिव.n.	Lord Siva.	महादेव.
shivaa	शिवा.n.	scolding.	हाक्का मारणे.		शिवी in sm.
shivaa deNe	शिवादेणे.vt.	to scold.	हाक्का मारणे.
shivaa khaaNe	शिवा खाणे.vi.	to get scolded.	शिवा मिळणे.
shivaling	शिवलिंग.n.	Shivaling, the linga form of Lord Siva.	पूजा कराला उपयोग कराच शिवाच लिंगप्रतिमा.
shivaNe	शिवणे.vt.	to touch (with hand).	(हातावाटी) लागिवणे. स्पर्श करणे.
shivaNe	शिवणे.vt.	to stitch.	सूईं-दोरांत॑ कापडा शिवणे.
shivaNe	शिवणे.vt.	to do tailoring work.	वस्त्र करणे.
shivaraathri	शिवरात्रि.n.	a religious ceremony for Lord Siva.	महादेवाच एक मुख्य पूजाच सण.
shlok	श्लोक n	devotional poem.	भक्ति गाण॑.
shmashaan	श्मशान.n.	burning ghat.	स्मशान. प्रेत जळिवाच ठिकाण.	हे काळांत जास्ति-जास्ति लोक॑ प्रेत श्मशानांत॑ जळिवापक्षा इलेक्ट्रिक क्रिमटोरियमांत जळिवतात.
shmashaan	श्मशान.n.	cemetery. burial ground.	स्मशान. प्रेताला भोईच आंत समाधि कराच ठिकाण.
shobhaa	शोभा.n.	splendour. lustre.	कांति. वैभव.
shodaa	शोदा.n.	scamp. scoundrel. rouge.	सोदा. लबाड मनुष.
shodapaNa~	शोदापण॑.n.	roguishness.	सोदापण॑. लबाडपण॑.
shodh	शोध.n.	search. investigation. scrutiny.	अन्वेषण. हुडकणे.	सी.बी.ऐ वाले सरकाराच सूचना प्रकार चूक केलते लोकांच शोधना करतात॑, पण त्यंचमधेच कित्येकदन अक्रम करणार आहेत. त्यना कोण शोधतील॑ ?
shodhan	शोधन.n.	cleansing or refining (by straining thru' a sieve/cloth).	(झरडींत, नाहीतर, फडकांत॑) शुद्ध करणे.	श्रीखंड कराला दहीं एक पत्तळ कापडांत बांधून लोंबत सोडतील॑. तजांत्सून पाणी शोधून काढलावर ते फडकांत असाच घट्टि पदार्थ (चक्का) काढून तज बरोर साखरे, केसर वगैरा मिळिवून श्रीखंड करतील॑.
shok~	शोक.n.	grief. sorrow.	दुख. संकट.
shok~ vichaarNe	शोक विचारणे.vt.	to offer condolences (on occasion of death).	(मरण समय) संकट व्यक्त करणे.
shomberee	शोंबेरी.adj.	lazy.	प्रयत्न कराला इष्ट नसणार. आळसी.		from Tamil.
shomberipaNa~	शोंबेरिपण॑.n.	laziness.	प्रयत्न कराला इष्ट नसणे. आळस.		from Tamil.
shoodra~	शूद्र.n.	Sudra, the fourth caste in Hinduism.	हिंदु धर्मांतल॑ एक वर्णाच नाव.
shoodra~	शूद्र.adj.	a person belonging to the Shudra caste.	शूद्र जातीच एक मनुष.
shoodreene~	शूद्रीण॑.n.	a woman belonging to the Sudra caste.	शूद्र वर्गांतल॑ एक बायको.
shoodreene~	शूद्रीण॑.n.	a maid-servant.	कामवाली.
shool	शूल.n.	spear.	युद्धाच एक उपकरण॑.
shooL	शूळ.n.	pain.	सूळ. वेदना. दुखणे.		शूळ/शूल in sm.
shoolam	शूलम.n.	the inauspicious direction to be avoided for the first outbound journey of the day, from one’s home or temporary residence.	दिशाशूलम. घरांत्सूनकी, सद्या राह्यलसाच ठिकाणांत्सूनकी निघाच दिशा. दिवसाच पह्यिलच॑ यात्रा हे दिशाला असणे अशुभ म्हणून आहे.		this direction varies from day to day.
shoonya~	शून्य.n.	the numeral zero.	पूज्य अंक. पूज्य संख्या.		the earliest recorded date of "zero" has been identified as around the 3rd century AD recently (Sep 2017) by a research team in Oxford University by carbon dating the Sanskrit birch bark manuscript discovered in Bakhshali village in present day Pakisthan. The manuscript tells that the work was compiled by "a brahmin the son of Chajaka, for the use of Vasiṣṭha's son Hasika".
shoonya~	शून्य.n.		एकीहीं नाहीते ठिकाण.
shoonyaakaash	शून्याकाश.n.	inter-stellar space. outer space.	नक्षत्रांच मध्द्यल॑ ठिकाण. अंतरीक्षाच बाहेरच ठिकाण.
shoora~	शूर॑.adj.	valiant.	निर्भय. वीर॑.
shoorapaNa~	शूरपण॑.n.	valour.	वीरपण॑.
shourya~	शौर्य.n.	courage. valour.	शूरपण॑.	कित्येकदपा शौर्य असाच बरीस विवेक असणच॑ चोखोट. उदाहरणाला रात्रीच वेळ जास्ति वागे नाहीते ठिकाणी कोणतरीं चूरी दाखिवून चोराला पाह्यलतर॑ ते समयाला तो विचाराच देवूनटाकून येणेच बर॑.
shraaddh	श्राद्ध.n.	annual death ceremony.	वार्षिक॑. वर्षा-वर्षी कराच पित्रुकार्य.
shraavaN	श्रावण.n.	Shravana, the fifth month of the Hindu year.	हिंदु पंचांकांत॑ पांचवां महिना.
shraavaNee	श्रावणी.n.	the ceremony of changing the sacred thread annually.	उपाकर्म. वर्षा-वर्षी जानव॑ बदलिवाच सण॑.	(1) कोठ-कोठ रायर-मठ आहेकी तथे अस्कीन सर्व-श्रावणी चालिवतात॑. (2) मठाला जायाला वेळ नाहीते कित्येक लोक॑ घरांतच एक "वी-सी-डी" ठींगून श्रावणी करींगतात.
shraddhaa	श्रद्धा.n.	intense attention.	गाढ निष्टा.
shrama~	श्रम.n.	effort. labour.	परिष्रम.
shrama~	श्रम.n.	difficulty.	कष्ट. आयास.
shramadaan	श्रमदान.n.	voluntary labour offered free.	दुसरेंच उपकाराकरतां नपैसेला कराच काम.
shree	श्री.adj.	a form of salutation for men, being the short form of Shreeman.	दादिगेंच/दाद्ग्येंच नावाच पुढे लिव्हाच एक बहुमान॑ गोष्ट. "श्रीमानाच" एक ल्हान रूप.
shree	श्री.n.	Goddess Lakshmi.	लक्ष्मी देवी.
shreekaanth	श्रीकांत.n.	Lord Vishnu.	महाविष्णु.
shreekhanD	श्रीखंड.n.	a sweet and sour dish made from curds, sugar and spices.	दहींतून केलते एक अंबट-गुळ्चीट पदार्थ.	अवसरांत॑ श्रीखंड पह्जतर॑ 'अमुल' कंपनीच श्रीखंड घेऊया. ते फारच स्वादिष्ट अस्ते.
shreemaan	श्रीमान.adj.	a term of respectful salutation addressed to men, meaning "one who is endowed with prosperity and wealth".	दादिगेंच/दाद्ग्येंच नावाच पुढे लिव्हाच एक बहुमान॑ गोष्ट. हेज अर्थ आहे "ऐश्वर्यवान".
shreemathee	श्रीमती.adj.	a form of salutation addressed to women, meaning "one who is endowed with prosperity and wealth".	बायकांच नावाच पुढे लिव्हाच एक बहुमान॑ गोष्ट. हेज अर्थ आहे "ऐश्वर्यवती".
shreShTH	श्रेष्ठ.adj.	reverential.	आदरणीय.
shreShTH	श्रेष्ठ.adj.	best.	उत्तम॑.
shRingaar	शृंगार.n.	romance.	प्रीति भाव.
shRingaar shaasthra~	शृंगारशास्त्र.n.	science or art of love.	काम शास्त्र.
shRingaaree	शृंगारी.n.	enchantress.	कामिनी.
shubha vivaah	शुभविवाह.n.	an auspicious wedding.	एक चोखोट वराड.
shubha~	शुभ.adj.	auspicious.	मंगल॑.
shubha~	शुभ.n.	an item or event marking auspicious end of a programme.	एक कार्यक्रमाच शेवटीच मंगल भाग.	कोणीं मरून त्यंच अंत्य कार्यक्रम पूरा झालांपिरी शेवटीच दिवस कराच कार्यक्रमाला "शुभ॑" अस॑ सांगतात॑.
shubhaangi	शुभांगी.n.	a beautiful woman.	एक सुंदर स्त्री. uis	मझ बहिणीच एक मित्राच नाव शुभांगी. नावा जोक्त॑ पाह्याला पणीं तिन॑ फार सुंदर आहे.
shubhakaarya~	शुभकार्य.n.	auspicious function.	देव पूजा, वराड, मुंज, आराधना, सण॑ असलते मनाला संतोष द्याच कार्य.
shubhalakShaNa~	शुभलक्षण॑.n.	auspicious aspect.	चोखोट लक्षण॑.
shubham	शुभम.n.	the last song in a kacheri.	गाणेच कचेरींत॑ शेवटलते गाण॑.
shuchi	शुचि.adj.	clean.	शुद्ध.
shuddh	शुद्ध.adj.	clean.	शुचि असाच. शुचि झालते.
shuddh	शुद्ध.adj.	correct.	चूक नाहीते.
shuddh	शुद्ध.adj.	pure.	पवित्र.
shuddh	शुद्ध.adj.	unadulterated.	उणे गुणाच मिळिवनाते.
shuddhaang	शुद्धांग.adv.	in the purest sense.	शुद्ध विना वेगळ॑ कोण्तीन नाही म्हणाच अर्थ.	पहिल॑ पहिल॑ तेनी डेल्हींत॑ असताना त्यांस हिन्दी शुद्धांग कळ्ळ॑होत नाहीतरीन, फार लोक्कुरेच हिन्दी बोलाला शिकींगटले	this usage is generally made to indicate and in combination with "the utter absence of" a thing, sense, feelings etc.
shuddheekaraN	शुद्धीकरण॑.n.	ritual purification.	धर्माच अनुसार पवित्र करणे.
shuddhodaka~	शुद्धोदक.n.	pure sacred water used in puja.	पूजाला उपयोग कराच श्रेष्ठ पाणी.
shukla~	शुक्ल.n.	white.	पंढ्र रंग.
shuklapakSha~	शुक्लपक्ष.n.	the white fortnight leading to the Full Moon.	पौर्णमी पर्यंतल॑ चौदा दिवस.
shukra~	शुक्र.n.	the planet Venus.	एक ग्रहाच नाव.
shukradashaa	शुक्रदशा.n.	fortunate times.	भाग्याच काल.
shukravaar	शुक्रवार.n.	Friday.	गुरुवाराच नंतरल॑ दिवस.	शुक्रवार मीठ घ्याला चोक्कोट वार॑ म्हणून सांगणे आहे.
shuru	शुरू.n.	begin. start.	आरंभ.
shushrooShaa	शुश्रूषा.n.	nursing. diligent and watchful waiting upon or service.	सेवा.	हॉस्पिटलांत॑ एक ॲपरेषन झालनंतर तिकडल॑ नर्स लोकांच शुश्रूषा पणीं चोखोट असलतर अम्हाला मनाच त्रूप्ति होईल॑
shvaas	श्वास.n.	breath.	नाकावाटी आंत॑ काढाच वायु.
shvaas dharNe	श्वास धरणे.n.	breathlessness.	श्वास कराला कष्ट होणे.
shvaas dharNe	श्वास धरणे.vi.	to hold breath.	श्वास काढून आंतच ठींगणे.
shvaasochcHaas	श्वासोच्छास.n.	respiration.	नाकावाटी वायू आंत॑ काढणेहीं बाहेर सोडणेहीं.
shyaam	श्याम.adj.	dark blue.	गडद॑ नील॑.